سنگ‌های مثانه، توده‌های سفت و سختی از املاح معدنی در مثانه شما می‌باشند. وقتی ادرار در مثانه شما تغلیظ می‌شود، باعث می‌گردد املاح موجود درادرار متبلور شده و سنگ‌های مثانه ایجاد شوند. ادرار تغلیظ شده و بدون حرکت اغلب در نتیجه تخلیه ناکامل مثانه شما می‌باشد. سنگ‌های مثانه همیشه باعث بروز علائم و نشانه‌ها نمی‌شوند و ممکن است در  طی انجام آزمایشاتی جهت شناسایی سایر مشکلات پی به وجود آنها برد.

گاهی اوقات سنگ‌های مثانه کوچک به خودی خود از بین رفته و دفع می‌شوند، اما شاید نیاز باشد بعضی از آنها را با کمک پزشک از بدن خارج  کرد. سنگ‌های مثانه‌ای که درمان نشوند می‌توانند باعث ایجاد انواع عفونت و سایر عوارض گردند.
 
نشانه ها

بعضی از افرادی که در مثانه آنها سنگ وجود دارد، هیچ‌گونه مشکلی ندارند، حتی زمانیکه سنگ‌های آنها بزرگ است. اما اگر سنگ، دیواره مثانه را خراش داده آن را آزرده کند یا مسیر جریان ادرار را مسدود نماید، می‌تواند موجب ایجاد علائم و نشانه‌های این بیماری گردد. این علائم عبارتند از:

•    درد ناحیه پایین شکم
•    ادرار دردناک
•    تکرر ادرار
•    مشکل در دفع ادرار یا قطع شدن و ایجاد وقفه در جریان ادرار
•    وجود خون در ادرار
•    ادرار تیره‌ رنگ یا ادرار با رنگ تیره غیرطبیعی
 
علت

عموماً سنگ‌های مثانه وقتی ایجاد می‌شوند که مثانه شما تخلیه کامل نمی‌شود. ادراری که در مثانه شما باقی می‌ماند،تشکیل کریستال‌هایی را می‌دهد که سرانجام به سنگ‌های ادراری تبدیل می‌شوند.در بیشتر موارد یک وضعیت یا عارضه‌، زمینه‌سازی است که در توانایی مثانه جهت تخلیه به طور کامل تاثیر می‌گذارد.

 شایع‌ترین این عوارض که باعث به وجود آمدن سنگ‌های مثانه می‌شوند عبارتند از:

•    بزرگی غده پروستات: پروستاتی که بزرگ شده یا هایپرپلازی خوش‌خیم و بی‌خطر پروستات، می‌تواند باعث ایجاد سنگ‌های مثانه خصوصاً در مردان شود. همچنانکه پروستات بزرگ می‌شود، به مجرای ادراری نیز فشار وارد کرده و باعث توقف و ایجاد وقفه در جریان ادراری می‌گردد، همین امر موجب می‌شود ادرار در مثانه شما باقی بماند.

•    اعصاب آسیب‌دیده (مثانه نوروژنیک): به طور طبیعی، اعصاب پیام‌ها را از مغزتان به ماهیچه‌های مثانه شما انتقال می‌دهند، پیام های مانند دستور سفت و فشرده شدن یا آزاد و رها شدن ماهیچه‌های مثانه. اگر این اعصاب به علت سکته، یا آسیب طناب نخاعی و یا سایر مشکلات مربوط به سلامتی آسیب ببینند، این امکان وجود دارد که مثانه شما قادر به انجام عمل تخلیه کامل نباشد.

سایر موقعیت‌هایی که باعث ایجاد سنگ‌های مثانه می‌شوند عبارتند از:   

•    التهاب: سنگ‌های مثانه می‌توانند در مثانه ملتهب به وجود آیند. عفونت‌های دستگاه تناسلی و رادیوتراپی ناحیه لگن، هر دو می‌توانند از عوامل التهاب مثانه باشند.

•    ابزار و تجهیزات پزشکی: گاهی اوقات سوندهای مثانه، لوله‌های باریکی که  برای جمع‌آوری ادرار از مثانه شما، داخل مجرای ادراری قرار داده می‌شوند، می‌توانند باعث ایجاد سنگ‌های مثانه باشند. همینطور وسایل واشیایی که به طور اتفاقی به طرف مثانه شما حرکت می‌کنند مثل وسایل و تجهیزات پیشگیری از بارداری و یا استنت.  بلورها و کریستال‌های معدنی که بعداً تبدیل به سنگ می‌گردند، دورادور سطح این وسایل را فرا می‌گیرند.  
 
•    سنگ‌های کلیه: سنگ‌هایی که در کلیه شما به وجود می‌آیند، همانند سنگ‌های مثانه نیستند. آنها به طرق متفاوت و اغلب به دلایل متفاوتی به وجود می‌آیند. اما گاه‌گاهی، سنگ‌های کوچک کلیه از حالب‌ها به سمت مثانه پایین رفته و در صورتیکه دفع نشوند، می‌توانند به سنگ‌های مثانه تبدیل شوند.
 
عوامل خطر

در کشورهای در حال توسعه، سنگ‌های مثانه اغلب به علت کم‌شدن آب بدن، عفونت و رژیم های کم ‌پروتئین ایجاد شده و خصوصاً در بچه‌ها شایع می‌باشد. در نواحی دیگر دنیا، سنگ‌های مثانه اصولاً در بزرگسالان به خصوص در مردان 30 سال و بالاتر رخ می‌دهد.

شرایط و موقعیت‌هایی که احتمال خطر ابتلاء به سنگ ‌های مثانه را افزایش می دهند عبارتند از:

•    انسداد مجرای خروجی مثانه:

انسداد مجرای خروجی مثانه به هر گونه وضعیتی که مانع جریان ادرار از مثانه به سمت مجرای ادراری می‌شود، اشاره دارد. مجرای ادراری، لوله‌ای است که ادرار را از بدنتان بیرون می‌برد. انسداد مجرای خروجی مثانه دلایل متعددی دارد، ولی شایع‌ترین شکل آن بزرگی پروستات می‌باشد.

•    مثانه نوروژنیک:

سکته، آسیب طناب نخاعی، بیماری پارکینسون، دیابت، بیرون‌زدگی دیسک بین مهره‌ها، و شماری مشکلات دیگر، می‌توانند به اعصابی که عملکرد مثانه را تحت کنترل و نظارت دارند آسیب برسانند. ممکن است بعضی از افراد با مشکل مثانه نوروژنیک، مشکل بزرگی پروستات و یا سایر انواع انسداد مجرای خروجی مثانه را نیز داشته باشند، که احتمال خطر ابتلاء به سنگ‌های مثانه را افزایش می‌دهند.
 
عوارض

سنگ‌های مثانه‌ای که دفع نمی‌شوند، حتی آنهایی که علائم و نشانه‌هایی ایجاد نمی‌کنند، منجر به بروز عوارضی می‌شوند که شامل موارد زیر است:

•    اختلال عملکرد مزمن مثانه: سنگ‌های مثانه‌ای که درمان نمی شوند، می‌توانند مشکلات ادراری درازمدتی مانند سوزش و درد در حین ادرارکردن یا تکرر ادرار ایجاد کنند. همچنین سنگ‌های مثانه می‌توانند در دهانه‌ها وجاهای خالی، جایی که ادرار از مثانه خارج شده به سمت مجرای ادراری رفته و مسیر عبور ادرار از بدن را مسدود کنند.

•    عفونت‌های دستگاه ادراری: عفونت‌های باکتریایی عودکننده و مکرر در دستگاه ادراری شما ممکن است باعث ایجاد سنگ‌های مثانه شوند.
 
آمادگی برای ویزیت پزشک

اگر علائم و نشانه‌های مربوط به سنگ مثانه را در خود می‌بینید، احتمالاً باید ترتیب ملاقاتی با پزشک خانوادگی خود و یا یک پزشک عمومی را بدهید. هرچند ممکن است به پزشکی که متخصص در درمان اختلالات دستگاه ادراری می‌باشد(اورولوژیست) ارجاع داده شوید.
چه می‌توانید بکنید؟

برای آماده‌سازی در روز ملاقات با پزشکتان لیستی از موارد زیر را تهیه کنید:

•    هرگونه علامت و نشانه‌ای که تا کنون تجربه کرده‌اید: شامل هر گونه موردی که ممکن است به نظر با موقعیت و عارضه شما نامرتبط می‌باشد.
•    اطلاعات شخصی کلیدی: شامل هر گونه استرس و فشار روانی بزرگ و یا تغییراتی که اخیراً در زندگی شما به وجود آمده است.  
•    هر گونه دارویی که مصرف می‌کنید: شامل هر نوع ویتامین ویا سایر مکمل‌ها.
•    سوالاتی که باید از پزشکتان بپرسید: به ترتیب اهمیت.

علاوه بر این:

•    از هر گونه محدودیت و یا ممنوعیتی قبل از دیدار با پزشکتان اطلاع داشته باشید: سوال کنید اگر موردی وجود دارد که نیاز است از قبل آن را انجام دهید، مثل محدودیت در رژیم غذایی.

•    از یکی از اعضاء خانواده یا دوست خود بخواهید شما را همراهی کند: ممکن است فردی که شما را همراهی می‌کند، اطلاعاتی را به یاد داشته باشد که شما آن را فراموش کرده یا از قلم انداخته‌اید.

در مورد سنگ‌های مثانه، سوالات اولیه و مهمی که باید از پزشک معالجتان بپرسید شامل موارد زیر است:

•    آیا سنگ‌های مثانه به خودی خود دفع شده و از بین می‌روند؟
•    اگر اینطور نیست، آیا نیازی به بیرون آوردن آنها می‌باشد، و بهترین روش جهت خارج نمودن آنها چیست؟
•    خطرات احتمالی درمان پیشنهادی شما چیست؟
•    اگر این سنگ‌ها از بین نروند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
•    آیا درمان دارویی جهت از بین بردن سنگ‌های مثانه وجود دارد که بتوانم از آن استفاده کنم؟
•    چگونه می‌توانم از برگشت مجدد سنگ‌های مثانه جلوگیری کنم؟    
•    من دچار سایر مشکلات از لحاظ وضعیت سلامتی هستم، چگونه می‌توانم تمامی این مشکلات و عوارض را به بهترین شکل ممکن اداره کنم؟
•    آیا در زمینه این بیماری محدودیت غذایی وجود دارد که نیاز به پیروی کردن از آن باشم؟
•    آیا سنگ‌های ادراری دوباره باز خواهند گشت؟
•    آیا دستورالعمل‌های چاپی و منتشرشده‌ای موجود می‌باشد که بتوانم از آنها استفاده کنم؟ چه سایت‌هایی را توصیه می‌نمایید؟

از پرسیدن سوالات دیگری که ممکن است در طول زمان دیدار با پزشک برایتان پیش بیاید تردید نکنید.  

چه انتظاراتی از پزشکتان می‌رود؟

•    پزشکتان احتمالاً سوالاتی شامل موارد زیر از شما خواهد پرسید:
•    از چه ز‌مانی علائم و نشانه‌های بیماری را تجربه کرده‌اید؟
•    علائم و نشانه‌ها در شما مدت‌دار بوده یا مربوط به بعضی مواقع و به صورت گاه و بیگاه؟
•    تا چه اندازه علائم و نشانه‌های شما شدید و طاقت‌فرسا است؟
•    آیا تا به حال تب و یا لرز داشته‌اید؟
•    آیا موردی به نظر می‌رسد که علائم و نشانه‌ها را در شما بهبود بدهد؟
•    آیا موردی می‌باشد که این علائم و نشانه‌ها را بدتر و وخیم‌تر نماید؟
 
آزمایش های تشخیصی

مراحل تشخیصی سنگ‌های مثانه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

•    معاینه بدنی: پزشکتان احتمالاً ناحیه پایین شکم شما را معاینه خواهدکرد، تا ببیند آیا مثانه شما بزرگ شده یا خیر(ورم مثانه) و در بعضی موارد آزمایش مربوط به مقعد نیز انجام خواهد داد. برای تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا پروستات در شما بزرگ شده است یا خیر. همچنین باید هرگونه علائم و نشانه‌های ادراری که دارید را مطرح نمایید.

•    آنالیز ادرار(تجزیه شیمیایی ادرار):  ممکن است یک نمونه از ادرار شما جهت شمارش مقادیر میکروسکوپی خون، باکتری و املاح بلوری شده، جمع‌آوری گردد و مورد آزمایش قرار گیرد. همچنین تجزیه شیمیایی ادرار به تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا عفونت دستگاه ادراری دارید کمک می‌کند، که می‌تواند در نتیجه ایجاد  سنگ‌های ادراری باشد.

•    سی‌تی‌اسکن کامپیوتر اسپیرال (چرخشی): انجام یک سی‌تی‌اسکن مرسوم و متداول، همراه با پرتونگاری‌های متعدد، با دانش و تکنولوژی کامپیوتری، برای ایجاد و خلق تصاویر بدن در یک مقطع زمانی. انجام یک سی‌تی‌اسکن اسپیرال(چرخشی) به فرایند کار سرعت می‌بخشد، اسکنی سریعتر با دقت بالاتر و مشخصات بیشتری از ساختار داخلی بدن. سی‌تی‌اسکن اسپیرال(چرخشی) می‌تواند حتی کوچکترین سنگ‌ها را نمایان کند و به عنوان یکی از حساس‌ترین آزمایش‌ها  جهت تشخیص انواع سنگ‌های ادراری در نظر گرفته می‌شود.

•    امواج اولتراسوند(ماوراء صوت): روش اولتراسوند، روشی است که امواج صوتی را به سمت اندام‌ها و ساختار داخلی بدن شما پرتاب می‌کند تا تصاویری را ایجاد کند، که این روش نیز به پزشک در شناسایی سنگ‌های ادراری کمک می‌کند.

•    عکسبرداری به روش اشعه ایکس: عکسبرداری به روش اشعه ایکس از کلیه‌ها، حالب‌ها و مثانه شما، به پزشک در تشخیص وجود سنگ ‌در سیستم ادراری کمک می‌کند. اما بعضی از انواع سنگ‌ها با این  روش‌های متداول قابل رویت نیستند.

•    تصویربرداری اختصاصی از دستگاه ادراری (پیلوگرام درون وریدی) : پیلوگرام درون‌وریدی آزمایشی است که در آن از یک ماده حاجب جهت پررنگ کردن و مشخص نمودن اندام‌ها و اعضاء دستگاه ادراری به کار می‌رود. یک ماده حاجب به داخل سیاهرگی از بازو تزریق می‌شود و به سمت کلیه‌ها، حالب‌ها و مثانه شما جریان پیدا می‌کند و هرکدام از این اندام‌ها را مشخص می‌نماید. با عکسبرداری به روش اشعه ایکس، در طول انجام فرایند تصاویری در زمانهای مشخص و جهت بررسی وجود سنگ‌ها گرفته می‌شود.عموماً سی‌تی‌اسکن‌های چرخشی به جای پیلوگرام درون‌وریدی، انجام می‌شود.
 
درمان دارویی

عموماً سنگ‌های مثانه باید بیرون آورده شده و از بین بروند. اگرسنگ کوچک باشد، ممکن است پزشک به شما توصیه کند هر روز مقادیر زیادی آب، جهت کمک به دفع سنگ از بدن بنوشید. هرچند، چون اغلب سنگ‌های مثانه به علت عدم توانایی مثانه در تخلیه کامل ادرار به وجود می‌آیند، عبور و دفع خود به خودی سنگ‌ها بعید به نظر می‌رسد. تقریباً در تمامی موارد نیاز به خارج کردن سنگ‌ها از بدن می‌باشد.

خرد کردن و شکستن سنگ‌ها:  

سنگ‌های مثانه اغلب در طول فرایندی و روشی که سیستو‌لایتو‌‌‌ لاپاکسی‌ نامیده می‌شود، بیرون آورده می‌شوند. لوله کوچکی به همراه دوربینی در انتهای آن(سیستوسکوپ)،  برای دیدن سنگ، از میان مجرای ادراری وارد مثانه می‌شود، پزشک سپس از لیزر، اولتراسوند، یا یک وسیله مکانیکی برای خرد کردن سنگ به قطعات کوچکتر استفاده می‌کند و آنها را از مثانه شما شستشو می‌دهد.

قبل از انجام این روش، احتمالاً به شما داروی بیهوشی، جهت بی‌حس کردن قسمت پایینی بدن( بیهوشی ناحیه‌ای و موضعی) تزریق می‌کنند یا دارویی که شما را بیهوش سازد و قادر به احساس درد نباشید(بیهوشی عمومی). عوارض ناشی از سیستولایتولاپاکسی، شایع نمی‌باشد، اما ممکن است عفونت‌های دستگاه ادراری، تب، پارگی مثانه و خونریزی رخ دهد.

 ممکن است پزشک برای کاهش احتمال خطر انواع عفونت،‌ قبل از انجام عمل،  برای شما آنتی‌بیوتیک تجویز نماید.  

پس از گذشت یک ماه از انجام سیستولایتولاپاکسی، احتمالاً پزشک برای اینکه اطمینان پیدا کند هیچ خرده سنگی در مثانه شما باقی نمانده باشد، بررسی های لازم را  انجام خواهد داد.

برداشت سنگ از طریق انجام عمل جراحی:

بعضی از اوقات، سنگ‌های مثانه‌ای که بزرگ هستند یا آنقدر سخت هستند که نمی‌توان آنها را خرد کرد، از طریق انجام عمل جراحی باز خارج می‌گردند. در این چنین مواردی، پزشک شکاف و بریدگی در مثانه شما ایجاد می‌کند و سنگ‌ها را مستقیماً خارج می‌نماید. ممکن است هر عاملی که علت به‌وجود آورنده سنگ‌ها بوده، در همین زمان اصلاح گردد.

درمان‌های جایگزین:  

•    هیچ مطالعه‌ای تا کنون تایید نکرده که درمان‌های گیاهی می‌تواند سنگ‌های مثانه سفت و سختی را که معمولاً نیاز به لیزر، اولتراسوند و یا سایر روش‌ها برای برطرف شدن دارند را خرد کرده و از بین ببرند.

•    قبل از استفاده از هر گونه درمان دارویی جایگزین، همواره با پزشک خود مشورت کنید تا از ایمن بودن آنها اطمینان پیدا کنید و اینکه با داروهای دیگری که مصرف می‌کنید تداخلی نداشته باشند.
 
پیشگیری

 معمولاً سنگ‌های مثانه از عواملی به وجود می‌آیند که پیشگیری از آن‌ عوامل زمینه‌سازدشواری است، اما می‌توان شانس ابتلاء به سنگ‌های مثانه را با رعایت نکات زیر کاهش داد:

•    در مورد علائم و نشانه‌های غیرمعمول ادراری سوال کنید و در موردآنها آگاهی داشته باشید: تشخیص و درمان زودهنگام پروستاتی که بزرگ شده و یا هر عارضه اورولوژیک دیگری، می‌تواند احتمال خطر ابتلاء به سنگ‌های مثانه را کاهش دهند.

•    مقدار زیادی آب و مایعات بنوشید: نوشیدن حجم زیادی از مایعات، به‌خصوص آب می‌تواند به جلوگیری از ایجاد سنگ‌های مثانه کمک کند، چراکه مایعات، غلظت املاح موجود در مثانه را کاهش داده، آن را رقیق می‌کند. اینکه چه مقدار آب مورد نیاز شما می‌باشد، بستگی به عوامل زیر دارد: سن، اندازه بدن(جثه)، سلامتی و سطح فعالیت. از پزشک خود بپرسید مقدار مناسب مایعات مورد نیاز شما چه ‌میزان است.  

 کمردرد مشکلی شایع است. اغلب مردم آمریکا حداقل یک بار در عمرشان کمردرد خفیف را تجربه کرده اند. کمردرد یکی از شایع ترین دلایلی است که مردم به پزشک مراجعه کرده یا کارشان را از دست می دهند. 

اگر خوشبینانه به قضیه نگاه کنیم، با انجام برخی از اقدامات می توان از اغلب کمردردها پیشگیری نموده یا شدت آنها را کاهش داد. در صورتی که این اقدامات پیشگیرانه موثر واقع نشود، درمان های خانگی ساده و فعالیت های بدنی مناسب اغلب طی چند هفته کمردرد شما را بهبود بخشیده و تا مدت طولانی تاثیر آن باقی خواهد ماند. جراحی به ندرت کمردرد را درمان می کند.

نشانه ها

علائم کمردرد عبارتست از:

•     درد عضلانی

 بسیاری از کمردردها به تدریج با درمان های خانگی و مراقبت های فردی بهبود می یابد. اگرچه ممکن است برطرف شدن کامل درد چند هفته به طول بیانجامد، اما طی 72 ساعت پس از انجام مراقبت های فردی نشانه های بهبودی ظاهر خواهد شد. در غیر این صورت، به پزشک مراجعه نمایید.

در موارد نادر، کمردرد ممکن است نشانه مشکلات پزشکی حاد باشد. در صورتی که کمردرد به یکی از مشکلات زیر منجر شود به پزشک مراجعه نمایید:

•        بروز مشکلات جدید در روده یا مثانه
•        اگر موجب بروز درد یا ضربان در شکم یا تب شود
•        پس از افتادن، ضربه خوردن به کمر یا آسیب دیدگی های دیگر

در صورتی که کمردرد دارای یکی از مشخصات زیر باشد باید به پزشک مراجعه نمایید:

•        مداوم یا شدید باشد، بویژه در شب یا وقتی که دراز می کشید
•        درد به یک یا هر دو پا منتقل می شود، به ویژه اگر تا زیر زانو ادامه یابد
•        موجب ضعف، بی حسی یا سوزن سوزن شدن یک یا هر دو پا شود
•        همراه با کاهش وزن بدون علت باشد
•        با التهاب یا قرمز شدن کمر همراه باشد

همچنین، اگر اولین کمردرد پس از 50 سالگی اتفاق بیفتد یا اگر دارای سابقه سرطان، پوکی استخوان، مصرف استروئید، یا سوء  مصرف مواد یا الکل هستید، به پزشک مراجعه نمایید.

درد تیز یا ناگهانی

•    دردی که به پاها منتقل می شود
•    انعطاف  پذیری یا حرکت محدود کمر
•    در صورتی که فرد نتواند صاف بایستد
 
علت

شرایط مرتبط با کمردرد عبارتست از:

•      کشیدگی عضلات یا رباط: بیش از چند بار بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات ناگهانی ناشیانه موجب کشیدگی عضلات کمر یا رباط های ستون فقرات می شود. اگر دارای شرایط بدنی ضعیف هستید، کشیدگی دائمی کمر موجب اسپاسم های شدید عضلانی می شود.

•    تورم یا پارگی دیسک ها: دیسک ها به عنوان ضربه گیر مابین هرکدام از استخوان های (مهره های) ستون فقرات عمل می کند. برخی از مواقع، به علت تورم یا پارگی ماده نرم داخل دیسک، به عصب فشار وارد می شود. با این حال، وجود تورم یا پارگی دیسک در عکس رادیوگرافی نشان دهنده کمردرد نیست. بیماری دیسک اغلب به صورت اتفاقی تشخیص داده می شود؛ در بسیاری از افرادی که مبتلا به کمردرد نیستند پس از عکسبرداری به دلائل دیگر، التهاب یا پارگی دیسک دیده می شود.

•     التهاب مفاصل: پوکی استخوان قسمت پایینی کمر را تحت تاثیر قرار می دهد. در برخی از موارد، التهاب مفاصل ستون فقرات به تنگ شدن فضای اطراف نخاع و شرایطی به نام تنگی نخاع منجر  می شود.

•     اختلالات استخوان: خمیدگی غیرطبیعی نخاع ممکن است موجب بروز کمردرد شود. اسکولیوز، خمیدگی نخاع به کناره ها، ممکن است به کمردرد منجر شود، اما فقط در صورتی که خیلی شدید باشد این اتفاق می افتد.

•     پوکی استخوان: استخوان های متخلخل یا شکننده موجب شکستگی متراکم مهره های نخاعی می شود.
 
عوامل خطر

همه افراد، حتی کودکان و نوجوانان، نیز ممکن است به کمردرد دچار شوند. اگرچه اضافه وزن، ورزش نکردن و بلند کردن اجسام به شیوه نامناسب اغلب به بروز کمردرد منجر می شود، اما تحقیقات انجام شده در مورد عوامل خطر احتمالی هنوز پاسخ درستی به این پرسش نداده است.

افراد دارای مشکلات روانی خاص مانند افسردگی و اضطراب در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به کمردرد هستند، با این حال دلائل افزایش خطر مشخص نیست.
 
آمادگی برای ویزیت پزشک

اگر از شروع کمردرد چند روز می گذرد و بهبود نیافته است، به پزشک خانوادگی یا پزشک عمومی مراجعه نمایید.

در اینجا اطلاعاتی ارائه شده که جهت آمادگی ملاقات با پزشک و انتظارات تان از وی به شما کمک
می کند.

کارهایی که می توانید انجام دهید:

•     اطلاعات فردی مهم را یادداشت کنید، از جمله هرگونه استرس روحی یا عاطفی موجود در زندگی تان.

•     فهرستی از اطلاعات پزشکی مهم تان تهیه کنید، از جمله شرایطی که به واسطه آن تحت درمان قرار گرفته اید و اسامی هرگونه دارو، ویتامین یا مکملی که مصرف می کنید.

•    هرگونه آسیب دیدگی که اخیرا اتفاق افتاده که ممکن است به کمرتان صدمه زده باشد.

•    یکی از اعضای خانواده یا دوستان تان را همراه خود ببرید. فردی که همراه شماست، ممکن است چیزی که شما فراموش کرده اید یا جا انداخته اید را به خاطر داشته باشد.

•     سوالاتی که می خواهید از پزشک بپرسید را یادداشت کنید. آماده کردن فهرست سوالات از قبل موجب می شود از وقت ملاقات تان با پزشک حداکثر استفاده را ببرید.

در مورد کمردرد، برخی از سوالاتی که می توان از پزشک پرسید عبارتند از:

•    علت اصلی کمردرد من چیست؟
•      آیا انجام آزمایشات تشخیصی ضروری است؟
•    چه روش درمانی راتوصیه می کنید؟
•     داروی پیشنهادی شما چه عوارض جانبی دارد؟
•     شرایط پزشکی دیگری هم دارم و می خواهم بدانم چطور می توانم همه آنها را مدیریت کنم؟
•     چه مدت باید تحت درمان باشم؟
•     چه اقداماتی در مورد مراقبت های فردی می توانم انجام دهم؟
•    آیا کاری می توانم انجام دهم تا از وقوع مجدد کمردرد پیشگیری کنم؟

چه انتظاراتی باید از پزشک داشته باشید؟

پزشک نیز احتمالا سوالاتی از شما می پرسد. آمادگی برای پاسخ دادن به آنها موجب صرفه جویی در وقت شده و وقت بیشتری برای پرداختن به موضوعات مهم تر در اختیارتان قرار می دهد. 

سوالات احتمالی پزشک عبارتست از:

•     کمردرد از چه زمانی شروع شده است؟
•    هرچند وقت یکبار کمردردتان عود می کند؟
•     این درد چه مقدار از فعالیت تان را محدود می کند؟
•      علاوه بر کمردرد، علائم یا نشانه های دیگری نیز دارید؟
•     آیا کار فیزیکی سنگین انجام می دهید؟
•    آیا همیشه ورزش می کنید؟ اگر بله، چه نوع فعالیت هایی انجام می دهید؟
•    هرچندوقت یکبار احساس افسردگی یا دلتنگی دارید؟
•     روزانه با چه میزان استرس یا تعارض و کشمکش مواجه می شوید؟
•     آیا اغلب خواب خوبی دارید؟
•     تاکنون چه درمان ها یا مراقبت های فردی انجام داده اید؟ آیا موثر بوده است؟
•     آیا اخیرا برای سایر مشکلات پزشکی تان تحت درمان قرار گرفته  اید؟

در این فاصله چه اقداماتی می توانید انجام دهید؟

قبل از فرارسیدن زمان قرار ملاقات تان، می توانید با استفاده از پد گرمایشی یا حمام آب داغ در کوتاه مدت جریان خون نواحی اطراف کمر را بهبود بخشیده یا عضلات آن قسمت را شل کنید. مراقب باشید با پد گرمایشی نخوابید، زیرا موجب سوختگی می شود. کیسه یخ یا ژل سرد نیز به کاهش درد کمر کمک می کند. انتخاب هر کدام از این دو روش –گرم یا سرد- به تسکین درد کمک می کند.

سعی کنید به فعالیت روزمره تان ادامه دهید مگر اینکه کارتان در رابطه با بلند کردن اجسام سنگین باشد. اگر فعالیت خاصی موجب تشدید دردتان می شود، آن را انجام ندهید.
 
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از کمردردها به تدریج با درمان های خانگی و مراقبت های فردی بهبود می یابد. اگرچه ممکن است برطرف شدن کامل درد چند هفته به طول بیانجامد، اما طی 72 ساعت پس از انجام مراقبت های فردی نشانه های بهبودی ظاهر خواهد شد. در غیر این صورت، به پزشک مراجعه نمایید.

در موارد نادر، کمردرد ممکن است نشانه مشکلات پزشکی حاد باشد. در صورتی که کمردرد به یکی از مشکلات زیر منجر شود به پزشک مراجعه نمایید:

•     بروز مشکلات جدید در روده یا مثانه
•     اگر موجب بروز درد یا ضربان در شکم یا تب شود
•     پس از افتادن، ضربه خوردن به کمر یا آسیب دیدگی های دیگر

در صورتی که کمردرد دارای یکی از مشخصات زیر باشد باید به پزشک مراجعه نمایید:

•    مداوم یا شدید باشد، بویژه در شب یا وقتی که دراز می کشید
•     درد به یک یا هر دو پا منتقل می شود، به ویژه اگر تا زیر زانو ادامه یابد
•     موجب ضعف، بی حسی یا سوزن سوزن شدن یک یا هر دو پا شود
•      همراه با کاهش وزن بدون علت باشد
•    با التهاب یا قرمز شدن کمر همراه باشد

همچنین، اگر اولین کمردرد پس از 50 سالگی اتفاق بیفتد یا اگر دارای سابقه سرطان، پوکی استخوان، مصرف استروئید، یا سوء  مصرف مواد یا الکل هستید، به پزشک مراجعه نمایید.
 
آزمایش های تشخیصی

آزمایشات تشخیصی معمولا برای تایید علت کمردرد ضروری نیستند. با این حال، اگر فرد برای کمردرد به پزشک مراجعه نماید، پزشک کمرش را معاینه کرده و توانایی نشستن، ایستادن، راه رفتن و بلند کردن پاها توسط بیمار را مورد ارزیابی قرار می دهد. همچنین پزشک بوسیله چکش لاستیکی رفلکس، رفلکس های فرد را آزمایش می کند.

این ارزیابی ها منشاء درد، میزان حرکت فرد قبل از توقف آن توسط درد و هرگونه گرفتگی عضلات را مشخص می کند. این ارزیابی ها همچنین از علل جدی تر کمردرد جلوگیری می کند. در صورت وجود یک علت خاص برای کمردرد، پزشک یک یا چند مورد از آزمایشات زیر را توصیه می کند:

•     عکسبرداری با اشعه ایکس. این عکس ها با نشان دادن ترکیب بندی استخوان ها، وجود هرگونه التهاب مفاصل یا شکستگی استخوان را مشخص می کند. عکسبرداری با اشعه ایکس مشکلات نخاع، عضلات، اعصاب یا دیسک ها را نشان نمی دهد.

•      تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) یا اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن). این اسکن ها تصاویری ارائه می دهند که التهاب دیسک یا مشکلات مربوط به استخوان ها، عضلات، بافت-ها، تاندون ها، اعصاب، رباط ها و رگ های خونی را مشخص می کند.

•     اسکن استخوان. در موارد نادر، پزشک به وسیله اسکن استخوان تومورهای استخوان یا شکستگی-های ناشی از پوکی استخوان را شناسایی می کند.

•     معاینات عصب (الکترومیوگرافی، یا EMG).این آزمایش ضربان های الکتریکی تولید شده توسط عصب ها و پاسخ عضلات فرد به آنها را اندازه گیری می کند. این آزمایش فشار وارده به عصب به واسطه التهاب دیسک یا تنگی کانال نخاعی (تنگی نخاع) را شناسایی می کند
 
درمان دارویی

اغلب کمردردها با چند هفته درمان خانگی و مراقبت جدی بهتر می شوند. شاید مسکن های بدون نسخه تنها چیزی باشد که برای تسکین درد به آن نیاز داشته باشید. دوره کوتاه مدت استراحت در بستر نیز مناسب است، اما استراحت بیشتر از چند روز بیشتر از آن که فایده داشته باشد ضرر می رساند. تا جایی که می توانید به فعالیت های روزانه تان ادامه دهید. 

فعالیت های سبک مانند راه رفتن و فعالیت های روزمره معمولا مشکلی ایجاد نمی کند. اما اگر انجام فعالیتی دردتان را تشدید می کند، از انجام آن دست بکشید. درصورتی که درمان های خانگی پس از چند هفته موثر واقع نشد، پزشک درمان یا داروی قوی تری را تجویز می کند.

پزشک مسکن  هایی مانند استامینوفن (تیلنول یا غیره) یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن (آدویل، موترین یا غیره) یا ناپروکسن (آلیو) را تجویز می کند. هر دو نوع این داروها در تسکین کمردرد موثر هستند. 

این داروها را با تجویز پزشک مصرف نمایید، زیرا مصرف بیش از حد آنها عوارض جانبی شدیدی را در بر دارد. در صورتی که کمردرد خفیف با مسکن های بدون نسخه بهبود نیابد، پزشک شل کننده عضلانی تجویز می کند. شل کننده های عضلانی موجب سرگیجه و خواب آلودگی فرد می شود.

داروهای مخدر مانند کدئین یا هیدروکدون برای کوتاه  مدت و با نظارت دقیق پزشک مورد استفاده قرار می گیرد.

مقادیر کمی از انواع خاصی از داروهای ضدافسردگی –به ویژه داروهای ضد افسردگی سه  حلقه  ای مانند آمی تریپتیلین- جدا از تاثیرشان بر افسردگی، موجب تسکین کمردرد مزمن می شود.
 
تغییر شیوه زندگی

برخی از روش های درمانی جایگزین ممکن است به کاهش علائم کمردرد کمک کند. همیشه قبل از انجام یک روش درمانی جدید، در مورد مزایا و معایب آن با پزشک مشورت نمایید.

•      استفاده از خدمات فیزیوتراپی: کمردرد یکی از شایع ترین دلائلی است که افراد به واسطه آن به فیزیوتراپ مراجعه می کنند.

•     طب سوزنی: متخصص طب سوزنی سوزن های استریل ضدزنگ را در پوست نقاط خاصی از بدن فرو می کند. برخی از افراد مبتلا به کمردرد پایینی از موثر بودن طب سوزنی در کاهش علائم شان خبر داده اند.

•     ماساژ: در صورتی که کمردرد بواسطه گرفتگی عضلات یا کار شدید ایجاد شود، ماساژ درمانی می-تواند موثر باشد.

•     یوگا: یوگا انواع مختلفی دارد، رشته گسترده ای که شامل انجام وضعیت ها یا پوزیشن های خاص، تمرین های تنفسی و تکنیک های تمدد اعصاب می باشد. نتایج برخی از آزمایشات بالینی نشان داده است که یوگا در برخی از افراد مبتلا به کمردرد موثر بوده است.
 
نکات اساسی درمان

آموزش

در حال حاضر، هیچ برنامه کلی در مورد آموزش به افراد مبتلا به کمردرد در مورد مدیریت موثر شرایط شان وجود ندارد. یعنی آموزش می تواند کلاس، صحبت با پزشک، مطالب نوشتاری یا ویدئویی باشد. آنچه اهمیت دارد این است که آموزش بر اهمیت فعال بودن، کاهش استرس و نگرانی، و آموزش شیوه هایی جهت اجتناب از آسیب دیدگی های آتی تاکید دارد. بااین حال، پزشک باید توضیح دهد که کمردرد ممکن است عود کند، به ویژه یک سال پس از درمان اولیه، اما همان اقدامات فردی به بهبود مجدد آن کمک می کند.

ورزش درمانی

ورزش درمانی اساس درمان کمردرد است. فیزیوتراپ مجموعه ای از درمان های مختلف مانند گرما، فراصوت، تحریک الکتریکی و تکنیک های آزادسازی عضله را برای کاهش درد عضلات و بافت نرم کمر به کار می گیرد. با بهبود درد، فیزیوتراپ حرکات ورزشی خاصی را به فرد آموزش می دهد که به افزایش انعطاف پذیری، تقویت عضلات شکم و کمر و بهبود وضعیت اندامی کمک می کند. استفاده روزانه از این تکنیک ها از بازگشت درد جلوگیری می کند.

تزریق

در صورتی که سایر اقدامات در کاهش درد موثر نباشد و اگر درد به پاها منتقل شود، پزشک به فضای اطراف نخاع (فضای اپیدورال) کورتیزون –داروی ضدالتهاب- تزریق می کند. تزریق کورتیزون به کاهش التهاب اطراف ریشه های عصب کمک می کند، اما این تسکین درد معمولا تنها چند ماه به طول می انجامد.

در برخی از موارد، پزشک داروی بی حس کننده و کورتیزون را به درون یا نزدیک ساختارهایی مانند مفاصل سطحی استخوان های مهره که به نظر می رسد علت کمردرد هستند، تزریق می کند. بالا و پایین هر استخوان مهره در دو طرف قرار دارد، این مفاصل مهره ها را به هم متصل کرده و موجب تثبیت ستون فقرات و در عین حال انعطاف پذیری آن می شود.

جراحی

افراد اندکی برای کمردرد به جراحی نیاز دارند. اگر بیمار دچار درد بی امان ناشی از درد پیش رونده در پا یا ضعف عضلانی پیش رونده ناشی از فشار وارده به عصب ها باشد، ممکن است جراحی انجام شود.
در غیر این صورت، معمولا جراحی برای درد مربوط به مشکلات ساختاری ای انجام می شود که به سایر اقدامات درمانی سنتی پاسخ نداده است.
 
پیشگیری

فرد باید با بهبود وضعیت فیزیکی خود و یادگیری و انجام مکانیک های بدنی خاص از بروز کمردرد جلوگیری نماید.

برای اجتناب از کمردرد موارد زیر را رعایت نمایید:

•     ورزش. فعالیت های هوازی منظم و سبک –که موجب کشیدگی یا ضربه خوردن به کمرتان نمی شود- موجب افزایش قدرت و استقامت کمر و عملکرد بهتر عضلات آن می شود. پیاده روی و شنا نیز گزینه های مناسبی هستند. در مورد انتخاب هر کدام از این فعالیت ها با پزشک تان مشورت نمایید.

•     تقویت و انعطاف پذیری عضلات. انجام تمرینات مربوط به شکم و کمر (تمرینات تقویت کننده ماهیچه ) در وضعیت قرار گرفتن این ماهیچه ها موثر می باشد به گونه ای که مانند یک نگه دارنده طبیعی برای کمر عمل می کند. انعطاف پذیری مفاصل ران و قسمت بالایی پاها استخوان های لگن را به گونه ای تنظیم می کند که موجب تناسب وضعیت کمر می شود.

•     وزن متناسب تان را حفظ نمایید. اضافه وزن موجب کشیدگی عضلات کمر می شود. درصورتی که اضافه  وزن دارید، کاهش وزن در پیشگیری از کمردرد موثر است.

رفتارهای بدنی متناسب:

•    درست بایستید. وضعیت لگنی باید در حالت خنثی قرار داشته باشد. اگر مجبور هستید که به مدت طولانی بایستید، پاهای تان را بر روی یک چهارپایه کوچک جابجا نمایید تا وزن بدن  بر روی قسمت پایینی کمر قرار نگیرد. وضعیت مناسب بدن موجب کاهش فشار وارد به عضلات کمر می شود.

•    درست بنشینید. صندلی دارای پشتی کوتاه، دسته های مناسب و پایه گردان را برای نشستن انتخاب نمایید. برای حفظ قوس طبیعی کمرتان، از یک بالشت کوچک یا حوله لوله شده استفاده نمایید. زانوها و باسن تان باید در یک سطح قرار بگیرند. حداقل هر نیم ساعت یکبار تغییر وضعیت دهید.

•    اجسام را به طرز صحیح بلند کنید. وزن بار را روی پاهای تان قرار دهید. به صورت صاف و مستقیم بنشینید و بایستید. کمرتان صاف باشد و تنها هنگام زانو زدن آن را خم نمایید. جسم سنگین را نزدیک بدن تان نگه دارید. از بلند کردن و چرخیدن همزمان خودداری نمایید. اگر جسم مورد نظر بسیار سنگین یا حمل آن مشکل است، از شخص دیگری کمک بگیرید. یادگرفتن روش صحیح بلند کردن اجسام سنگین در پیشگیری ازعود کمردرد بسیار موثر است.

هشدار به خریداران

از آنجایی که کمردرد مشکلی شایع می باشد، محصولات متعددی برای پیشگیری یا تسکین آن ارائه می شود. اما، هیچ شواهد قطعی دال بر موثر بودن کفش های مخصوص، کفی کفش ها، تکیه گاه کمر به ویژه مبلمان طراحی شده یا برنامه  های مدیریت استرس وجود ندارد. علاوه براین، به نظر می رسد هیچ تشک مناسبی برای افراد مبتلا به کمردرد وجود ندارد. و مسئله اصلی این است که با کدام یک از آنها احساس آرامش می کنید.

 قند خون پایین (هیپوگلایسمی) می تواند افراد مبتلا به دیابت را تحت تاثیر قرار دهد. زمانی که در خون شما مقدار زیادی انسولین وجود داشته باشد و میزان قند(گلوکز) کافی نباشد، این وضعیت روی می دهد. 

قند خون کمتر از 70 میلی گرم در دسی لیتر(mg/dL) یا 4 میلی مول در لیتر (mmol/L) به عنوان هیپوگلایسمی یا افت قند خون تعریف می شود. عوامل مختلفی می توانند سبب افت قند خون در افراد مبتلا به دیابت شوند که عبارتند از: دریافت بیش از حد انسولین یا سایر داروهای دیابت، حذف یک وعده غذایی یا ورزش کردن بیش از حد حالت عادی.

در صورتیکه به علائم هشداردهنده اولیه توجه کنید می توانید به سرعت قند خون پایین را درمان نمایید. درمان شامل اقدامات ک وتاه مدت شامل دریافت قرص های گلوکز است که سبب افزایش قند خون شما تا محدوده نرمال می شود.

اگر درمان انجام نشود، افت قند خون در بیماران دیابتی می تواند منجر به تشنج و از دست دادن هوشیاری شود. این وضعیت یک وضعیت اورژانسی پزشکی است. در مورد علائم افت قند خون و اقداماتی که باید در این وضعیت انجام شود با خانواده و دوستان خود صحبت کنید.
 
نشانه ها

علائم و نشانه های هشداردهنده اولیه:

•    لرزش
•    سرگیجه
•    تعریق
•    گرسنگی
•    تحریک پذیری
•    اضطراب یا عصبانیت
•    سردرد

علائم شبانگاهی:

افت قند خون در دیابت می تواند در زمان خواب نیز رخ دهد.
علائم و نشانه ها عبارتند از:
•    مرطوب شدن ملحفه یا لباس خواب به علت تعریق
•    کابوس
•    خستگی، تحریک پذیری یا گیجی پس از بیدار شدن

علائم شدید:

اگر علائم اولیه افت قند خون درمان نشوند، علائم و نشانه های افت قند خون شدید پدیدار می گردند. این علائم عبارتند از:

•    ضعف عضلانی
•    اختلال در صحبت کردن یا لکنت زبان
•    تاری دید یا دو بینی
•    خواب آلودگی
•    گیجی
•    تشنج
•    از دست دادن هوشیاری

افت قند خون در بیماری دیابت می تواند خطر حوادث جدی(حتی مرگ آور) را افزایش دهد. شناخت و اصلاح عوامل موثر در بروز افت قند خون مانند داروهای مصرفی یا وعده های غذایی نامنظم می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.

مطلع کردن افراد مورد اعتماد مانند خانواده، دوستان و همکاران درباره افت قند خون مهم است. آشنایی آنها با علائم آن و اقداماتی که باید در زمانی که شما خود قادر به درمان افت قند خون نیستید، انجام شود، سبب می شود این وضعیت دشوار بهتر مدیریت گردد.

علائم در همه افراد یکسان نیست یا همیشه علائم به صورت مشابه رخ نمی دهد. بنابراین لازم است قند خون خود را به طور منظم بررسی کنید و احساس خود را در زمانی که قند خونتان پایین است، پیگیری نمایید. برخی افراد علائم اولیه را تجربه نمی کنند. این امر افت قند خون بدون آگاهی نامیده می شود.
 
علت

افت قند خون در میان افرادی که انسولین دریافت می کنند، معمول است اما این حالت می تواند در هنگام دریافت داروهای خوراکی دیابت نیز رخ دهد.

علل معمول افت قند خون در دیابت عبارتند از:

•    دریافت بیش از حد انسولین یا داروهای دیابت
•    به اندازه کافی غذا نخوردن
•    به تعویق انداختن یا حذف یک وعده غذایی یا میان وعده
•    افزایش ورزش یا فعالیت بدنی بدون خوردن مقدار بیشتر غذا یا تنظیم مصرف داروها
•    نوشیدن الکل

تنظیم قند خون

سطح گلوکز خون از طریق عملکرد پیچیده هورمون ها که به ناشتا بودن یا غذا خورن شما بستگی دارد، کنترل می شود. انسولین هورمونی است که در هنگامی که گلوکز افزایش یابد، میزان آن را کاهش می دهد. اگر شما مبتلا به دیابت نوع 1 یا 2 باشید و برای کنترل قند خون خود به انسولین نیاز داشته باشید، دریافت انسولین بیشتر از میزان مورد نیاز می تواند سبب افت بیش از حد قند خون شده و در نتیجه هیپوگلایسمی شود.

دریافت داروهای دیابت، غذا خوردن کمتر از حد معمول یا انجام ورزش بیشتر از میزانی که شما به طور معمول انجام می دادید، نیز ممکن است سبب افت قند خون شوند. پزشک با یافتن دوزی که با غذاخوردن و الگوی فعالیت شما متناسب است می تواند از بروز این حالت جلوگیری کند.  
 
عوارض

اگر شما علائم افت قند خون را برای طولانی مدت نادیده بگیرید، ممکن است هوشیاری خود را از دست بدهید. زیرا مغز شما برای فعالیت به گلوکز نیاز دارد. علائم و نشانه های افت قند خون را به سرعت تشخیص دهید زیرا عدم درمان افت قند خون منجر به بروز مشکلات ذیل می شود:

•    تشنج
•    از دست دادن هوشیاری
•    مرگ

از سوی دیگر، مراقب باشید که قند خون را بیش از حد افزایش ندهید. زیرا ممکن است قند خون شما بیش از حد بالا رفته و هیپرگلایسمی ایجاد شود. این حالت نیز می تواند خطرناک باشد و در نهایت به اعصاب، عروق خونی و ارگان های مختلف شما آسیب برساند.
 
آمادگی برای ویزیت پزشک

در صورتیکه شما چند بار در هفته علائم افت قند خون را تجربه کنید باید با پزشک خود ملاقات نمایید. همراه با پزشک شما می توانید عواملی را که ممکن است منجر به افت قند خون شوند، تعیین کرده و در مورد تغییرات لازم برای پیشگیری از افت قند خون در آینده تصمیم گیری نمایید.

ایده خوبی است که برای ملاقات با پزشک آماده شوید. در اینجا اطلاعاتی وجود دارد که به شما کمک می کند برای ملاقات با پزشک آماده شوید و بدانید که چه انتظاری باید از پزشک خود داشته باشید.

آنچه می توانید انجام دهید

•    از هرگونه محدودیت قبل از ملاقات آگاه باشید. اگر پزشک بخواهد قند خون شما را بسنجد از شما می خواهد که 8 ساعت قبل از آزمایش قند خون ناشتا یا 4 ساعت قبل از آزمایش قند خون پیش از وعده غذایی از خوردن یا نوشیدن هر چیزی به جز آب خودداری نمایید. در هنگام ملاقات با پزشک در مورد لزوم ناشتا بودن سوال کنید.

•    علائم خود و چگونگی وقوع آنها را یادداشت کنید. این  امر به شما و پزشکتان کمک می کند تا الگوهایی را که منجر به افت قند خون می شوند را مشاهده کرده و راه هایی برای پیشگیری از آنها بیابید.

•    اطلاعات شخصی مهم شامل هرگونه استرس مهم یا تغییرات جدید در زندگی را یادداشت کنید. اگر شما قند خونتان را در منزل اندازه گیری می کنید نتایج مربوطه را با ذکر تاریخ و زمان انجام آزمایش با خود بیاورید.

•    یک لیست از همه داروها، ویتامین ها و مکمل های خود تهیه کنید.

•    مقادیر گلوکز اندازه گیری شده را یادداشت کنید. یادداشت مربوط به میزان گلوکز خون، ساعات و دارو را به پزشک خود بدهید. با استفاده از این یادداشت، پزشک توصیه هایی جهت پیشگیری از افت قند خون ارائه می دهد.

•    دستگاه سنجش قند خون(گلوکومتر) را همراه خود ببرید. برخی از این دستگاه ها قادر به دانلود مقادیر گلوکز ثبت شده هستند که این کار می تواند در مطب پزشک انجام شود.

•    سوالات خود از پزشک را یادداشت کنید.

•    در صورت لزوم در مورد تجویز نسخه جدید آگاه باشید. پزشک ممکن است نسخه شما را تجدید نماید.

سوالاتی که شما ممکن است در مورد افت قند خون در دیابت از پزشک بپرسید، عبارتند از:

•    قند خون خود را باید چند بار بررسی کنم؟
•    محدوده قند خون هدف برای من چقدر است؟
•    رژیم غذایی، ورزش و تغییرات وزن چگونه بر قند خون من اثر می گذارد؟
•    چگونه می توانم از افت قند خون پیشگیری کنم؟
•    آیا من باید در مورد قندخون بالا نگران باشم؟ علائمی که من باید به آنها توجه کنم چیست؟
•    آیا به یک نسخه برای تزریق اورژانسی گلوکاگون نیاز دارم؟
•    در صورت لزوم من باید انتظار چه نوع پیگیری را داشته باشم؟

در پرسیدن سوالات دیگر تردید نکنید.

چه انتظاری باید از پزشک خود داشته باشید

پزشک ممکن است تعدادی سوال از شما بپرسد که عبارتند از:

•    علائم شما در زمانی که قند خونتان پایین است، چیست؟
•    هر چند وقت یکبار شما این علائم را تجربه می کنید؟
•    چه اقداماتی به منظور افزایش قند خونتان انجام می دهید؟
•    هر چند وقت یکبار قند خونتان را اندازه گیری می کنید؟
•    شما چه داروها را دریافت می کنید، و این داروها هر چند وقت مصرف می شوند؟
•    رژیم غذایی شما در یک روز عادی چیست؟
•    آیا شما ورزش می کنید؟ هر چند وقت؟
•    آیا خانواده، دوستان و همکارانتان می دانند هنگامی که شما افت قند خون شدید دارید، چه اقدامی باید انجام دهند؟
 
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

افت قند خون می تواند سبب گیجی یا حتی عدم هوشیاری شما شود که به مراقبت های اضطراری نیاز دارد. اطمینان حاصل کنید که خانواده، دوستان و همکارانتان از آنچه باید انجام دهند، آگاهی دارند.

اگر شما هوشیاری خود را از دست دهید یا نتوانید چیزی فرو برید:

•    شما نیابد مایعات و غذاهایی را که می توانند سبب خفگی شوند، مصرف کنید.

•    شما نیاز به تزریق گلوکاگون(هورمونی که سبب تحریک رهاسازی قند به داخل خون می شود.) دارید.

•    اگر تزریق گلوکاگون انجام نشود، شما نیاز به درمان اورژانسی در بیمارستان دارید.

اگر شما علائم افت قند خون را چند بار در یک هفته تجربه کردید، با پزشک خود ملاقات کنید. شما ممکن است به تغییر دوز دارو، تغییر نوع دارو یا ایجاد تطبیق با برنامه درمان دیابت نیاز داشته باشد.
 
آزمایش های تشخیصی

•    افت قند خون را می توانید با استفاده از گلوکومتر مشخص کنید. گلوکومتر یا دستگاه سنجش قند خون دستگاه کامپیوتری کوچکی است که قند خون شما را اندازه گیری کرده و میزان آن را نشان می دهد. قند خون کمتر از 70 میلی گرم در دسی لیتر(mg/dL) یا 4 میلی مول در لیتر(mmol/L) نشان دهنده افت قند خون است.

•    مهم است که هر زمان که قند خون خود را آزمایش می کنید اطلاعات مربوط به تاریخ، زمان، نتایج آزمایش، داروها و دوز آنها، رژیم غذایی و ورزش را ثبت نمایید. همچنین به هرگونه واکنش مربوط به قند خون پایین توجه کنید. پزشک با استفاده از یادداشت های شما افت قند خون را تشخیص داده و درمی یابد که داروها و شیوه زندگی شما چگونه قند خونتان را تحث تاثیر قرار می دهد.
 
درمان دارویی

اگر شما فکر می کنید که ممکن است قند خونتان به شدت کاهش یابد، میزان قند خون خود را به وسیله گلوکومتر اندازه گیری کنید. سپس چیزی که حاوی شکر یا کربوهیدرات است بخورید یا بنوشید تا میزان قند خونتان به سرعت افزایش یابد. غذاهای حاوی مقدار زیاد چربی مانند شکلات در این موارد مناسب نیستند. غذاهایی که می توانند به سرعت میزان قند خون را افزایش دهند عبارتند از:

•    6-5 عدد آبنبات
•    4 اونس(118 میلی لیتر) آبمیوه یا نوشابه غیررژیمی
•    یک قاشق غذاخوری(15 میلی لیتر) شکر، ژله یا عسل
•    3 عدد قرص گلوکز(بدون نسخه پزشک از اکثر داروخانه ها قابل تهیه است)

اگر شما علائم قند خون پایین را تجربه کردید اما نمی توانید میزان قند خونتان را اندازه گیری کنید، درمان مربوط به افت قند خون را انجام دهید. در حقیقت، شما همیشه حداقل یک ماده غذایی شیرین همراه داشته باشید. استفاده از یک دستبند که نشان می دهد شما مبتلا به دیابت هستید نیز ایده مناسبی است.

قند خون خود را 20-15 دقیقه بعد دوباره بررسی کنید. اگر هنوز خیلی پایین است یک ماده غذایی شیرین بخورید یا بنوشید. زمانی که بهتر شدید، طبق معمول وعده ها و میان وعده ها را مصرف کنید.

مشکلات مربوط به مدیریت افت قند خون

برخی افراد ممکن است علیرغم تنظیم داروهای مصرفی هنوز افت قند خون مکرر و شدید را تجربه کنند. در این شرایط، پزشک شما ممکن است گلوکاگون تجویز کند. گلوکاگون هورمونی است که سبب افزایش قند خون می شود.

گلوکاگون فقط با نسخه پزشک قابل تهیه است و به صورت یک بسته سرنگ اضطراری عرضه می شود. این سرنگ شامل یک دوز است که قبل از تزریق باید مخلوط شود. گلوکاگون را در دمای اتاق نگهداری کنید و از تاریخ انقضای آن مطلع باشید. از آنجاکه ممکن است بعد از تزریق استفراغ کنید، شما باید به پهلو برگردانده شوید تا در صورتی که هوشیار نیستید از خفگی جلوگیری شود.

در مدت 15 دقیقه شما باید هوشیار شده و توانایی بلع داشته باشید. سپس شما نیاز به غذاخوردن دارید. اگر بعد از 15 دقیقه به درمان پاسخ ندادید، به سرعت باید از کمک پزشکی استفاده کنید.
 
پیشگیری

در زیر توصیه هایی ارائه شده است که می تواند از افت قند خون در بیماران دیابتی پیشگیری نماید:

•    وعده ها و میان وعده های خود را حذف نکرده یا با تاخیر مصرف نکنید. اگر شما انسولین یا داروهای خوراکی دیابت مصرف می کنید، مهم است که مقدار و زمان وعده ها و میان وعده های شما ثابت باشد. مقدار غذای مصرفی شما باید با عمل انسولین در بدنتان در تعادل باشد.

•    قند خون خود را کنترل کنید. با توجه به برنامه درمانی، شما باید چند بار در طول هفته یا چند بار در طول روز قند خونتان را اندازه گیری و ثبت نمایید. کنترل دقیق تنها راهی است که مطمئن شوید میزان قند خونتان در محدوده هدف قرار دارد.

•    دارو را دقیقاً به میزان تجویز شده و به موقع مصرف کنید. داروهای خود را طبق توصیه پزشک مصرف کنید.

•    در صورت افزایش میزان فعالیت بدنی داروهای خود را تنظیم کنید یا میان وعده اضافی بخورید. تنظیم به نتایج آزمایش قند خون و نوع و طول مدت فعالیت بستگی دارد.

•    هر گونه واکنش های مربوط به گلوکز خون پایین را ثبت کنید. این امر می تواند به شما و تیم مراقبت بهداشتی کمک کند تا الگوی افت قند خون را مشاهده کرده و راه هایی برای پیشگری از آنها بیابید.

•    یک نوع ابزار شناسایی با خود داشته باشید تا در مواقع اضطراری دیگران بدانند که شما به دیابت مبتلا هستید. از یک گردنبند، دستبند یا کارت شناسایی پزشکی استفاده کنید.

 گاستریت یا التهاب معده توصیف کننده شرایطی مختلف، اما با یک وجه مشترک می باشد: التهاب پوشش داخلی معده، التهاب گاستریت در بیشتر مواقع، در نتیجه عفونت باکتریایی زخم های معده ایجاد می شود. ضربه و آسیب، استفاده مداوم از یک مسکن خاص و نوشیدن بیش از حد الکل می تواند به ایجاد گاستریت کمک نماید.    

گاستریت ممکن است به طور ناگهانی (گاستریت حاد)، یا به آرامی در طول زمان (گاستریت مزمن) رخ دهد. در برخی موارد، گاستریت می تواند منجر به ایجاد زخم  و افزایش خطر ابتلا به سرطان معده شود. اگرچه ، گاستریت برای بیشتر افراد خیلی جدی نمی باشد و به سرعت با درمان بهبود می یابد.
 
نشانه ها

علائم و نشانه های گاستریت عبارتند از:

-    سوزش سر دل یا درد (سوء هاضمه) در قسمت فوقانی شکم که ممکن است با غذا خوردن بهتر یا بدتر شود
-    تهوع
-    استفراغ
-    احساس سیری و پری در قسمت فوقانی شکم بعد از غذا خوردن
گاستری همیشه علائم و نشانه ندارد.
 
علت

گاستریت التهاب دیواره معده است. ضعف در مخاط پوششی که از دیواره معده تان محافظت می کند، به آنزیم های گوارشی اجازه می دهد تا پوشش معده تان را تخریب کرده و آن را ملتهب سازند. بعضی از بیماری ها نیز می تواند خطر ابتلا به گاستریت را افزایش دهند.

عوامل خطر

عواملی که خطر ابتلا به گاستریت را افزایش می دهند عبارتند از:

-    عفونت های باکتریایی. اگرچه عفونت ایجاد شده توسط هلیکوباکتر پیلوری یکی از شایع ترین عفونت ها در سراسر جهان می باشد، تنها برخی از افراد مبتلا به آن دچار گاستریت یا اختلالی مشابه می شوند. پزشکان معتقدند آسیب پذیری به باکتری می تواند ارثی بوده یا با انتخاب شیوه زندگی، مثل میزان مصرف سیگار و استرس ایجاد شود.

-    استفاده مداوم از مسکن ها. مسکن های متدوال – مثل آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن- می تواند منجر به هر دو نوع گاستریت اعم از حاد و مزمن گردد. استفاده منظم از این مسکن ها  و یا مصرف بیش از حد آن ها می تواند باعث کم شدن یک ماده ی کلیدی شود که از معده ی شما محافظت می کند. در صورت به ندرت استفاده کردن از مسکن ها، مشکلات معده پیشرفت نخواهد کرد. استامینوفن باعث گاستریت نیز نمی شود.

-    سن بالا. افراد مسن بیشتر مستعد به گاستریت هستند زیرا پوشش محافظ معده با افزایش سن نازک تر می شود، همچنین احتمال عفونت توسط  هلیکوباکتر پیلوری و سایر اختلالات خود ایمنی در سالمندان نسبت به جوانان بیشتر است.

-    استفاده بیش از حد الکل. الکل می تواند به پوشش معده آسیب رسانده و آن را نسبت به آنزیم های گوارشی تحریک پذیر نماید. مصرف زیاد الکل می تواند باعث گاستریت حاد گردد.

-    استرس. استرس شدید ناشی از جراحی، آسیب، سوختگی یا عفونت های شدید می تواند منجر به گاستریت حاد شود.

-    حمله سیستم ایمنی بدن تان به سلول های معده. این نوع از گاستریت که به التهاب خود ایمنی معده مشهور است، هنگامی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن شما به سلول های پوششی معده حمله می کند. منشا این رویداد سیستم ایمنی بدن شما می باشد که می تواند سد محافظ معده را از بین ببرد. گاستریت خود ایمنی بیشتر در افرادی شایع است که به سایر بیماری های خود ایمنی مثل هاشیموتو و دیابت نوع 1، نیز مبتلا هستند. گاستریت خود ایمنی می تواند با کمبود ویتامین B-12  نیز همراه باشد.

-    بیماری های دیگر. گاستریت ممکن است با سایر بیماری ها از جمله ایدز، بیماری کرون و عفونت انگلی مرتبط باشد.
 
عوارض

-    عدم درمان گاستریت می تواند منجر به زخم و خونریزی معده شود. به ندرت، برخی از انواع گاستریت مزمن به سرطان معده تبدیل می شود، مگر در شرایطی که قسمت گسترده ای از پوشش معده تحلیل رفته و سلول های آن تغییر کرده باشند.

-    اگر با وجود درمان، علائم و نشانه های گاستریت بهبود نمی یابند حتماً پزشک خود را مطلع کنید.
 
آمادگی برای ویزیت پزشک

با مراجعه به پزشک عمومی، اگر وی احتمال وجود گاستریت بدهد شما را به یک متخصص گوارش ارجاع خواهد داد.

چه کارهایی می توانید انجام دهید:

-    از شرایط قبل از جلسه ی معاینه مطلع شوید، مانند اعمال هرگونه تغییر یا محدودیتی در رژیم غذایی

-    تمام علائم و نشانه هایتان را یادداشت نمایید، حتی آنهایی که به نظر غیر مرتبط می آیند.

-    اطلاعات شخصی مهمم تان را نیز یادداشت کنید، اعم از استرس ها یا تغییرات اخیر زندگی تان

-    یک لیست از تمام داروها، ویتامین ها یا مکمل های دریافتی تان تهیه نمایید.

-    از یکی از دوستان تان درخواست کنید تا شما را همراهی کند تا تمام مطالب و گفته های دکتر را به خاطر بسپارد.

-    سوالاتی که می خواهید از پزشک تان بپرسید را یادداشت نمایید.

تهیه لیستی از سوالات به شما این امکان را می دهد تا از وقت خود بهترین بهره را ببرید. برخی از پرسش های رایج در مورد گاستریت عبارتند از:

-    علت احتمالی بیماری من چیست؟
-    آیا با مصرف دارو با گاستریت مبتلا شدم؟
-    چه آزمایشاتی نیاز دارم؟
-    آیا شرایط من موقت یا مزمن است؟
-    بهترین اقدام چیست؟
-    من بیماری های دیگری نیز دارم، چگونه می توانم آن ها را با هم به بهترین نحو مدیریت کنم؟
-    آیا محدودیت های خاصی را باید دنبال کنم؟
-    آیا نیاز است که به یک متخصص مراجعه کنم؟
-    آیا جایگزینی برای داروهای تجویزی تان وجود دارد؟

از پرسیدن هیچ سوالی دریغ نکنید.

چه انتظاراتی می توانید از پزشک خود داشته باشید؟

پزشک تان احتمالاً سوالاتی از این قبیل از شما خواهد پرسید:

-    نشانه های شما چه هستند؟
-    شدت علائم تان تا چه حدی است؟ آیا درد معده تان کمی آزار دهنده است یا کاملاً احساس سوزش می کنید؟
-    آیا نشانه هایتان دائم یا دوره ای هستند؟
-    آیا چیزی، مانند خوردن غذا، علائم تان را بدتر می کنند؟
-    آیا چیزی، مانند خوردن مواد غذایی خاص یا استفاده از آنتی اسیدها، باعث بهبود علائم تان می شود؟
-    آیا تهوع و استفراغ دارید؟
-    آیا اخیراً وزن کم کرده اید؟
-    معمولاً  چه میزانی از مسکن ها، مانند آسپرین، ایبوپروفن یا ناپروکسن استفاده می کنید؟
-    هر چند یک بار الکل می نوشید و به چه مقدار؟
-    چگونه استرس خود را ارزیابی می کنید؟
-    آیا در مدفوع تان خون وجود دارد و یا سیاه رنگ است؟
-    آیا تا به حال زخم گوارشی داشته اید؟

چه کارهایی می توانید انجام دهید:

قبل از معاینه از نوشیدن الکل و خوردن مواد غذایی محرک معده مثل غذاهای تند یا اسیدی، سرخ شده و یا چرب خودداری نمایید. اما قبل از قطع داروهای مصرفی تان حتماً با پزشک تان مشورت کنید.
 
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

تقریباً همه افراد سوء هاضمه و سوزش معده را تجربه کرده اند. اغلب موارد سوء هاضمه کوتاه مدت هستند و به مراقبت های پزشکی نیاز ندارند. اگر علائم و نشانه های گاستریت را به مدت یک هفته یا بیشتر داشتید، حتماً به پزشک مراجعه کنید. اگر ناراحتی معده ی شما پس از مصرف دارو،  بویژه آسپرین یا دیگر مسکن ها رخ داده است، حتماً پزشک خود را از این مسئله مطلع نمایید.

درصورت خون استفراغ کردن، مشاهده خون در مدفوع یا سیاه رنگ شدن آن، سریعاً جهت بررسی علت به دکتر معالج خود مراجعه کنید.
 
آزمایش های تشخیصی

با وجود بررسی سابقه پزشکی و معاینه بالینی، ممکن است برای تشخیص قطعی گاستریت آزمایشات دقیقی نیاز باشد. این تست ها شامل موارد زیر می شوند:

-    آزمایش برای هلیکوباکتر پیلوری. این تست برای تعیین وجود یا عدم وجود این باکتری تجویز می شود. نوع آزمایش بستگی به شرایط شما دارد. هلیکوباکتر ممکن است در آزمایش خون، مدفوع و یا تست تنفسی مشخص شود. برای تست تنفس، شما یک لیوان مایع بی رنگ و بدون مزه حاوی کربن رادیواکتیو میل می کنید. هلیکوباکتر باعث تجزیه مایع مذکور در معده شما می شود. سپس درون یک کیسه می دمید. درصورت وجود هلیکوباکتر، بازدم شما حاوی کربن رادیواکتیو خواهد بود.

-    استفاده از یک اسکوپ برای بررسی دستگاه گوارش فوقانی (آندوسکوپی). در طول انجام آندوسکوپی، پزشک یک لوله منعطف مجهز به لنز (آندوسکوپ) را از طریق حلق و مری تان، وارد معده و روده کوچک می نماید. استفاده از آندوسکوپ، امکان بررسی التهاب را فراهم می کند. اگر یک منطقه مشکوک پیدا شد، پزشک تان  نمونه ی بافتی کوچکی (بیوپسی) از آن ناحیه جهت بررسی  برمیدارد. بیوپسی نیز می تواند وجود هلیکوباکتر را تشخیص دهد.

-    تصویربرداری با اشعه X از دستگاه گوارش فوقانی تان. این تست تصاویری از مری، معده و روده کوچک به منظور بررسی ناهنجاری، فراهم می نماید. برای بهتر دیدن زخم، ممکن است از شما درخواست شود تا یک مایع سفید رنگ حاوی باریوم که دستگاه گوارش شما را پوشش خواهد داد، بنوشید.
 
درمان دارویی

درمان گاستریت به علت آن بستگی دارد. گاستریت حاد ناشی از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و یا الکل ممکن است با قطع استفاده از آنها بهبود یابد. گاستریت مزمن ناشی از عفونت هلیکوباکتر با آنتی بیوتیک درمان می شود.

در اغلب موارد، داروهایی تجویز می شود تا با کاهش اسید معده، علائم و نشانه های گاستریت را تسکین دهند.

داروهای مورد استفاده در درمان گاستریت عبارتند از:

-    آنتی بیوتیک برای از بین بردن هلیکوباکتر. بدین منظور ممکن است چندین آنتی بیوتیک اعم از کلاریترومایسین، آموکسی سیلین یا مترونیدازول تجویز شود. به خاطر داشته باشید که استفاده داروها برای یک دوره ی کامل 10 تا 14 روزه، الزامی است.

-    داروهای مهار کننده تولید اسید معده. مهار کننده های پمپ هیدروژن با متوقف کردن بخشی از سلول که مسئول تولید اسید می باشد، باعث کاهش اسید معده می شوند. این داروها شامل امپرازول، لانزوپرازول، اسموپرازول و پنتوپرازول می باشد. استفاده طولانی مدت از از مهار کننده های پمپ هیدروژن، به ویژه در دوزهای بالا، ممکن است خطر شکستگی لگن، مچ و ستون فقرات را افزایش دهد.در مورد مصرف مکمل کلسیم با پزشک خود مشورت کنید.

-    داروهای کاهنده تولید اسید. مهار کننده های اسید منجر به کاهش مقدار اسید رها شده به دستگاه گوارش می گردد، که درد معده را تسکین می دهند و سبب بهبودی می گردند. از این قبیل می توان رانیتیدین، فاموتیدین، سایمیتیدین و نیزاتیدین را نام برد.

-    آنتی اسیدهای خنثی کننده اسید معده. این داروها با خنثی کردن اسید معده موجب تسکین سریع درد می شوند. یبوست و  اسهال از عوارض جانبی آن  می باشد.
 
تغییر شیوه زندگی

با رعایت نکات زیر احتمال دارد علائم شما بهبود یابند:

-    خوردن غذای کم در وعده های زیاد. اگر سوء هاضمه دارید سعی کنید به جای سه وعده ی بزرگ، چندین وعده غذایی کوچک داشته باشید.

-    از خوردن مواد غذایی محرک معده مثل غذاهای تند، اسیدی، سرخ شده یا چرب  پرهیز کنید.

-    اجتناب از نوشیدن الکل، زیرا الکل می تواند پوشش مخاطی را تحریک کند.

-    در صورت استفاده منظم از مسکن، در مورد جایگزینی برای آن که کمتر معده را تحریک کند، از پزشک خود مشورت بگیرید.

-    مدیریت استرس. استرس ممکن است نشانه های گاستریت را بدتر کند. پس بهتر است راه مقابله با آن را یاد بگیرید. درصورت لزوم می توانید از آرام بخش و ورزش هایی مانند یوگا نیز کمک بگیرید.
 
پیشگیری

پیشگیری از عفونت هلیکوباکتر پیلوری

-    دقیقاً نحوه گسترش آن مشخص نیست. اما شواهدی وجود دارد که می توان از فردی به فرد دیگر یا از طریق غذا و آب آلوده منتقل شود. با شستن مرتب دست ها با آب و صابون و خوردن غذاهای کاملاً پخته می توان از ابتلا به آن پیشگیری کرد.

 یبوست یک عارضه معده ای –روده ای رایج است. افرادی که این مشکل را دارند، حرکات معده ای و گوارشی کندتری دارند.

اما علایم یبوست کدامند؟ به طور کلی  اگر کمتر از 3 بار در هفته دفع مدفوع دارید و مدفوع تان سفت و خشک است  احتمالا به یبوست مبتلا شده اید.

خوشبختانه بیشتر نمونه های یبوست، موقتی هستند. اصلاح شیوه زندگی مانند ورزش و  رژیم غذایی پرفیبر می تواند برای تخفیف یبوست کافی باشد. یبوست می تواند با ملین های بدون نسخه نیز درمان شود.
 
نشانه ها

کاهش حرکات گوارشی و اجابت مزاج لزوما بدین معنا نیست که به یبوست مبتلا شده باشید. اگر 2 و یا تعداد بیشتری از علائم  یا نشانه های زیر در مورد شما مصداق داشته باشند احتمالا به یبوست مبتلا می باشید:

•    دفع کمتر از 3 بار مدفوع در هفته
•    داشتن مدفوع سفت
•     احساس فشار شدید در طول حرکات روده ای
•     احساس مسدود شدن  مقعد
•    احساس تخلیه ناکامل پس از اجابت مزاج
•    نیاز به کمک گرفتن از دستها برای اجابت مزاج مانند تخلیه دستی یا دستکاری قسمت پایین شکم
 
با وجود اینکه یبوست می تواند آزار دهنده باشد، اما معمولا جدی نیست اغلب افرادی که یبوست دارند، معالجه بیماری خود را پیگیری  نمی کنند در حالی که یبوست مزمن ممکن است منجر به عوارض یا علائم زمینه ساز اختلالات جدی شود.

اگر یبوست در شما بدون هیچ دلیلی شروع  شده است یا اگر تغییراتی در زمینه عادتهای مرتبط با اجابت مزاجتان دارید و اگر علائم یبوست تان شدید هستند و بیشتر از 3 هفته طول می کشند می بایست به پزشک معالج مراجعه نمایید.

ابتلا به هر کدام از علایم زیر ممکن است مشکلات جدی تری را برای سلامتی شما ایجاد کند، پس اگر عوارضی به شرح زیر را در خود مشاهده نمودید حتما به پزشک معالج مراجعه نمایید:

•    اجابت مزاج با فاصله بیش از 3 روز (علیرغم اصلاح  رژیم غذایی یا افزایش فعالیت بدنی)
•    درد زیاد شکم
•    وجود خون در مدفوع
•     یبوستی که به حالت اسهال تغییر پیدا می کند
•    درد مقعد
•    مدفوع خیلی نازک شبیه مداد
•    کاهش وزن بدون دلیل
 
علت

معمولا محصولات دفعی هضم (مدفوع)  به وسیله انقباضات ماهیچه ای روده  به جلو رانده می شوند. در  روده بزرگ (کولون)، اکثر آب و نمک مخلوط دفعی بازجذب می شوند زیرا بدن آنها را برای بسیاری از عملکردهای ضروری اش لازم دارد. وقتی کلون بیش از حد آب جذب کند یا اگر انقباضات ماهیچه ای کلون به آرامی صورت گیرند، مدفوع سفت و سخت می شود و از میان کلون شما بسیار آرام  عبور می کند. این  امر دلیل اصلی یبوست است.  

اگر ماهیچه هایی که برای حرکت دادن شکم استفاده می شوند به درستی هماهنگ نشوند ممکن است به یبوست مبتلا شوید. این مشکل اختلال  قسمت تحتانی لگن (anismus) نامیده می شود و  باعث می شود شما با اکثر حرکات شکمی و دفع مدفوع ها (حتی نوع نرم آن) درد سختی را تحمل کنید.

تعدادی از عواملی که باعث کاهش تخلیه روده ای می شوند عبارتند از:

•    دریافت مایعات ناکافی یا دهیدراته شدن بدن
•    دریافت فیبر ناکافی در رژیم غذایی تان
•    نادیده گرفتن حرکات روده ای و نیاز به اجابت مزاج  یا توجه نکردن به انجام به موقع اجابت مزاج
•    کمبود فعالیت فیزیکی(بخصوص در بزرگسالان)
•    سندرم روده تحریک پذیر
•    تغییرات در شیوه زندگی یا زندگی عادی مانند بارداری،پیری و مسافرت
•     بیماری
•    استفاده مداوم یا معتاد شدن به ملین ها
•    برخی بیماری های مشخص مانند: دیابت، سکته، بیماری های تیروئید و پارکینسون
•    مشکلاتی مرتبط با کولون و رکتوم  مانند انسداد روده یا دیورتیکولوز
•    داروهای مشخص مانند داروهای تسکین دهنده درد، دیورتیک ها و آنهایی که در درمان بیماری پارکینسون، فشار خون بالا و افسردگی استفاده می شوند
•    اختلالات هورمونی مانند کم کاری غده تیروئید
•    شکاف مربوط به مقعد و هموروئید که می تواند تشنجی را در ماهیچه اسفنکتر مقعد تولید کند.
•    از دست دادن نمکهای بدن در هنگام  استفراغ یا اسهال
•    جراحت هایی در هسته نخاعی که می توانند بر اعصابی که به روده منتهی می شوند اثر گذارند.
•     یبوست ممکن است نشانه بسیاری از عوارض بالینی جدی مانند: سرطان کولورکتال، اختلالات هورمونی یا بیماری های اتو ایمیون باشد. در بچه ها یبوست ممکن است نشان دهنده بیماری هیرشیرونگ (Hirschsprung) باشد شرایطی که منجر به از دست دادن بخشی از سلولهای عصبی مرتبط با کولون می شود.

اگر بچه ها از دستشویی بترسند یا دوست نداشته باشند که به دستشویی مراجعه کنند دچار یبوست می شوند. کودکان بزرگتر نیز ممکن است به نیاز بدنشان به اجابت مزاج بی توجهی کنند یا آن را نادیده بگیرند.
 
عوامل خطر

اگر موارد زیر برای شما مصداق داشته باشند احتمال ابتلا به یبوست در شما بیشتر می گردد:

•    مسن بودن
•    منزوی و تنها شدن
•    بستری شدن در رختخواب
•    رژیم غذایی کم فیبر
•     مصرف ناکافی مایعات
•    مصرف برخی داروهای خاص شامل داروهای مسکن،آرام بخش ها یا برخی داروها که باعث کاهش فشارخون می شود.
•    شیمی درمانی
•    زنان بیشتر از مردان و کودکان  بیشتر از بزرگسالان دچار یبوست می شوند.
•    اگر باردار هستید  ممکن است به خاطر تغییرات هورمونی دوران بارداری،  احتمال ابتلا به یبوست در شما بیشتر گردد.
 
عوارض

اگر چه یبوست می تواند به شدت آزار دهنده باشد، اما این مسئله زیاد جدی نیست. اگر یبوست مداوم باشد و مخصوصا اگر موجب وارد شدن فشار زیادی بر بدن گردد ممکن است بعضی عوارض زیر را به دنبال داشته باشد:

•     هموروئید یا ترک (ایجاد شکاف) در مقعدتان و این هنگامی رخ می دهد که مدفوع سخت موجب  انبساط اسفنکتر تحتانی گردد.

•    به هم فشردگی مدفوعی  وقتی که توده ای از مدفوع سخت که بوسیله حرکات روده ای معمولی دفع  نمی شود و  ممکن  است نیاز داشته  باشید که مدفوع به هم چسبیده را به صورت دستی حذف کنید.

•    افتادگی روده هنگامی اتفاق می افتد که مقدار کوچکی از بافت روده در بین ناحیه مقعد بوجود می آید. این شرایط منجر به ترشح موکوس از مقعد می شود.

•     اگر مداوما از ملین ها استفاده کنید ممکن است سندرم روده در شما ایجاد گردد  که این موضوع باعث می شود که معده و دستگاه گوارش شما برای درست کار کردن به این ملین ها وابسته بشود. ملین هایی که استفاده می شوند ممکن است  منجر به مشکلات دیگری نیز بشوند که شامل جذب ناکافی ویتامین ها و دیگر مواد مغذی است و باعث آسیب رساندن به دستگاه گوارشی شما می شود.
 
آمادگی برای ویزیت پزشک

در ابتدا  احتمالا به دکتر خانوادگی یا به پزشک عمومی مراجعه می نمایید. اگر دکتر به نمونه های پیشرفته تر یبوست مشکوک بشود، ممکن است به یک متخصص  در اختلالات هاضمه(متخصص بیماری های معده و روده) ارجاع داده شوید.

به دلیل اینکه قرار ملاقات می تواند خلاصه و کوتاه مدت باشد و به دلیل اینکه مسائل زیادی برای پوشش دادن در آن مدت زمان کوتاه وجود دارد،  عقیده بسیار خوبی است که از قبل برای این قرار ملاقات آماده شویم.

اینجا بعضی اطلاعات وجود دارد که به شما کمک می کند که برای قرار ملاقاتتان آماده بشوید و اینکه چه انتظاری از دکترتان داشته باشید.
 
•    آگاه شدن از هر محدودیتی قبل از قرار ملاقات: در زمانی که شما دکتر را ملاقات می کنید، مطمئن شوید که هر سوالی که برایتان پیش می آید را بپرسید، مانند محدودیت در رژیم تان یا خوردن غذاهایی با فیبر بالا برای آماده شدن برای تست های تشخیصی...

•    هر نشانه ای که در حال تجربه کردن هستید را یادداشت کنید، و حتی علایمی که به نظر نامربوط به یبوست می آید را نیز یادداشت کنید.

•    اطلاعات شخصی را که شاملهر استرس مهم یا تغییرات اخیر در زندگی تان هست،مانند مسافرت یا باردار شدن را یادداشت کنید.

•    لیستی از همه داروهایی که مصرف می کنید، که شامل هر نوع ویتامین،مکمل،یا داروهای گیاهی هست را یادداشت کنید.

•     اگر امکان داشته باشد یکی از  اعضا خانواده یا دوست خود را همراه ببرید.این موضوع می تواند برای شما دشوار باشد که تمامی اطلاعات فراهم شده در طول قرار ملاقات را به خاطر بسپارید. کسی که شما را همراهی می کند ممکن است نکته ای که شما از دست داده اید یا فراموش کرده اید را به خاطر بیاورد.

•    سوالاتی که می خواهید از دکترتان بپرسید را یادداشت کنید.

زمان ملاقات شما با دکترتان محدود است. بنابراین آماده کردن لیستی از سوالات به شما کمک خواهد کرد که در زمان صرفه جویی کنید. سوالاتتان را از مهم ترین تا کم اهمیت ترین لیست کنید. برای این بیماری بعضی از سوالات مهم که باید پرسیده شوند عبارتند از:

•    احتمالا چه چیزی دلیل ظهور نشانه ها و عوارض در من هست؟
•    آیا دلایل مهم دیگری برای علایم  و مشکل من  وجود دارد؟
•    چه نوع  آزمایشاتی نیاز است که من انجام دهم؟
•    آیا یبوست من موقتی است یا مزمن؟
•    بهترین راهکار برای برطرف گشتن مشکل من  چیست؟
•    چه روش های درمانی جایگزینی را به جای درمان مقدماتی این بیماری پیشنهاد می کنید؟
•    من علاوه بر این مشکل به بیماری های دیگری نیز مبتلا می باشم چگونه می توانم این مشکل را در کنار تمام مشکلات دیگرم به خوبی مدیریت کنم؟
•    آیا محدودیتی وجود دارد که نیاز باشد من آن را دنبال کنم؟
•    آیا جانشینی برای دارو درمانی وجود دارد که شما به من پیشنهاد کنید؟
•    آیا بروشور یا دفترچه ای وجود دارد که برای مطالعه  با خود ببرم؟چه وب سایتی را برای مطالعه معرفی می کنید؟

علاوه بر سوالاتی که آماده کرده اید که از دکترتان بپرسید، هر زمانی که  چیزی را متوجه نشدید در پرسش سوال خود تردید نکنید
 
دکترتان احتمالا سوالاتی  را از شما می پرسد و این سوالها ممکن وقت زیادی را از شما بگیرد. مرسوم ترین سوالاتی که ممکن است پزشک از شما بپرسد عبارتند از:

- چه زمانی برای اولین بار نشانه های یبوست را تجربه کردید؟
- آیا علائم  یبوست تان  موقتی یا  ادامه دار بوده است؟
- چقدر این علائم شدید هستند؟
- چه چیزی به نظر می رسد که علائم یبوست  شما  را بهتر می کند؟
-  چه چیزی به نظر می رسد که علائم یبوست  شما  را بدترمی کند؟
- آیا شما خونی را در مدفوع یا آب یا کاغذ توالت تان مشاهده می کنید؟
- آیا در هنگام دفع، به شما فشار وارد می شود؟
- آیا شما سابقه خانوادگی در ارتباط با مشکلات هضم و جذب یا سرطان کولون دارید؟
_آیا شما مصرف داروی جدیدی را شروع کرده اید یا دوز داروی جدیدتان را تغییر داده اید؟

 به هنگام یبوست چه اقداماتی را می توانید انجام دهید؟

آگاه باشید که بعضی تست های تشخیصی به کسب آمادگی هایی نیاز دارند. برای مثال افرادی که این آزمایشات برای آنها انجام می شود نیاز خواهند داشت که رژیم غذایی با فیبر بالا مصرف کنند و در مقابل  از مصرف ملین ها برای یک دوره زمانی مشخص قبل از تست محروم می شوند. می توانید قبل از مراجعه به مطب از  پزشکتان برای  پیروی از دستورالعمل خاص مشورت بگیرید.
 
آزمایش های تشخیصی

دکترتان از سابقه بالینی ورزش و فعالیت بدنی تان و یا در مورد داروها یا نسخه هایی که بدون نسخه دریافت کرده اید، از شما سوال می کند. دکتر با کمک تست های تشخیصی بعضی شرایط را حذف خواهد کرد، این شرایط عبارتند از: انسداد در روده کوچک یا کولون (انسداد روده)، تنگ شدگی کولون، شرایط آندوکرین مانند هیپوتیروئید یا اختلالات الکترولیت مانند کلسیم اضافه در خون(هیپرکلسمی) .
تست های گسترده ای برای  افراد مبتلا به علایم شدید یبوست وجود دارند. ممکن است اجرای پروسه های تشخیصی به شرح زیر را  نیاز داشته باشید:

•    Barium enema X-ray: دراین تست، مسیرروده شما با رنگ متمایز (باریم) هم پوشانی شده است. بنابراین راست روده ،کولون و بعضی مواقع قسمتی از روده کوچک می تواند به طور واضح در X-rayنشان داده شود.

•    Defecography: در این پروسهX-ray ، دکترتان راست روده شما را با یک خمیر مایع با پایداری ای شبیه به مدفوع. پر خواهد کرد به موازات اینکه  خمیر چسب  دفع می شود  X-ray برای ارزیابی تمامیت دفع مدفوع و انقباضات ماهیچه راست روده موثر واقع می شوند.

•    Sigmoidoscopy (سیگموئیدسکوپی): در این پروسه، دکترتان یک میله قابل انعطاف سبک را وارد مقعدتان می کند تا راست روده و قسمت پایین تر کولونتان را آزمایش کند.

•    Colonoscopy (کولونوسکوپی):  این پروسه تشخیصی به دکترتان اجازه می دهد که تمام کولون را با یک لوله انعطاف پذیر مجهز به دوربین ارزیابی کند.

•    Anorectal manometry: در این پروسه، دکترتان میله ای باریک و قابل انعطاف را در داخل مقعد و راست روده شما وارد می کند و سپس بالن کوچکی را در نوک لوله پر از باد می کند. سپس این وسیله ماهیچه اسفنکتر را به عقب می راند. این پروسه به دکترتان  امکان  اندازه گیری هماهنگی ماهیچه هایی که  برای حرکت روده تان استفاده می کنید را می دهد.

•    استفاده از نشانگرها برای بررسی عبور و انتقال از نواحی کولورکتال (Marker studies or colorectal transit):  در این پروسه شما کپسولی دریافت می کنید که شامل نشانگر هایی است که X-rays هایی را برای که بیشتر از چندین روز گرفته شده است را نشان می دهد. پزشکتان نشانه هایی از تداخل ماهیچه های روده  و اینکه چگونه غذا به خوبی در بین کولون حرکت می کند را جستجو می کند.
 
درمان دارویی

 ملین ها: این داروهای بدون مجوز پزشک باید به عنوان آخرین چاره در نظر گرفته شوند. چون بدن می تواند به مصرف آنها عادت کند و بدون مصرف آنها نمی تواند فعالیت طبیعی خودش را انجام دهد. در اینجا انواع مختلف از ملین ها وجود دارد:

•    محرک هایی که باعث انقباضات ریتمیک در روده می شوند. مثالهای آن شامل :  Correct،  Dulcolaxو  Senokotمی شوند.

•    نرم کننده هایی که  باعث می شوند مدفوع در میان کولونتان با آسانی بیشتری حرکت کند.مثالهای آن شامل روغن معدنی،و  Fleetهستند.

•    نرم کننده های مدفوع که مدفوع را نرم می کنند و از دهیدراته شدن آن جلوگیری به عمل می آورند.مثالها شامل ColaceوSurfakاست.

•    مکمل های فیبر یا ملین های عمده عموما به عنوان بی خطرترین ملین ها مورد توجه قرار می گیرند.مثالهای آن شامل:FiberCon،Metamucil, Konsyl, Serutan وCitrucelهستند.این موارد باید با آب فراوان مصرف بشوند.

•    اسموتیک ها. به مایعات کمک می کند تا در بین کولون حرکت کند.مثالهای این موارد شامل:, Sorbitol Cephulac  وMiralaxهستند.

•    ملین های نمک دار مانند اسفنج عمل می کند که آب را  به داخل کولون برای حمل آسانتر مدفوع، می کشند. مثالها شامل شیر منیزیمی وHaley's M-O است.

•    لوبی پروستون یاLubiprostone با نام تجاریAmitiza :داروی دیگری است که دردرمان یبوست شدید و مقاوم به سایر داروها توصیه می‌شود. ترشح آب و احتمالاً حرکات روده را افزایش می‌دهد.

•    آگونیست های5-HT-4  . این عوامل رهایی ترکیباتی در بدنتان که ترشح مایعات را در روده افزایش  و زمان ترانزیت کولونی را کاهش می دهد،تحریک می کند. Prucaloprideیکی از آگونیست های 5-HT-4 است.

اگر یک اختلال اساسی باعث ایجاد یبوست در شما گردد معالجه با هدفی خاص دنبال خواهد شد. اگر مشکل قسمت تحتانی لگن،باعث یبوست در شما شود دکترتان ممکن است  بیوفیدبک هایی ( بازخوردزیستی)را به عنوان دارو به شما پیشنهاد بدهد.این تکنیک ممکن است به شما کمک کند که یاد بگیرید  ماهیچه هایی را که برای حرکات روده ای استفاده می کنید با هم هماهنگ سازید.

اگر شما باردار هستید و یبوست هم دارید، مقدار زیادی غذا با فیبر بالا مانند میوه ها و سبزیجات و دانه های کامل بخورید.مقدار زیادی نوشیدنی بنوشید و تا آنجا که می توانید،ورزش کنید. شنا و پیاده روی می توانند انتخاب های خوبی باشند.

اگر یبوست شما به تغییرات زندگی یا معالجات دارویی پاسخ نمی دهد ممکن است جراحی برداشت قسمتی از کولون شما توصیه شود. در این پروسه، قسمت یا قسمت هایی از اسفنگتر مقعد یا راست روده برداشته می شوند.

باید این نکته مورد توجه قرار گیرد که تشخیص برنامه درمان موفق، نیاز به زمان و تلاش کافی دارد.

درمان های جایگزین:

در بسیاری از موارد تغییرات ساده شیوه زندگی و رژیم غذایی تان ،می تواند به برطرف کردن نشانه های یبوست کمک کنند.  همچنین چندین روش جایگزین می توانند آسودگی را فراهم کنند،اگر چه این روشها به صورت گسترده مورد مطالعه واقع نشده باشند.

•    ماساژ: ماساژ به وسیله دستکاری، فشار دادن و کشیدن پوست و ماهیچه ها و مفاصل کار می کند.تکنیک ها شاملacupressure وshiatsuهستند. وقتی ماساژ در منطقه شکمی به کار گرفته می شود، ماساژ می تواند به آرام سازی ماهیچه هایی که مثانه و روده را تقویت می کنند و به ارتقا فعالیت روده کمک کند.

•    طب سوزنی: این طب چینی سنتی، شامل الحاق و با دست گذاشتن 5 سوزن در قسمت های مختلف بدن است. این درمان ممکن  است به تحریک کولون کمک کند و درد یبوست را برطرف نماید،اگرچه اثرش برای این موضوع هنوز ثابت نشده است.

•    درمانهای هموپاتیک: هموپاتیک یک سیستم دارویی کلی نگر غیر رسمی است که منحصرا برای تسکین علایم بیماری شما وجود دارد.درمانهای هموپاتیک بی شماری برای یبوست وجود دارد. و آنها به طور نمونه شامل ملین هایی بر پایه گیاهی هستند. یک دکتر هموپاتیک ممکن است شاخه گیاهی bryoniaرا برای درمان مدفوع سخت توصیه کند.در حالیکه توصیه کردن گوگرد برای مدفوع دردناک و سخت است. اگر شما سوالی دارید می توانید با دکترتان یا یک داروساز بحث کنید.

داروهای مرتبط:

•    گلیسیرین‌ (GLYCERIN)
•    برن (BRAN)
•    فراورده های پسیلیوم‌ (PSYLLIUM PRODUCTS)
•    محصولات سنا (SENNA PRODUCTS)
 
تغییر شیوه زندگی

تغییرات ساده در رژیم غذایی و شیوه زندگی تان در بیشتر موارد کمک خواهد کرد که علائم یبوست از بین بروند و یبوست را مدیریت کنید. از یک و یا تعداد بیشتری از توصیه های زیر پیروی نمایید:

رژیم پرفیبر: پک رژیم پرفیبر با حداقل 20 تا 35 گرم فیبر در هر روز به نرم شدن و افزایش حجم مدفوع تان کمک می کند. غذاهایی با فیبر بالا شامل دانه ها، حبوبات کامل و میوه ها و سبزیجات تازه هست. غذاهای محدود که اصلا  فیبر ندارند و یا به مقدار کمی فیبر دارند عبارتند از:  پنیر،گوشت و غذاهای فرایند شده.

ورزش منظم: افزایش فعالیت فیزیکی به فعالیت روده ای کمک خواهد کرد.

دریافت مایعات کافی: نوشیدن مقدار کافی آب به نرم کردن مدفوعتان کمک خواهد کرد.

زمان کافی برای اجابت مزاج و دفع مدفوع اختصاص دهید برای مواقعی که به دستشویی می روید زمان کافی  اختصاص دهید. و نیازتان را برای دفع نادیده نگیرید.
 
پیشگیری

•    رژیم غذایی با فیبر بالا را مصرف کنید. غذاهای با فیبر بالا شامل میوه ها وسبزیجات تازه،دانه ها وحبوبات کامل هستند. غذاهایی که فیبر ندارند  یا فیبر آنها پایین است شامل پنیر،گوشت و غذاهای فرایند شده هستند

•    فعالیت فیزیکی منظم. فعالیت فیزیکی منظم که می تواند شامل پیاده روی، دوچرخه سواری یا شنا باشد را برای کمک به تحریک عملکرد روده انجام دهید.حداقل 30 دقیقه ورزش در بیشتر روزهای هفته توصیه می شود.

•    تلفن های معمولی را جواب ندهید. به بهانه تلفن و یا هر چیز دیگر دستشویی رفتن خود را منتفی نکنید هر چه قدر که این موضوع را به تاخیر بیندازید آب بیشتری از مدفوعتان جذب می شود و آن را سخت تر می کند.

•    از مکمل های فیبر دار استفاده کنید. محصولاتی که بدون نسخه دکتر وجود دارند مانند Metamucil وCitrucelمی توانند مدفوع را نرم و دفع آن را به صورت مرتب نگه دارند.مطمئن شوید که آب یا نوشیدنیهای دیگر را به فراوانی در طول روز می نوشید چون مصرف مکمل های  فیبر ممکن است یبوست را بدتر کند.

•    درباره مصرف ملین های تحریک کننده مراقب باشید. استفاده مداوم  از موادی مانند Correctol وDulcolax می تواند باعث شود که کولون شما به آنها وابسته شود و ممکن است به تدریج نیاز پیدا کنید که دوز آنها را بالا ببرید تا آنجا که حتی عملکرد طبیعی روده شما متوقف و مختل شود . برای کسب آسودگی  موقت از ملین نمک دار مانند شیر- منیزیم  که آب را به داخل کولون برای روان سازی مدفوع می کشد، استفاده کنید. بدون تجویز دکتر از دادن ملین ها به اطفال خودداری کنید.

 ریزش مو در ابتدا با دیدن موهای اضافی بر روی شانه سر و گاهی پوست شما شروع می شود و ممکن است تا خالی شدن کف سر پیشرفت نماید. طاسی معمولا در اثر ریزش زیاد مو از کف سر ایجاد می گردد، و می تواند به دلایل موروثی، استفاده از داروهای خاص و یا شرایط پزشکی خاص حاصل شود. هر کسی  اعم از زن، مرد و کودک و.... ممکن است ریزش مو را تجربه کند.

برخی از افراد ترجیح می دهند، کم مویی خود را پنهان نکرده و درمانی نیز اتخاذ نمی کنند؛ و برخی دیگر ممکن است کم مویی خود را با آرایش، موی مصنوعی یا کلاه و... بپوشانند، و گروهی دیگر از داروها و یا عمل های جراحی برای درمان ریزش موی خود استفاده می نمایند. اما باید توجه داشته باشید، قبل از هرگونه اقدام برای درمان ریزش مو، با پزشک متخصص در مورد علت ریزش مو و بهترین روش درمان پیشنهادی صحبت نمایید.
 
نشانه ها

اصطلاح پزشکی که معمولا برای ریزش مو استفاده می گردد، آلوپسی((alopecia می باشد. الگوی طاسی کم پشت شدن تدریجی موها در بالای سر رایج ترین نوع آلوپسی است و تقریبا یک سوم از زنان و مردان را تحت تاثیر قرار می دهد. این نوع از آلوپسی پایدار است، اما دیگر انواع آلوپسی مانند ریزش موی منطقه ای ( alopecia areata) موقتی می باشد و شامل ریزش مو از کف سر یا دیگر قسمت های بدن می گردد.

ریزش موی پایدار

•    طاسی به الگوی مردانه ( آلوپسی آندروژنتیک):

 این الگوی طاسی در مردان ممکن است خیلی زود و حتی از سنین نوجوانی آغاز گردد. معمولا مشخصه این نوع ریزش مو، کم شدن موها از خط رویش مو در شقیقه ها و کم مو شدن از قسمت بالای سر می باشد. در نهایت ممکن است به طاسی کامل یا جزئی منجر گردد.

•    طاسی به الگوی زنانه ( آلوپسی آندروژنتیک):

ریزش موی ثابت در زنان معمولا به به نازک شدن موها در قسمت جلو و کنار تاج سر محدود می گردد. موهای قسمت جلوی سر در زنان باقی می ماند و بندرت طاسی کامل را تجربه می کنند.

•    آلوپسی مربوط به زخم:

 این شرایط نادر در زمان آسیب های التهابی و زخم شدن پیاز مو اتفاق می افتد، و سبب ریزش موی دائمی می گردد. گاهی اوقات ریزش موی منطقه ای با خارش و درد همراه است.
 
ریزش موی موقتی

•    ریزش موی منطقه ای(Alopecia areata):

این نوع ریزش مو معمولا بصورت تکه تکه و منطقه کوچکی از سر در حدود یک چهارم را دربر می گیرد. این بیمار ی معمولا شامل ریزش مو در چند منطقه بر کف سر می گردد، اما ممکن است سبب ریزش موی منطقه ای در هر نقطه از بدن که مو دارد مانند ابروها، مژگان، ریش و..... گردد. در موارد نادری نیز ممکن است سبب ریزش مو در سرتا سر بدن گردد. چنانچه ریزش مو تمام کف سر را دربرگیرد آلوپسی کلی (alopecia totalis)  نامیده می شود و چنانچه تمام بدن را دربرگیرد آلوپسی فراگیر ( alopecia universalis)  نامیده می شود. ممکن است قبل از ریزش مو درد و خارش ایجاد شود، اما معمولا این نشانه ها بسیار کم  می باشند.

•    تلوژن افلوویوم ( Telogen effluvium) :

 این نوع از ریزش موی موقتی و شدید معمولا ناگهانی اتفاق می افتد؛ و اغلب بعد از یک بیماری یا استرس بزرگ در زندگی حادث می گردد. در زمان شانه کردن یا شستن موها، ممکن است دسته ای از موها ریزش کنند.

•    ریزش موی کششی ( Traction alopecia) :

 این نوع ریزش مو ناشی از کشش مداوم و فشار طولانی مدت برروی موهاست این نوع ریزش مو معمولا زمانی اتفاق می افتد که شما از کلاه گیس یا بافتهای مو استفاده می نمایید ومعمولا در جاهایی که مو کشیده می شود، ریزش مو بیشتر است.

•    آناژن افلوویوم ( anagen effluvium):

در این نوع ریزش مو، رویش فعالانه موها در مرحله آناژن تحت تاثیر قرار می گیرد؛ دلیل این امرمصرف داروهای شیمیایی بعنوان مثال برای درمان سرطان و ... می باشد. معمولا ریزش مو بلافاصله بعد از شروع درمان آغاز می گردد، و از حالت telogen effluvium شدیدتر می باشد.
 
علت

از دلایل ریزش مو می توان به تغییرات هورمونی، خراش یا صدمه دیدن مو اشاره کرد؛ همچنین برخی از پیازهای مو فاز رشدی کوتاهتری دارند، در نتیجه دسته های مویی نازکتر و کوتاهتری می سازند. موهای شما دائما در چرخه رشد و استراحت قرار دارد که این چرخه ها در افراد مختلف،  متفاوت می باشد. اما بطور کلی فاز رشد موی کف سر که آناژن (anagen) نامیده می شود، معمولا 2-3 سال طول می کشد. در طول این دوره موها کمتر از یک سانتی متر در هر ماه رشد می کنند.  فاز استراحت که تلوژن (telogen) نامیده می شود، معمولا 3-4 ماه طول می کشد. در انتهای فاز استراحت، مو ها ریزش می کنند و و در همین محل موهای جدید شروع به رویش می نمایند.

اغلب افراد در حالت طبیعی روزانه 50-100 موی خود را از دست می دهند؛ اما با داشتن حدود 100000 مو در کف سر، این میزان ریزش مو نباید سبب کم پشت شدن موی سر گردد.

افزایش سن به طور طبیعی سبب کم پشت شدن تدریجی مو می گردد. با وجود این چنانچه سرعت ریزش مو بیشتر از سرعت رویش مجدد آن باشد، یا زمانی که  موهای  جدید نازکتر از موهای از دست رفته باشند و یا موها بصورت پراکنده رویش کنند، ریزش مو می تواند منجر به طاسی گردد.
 
دلایل انواع خاصی از ریزش مو

•      طاسی های الگویی (آلوپسی آندروژنتیک): در طاسی های الگویی مردان و زنان، فاز رشد کوتاهتر می باشد، و موها محکم و ضخیم نیستند. با هر چرخه رشد، ریشه مو ضعیفتر شده و موها سریعتر می ریزند. وراثت در این زمینه نقش مهمی دارد. داشتن سابقه خانوادگی آلوپسی آندروژنتیک، خطر طاسی را در شما افزایش می دهد. وراثت همچنین بر سنی که ریزش مو شروع می شود، سرعت ریزش مو ،  الگو و  وسعت طاسی تاثیرگذار است.

•      آلوپسی مربوط به زخم:  این نوع ریزش موی دائمی، در زمان آسیب های التهابی و یا خراش پیاز مو رخ می دهد. این امر از رویش موی جدید جلوگیری می نماید و در چندین مشکل پوستی متفاوت رخ می دهد؛ اما همچنان علت ایجاد این التهاب و فعال شدن آن ناشناخته است.

•     آلوپسی منطقه ای: این نوع ریزش مو، جزء بیماری های اتوایمون بوده اما علت آن همچنان ناشناخته است. افراد مبتلا به آلوپسی منطقه ای عموما در سلامتی خوبی به سر می برند، تعداد کمی از افراد ممکن است به اختلالات اتوایمون دیگری نیز مانند بیماری تیروئید مبتلا باشند. برخی از دانشمندان بر این باورند که بعضی از افراد بصورت ژنتیکی مستعد ابتلا به این نوع ریزش مو هستند وتوسط برخی از ویروس ها و حتی عوامل محیطی این شرایط را در آنها فعال می گردد. سابقه فامیلی، احتمال این بیماری را در شما بیشتر می کند. در این نوع ریزش مو، معمولا رویش مجدد موها برمی گردد، اما ممکن است شما رویش مجدد مو را برای مدتی از دست بدهید.

•      Telogen effluvium:  این نوع ریزش مو معمولا در اثر تغییراتی در چرخه طبیعی مو حادث می گردد. این ریزش مو زمانی اتفاق می افتد که شوکی (عاطفی یا جسمی) به سیستم شما وارد شود و سبب می گردد ریشه های موی شما زودتر به فاز استراحت وارد گردند. این امر رویش موها از ریشه ها را تحت تاثیر قرار می دهد. در یک یا دو ماه، پیاز مو مجددا فعال می گردد و موهای جدید شروع به رویش می کنند.  Telogen effluvium در پی استرس های عاطفی مانند مرگ یکی از اعضای خانواده یا استرس های فیزیولوژیکی مانند تب بالا، کاهش افراطی وزن بطور ناگهانی، رژیم های غذایی افراطی، کمبودهای تغذیه ای، عمل جراحی، و یا اختلالات متابولیکی ایجاد می گردد. بعد از بر طرف شدن این شرایط، موها مجددا شروع به رویش می کنند، البته ممکن است چند ماهی طول بکشد.

•     Traction alopecia: استفاده از موهای مصنوعی یا موهای مصنوعی که موهای شما را به شدت می کشند، سبب این نوع ریزش می گردند. چنانچه موی سر شما کشیده می شود، قبل از زخم شدن شدن کف سرتان و قبل از این که به ریشه موهایتان آسیب دائمی وارد گردد، جلوی کشیده شدن موی سرتان را بگیرید؛  معمولا رویش طبیعی موها مجددا برمی گردد.

دیگر دلایل ریزش مو

•     تغذیه نامناسب: دریافت ناکافی پروتئین و آهن در رژیم غذایی  و داشتن تغذیه ای نادرست سبب ریزش مو می گردد. رژیم های غذایی غلط (Fad diets, crash diets) و بیماری های خاصی مانند اختلالات مربوط به خوردن می توانند سبب تغذیه نامناسب در شما گردند.

•     داروها: داروهای خاصی که برای درمان بیماری های مجرای گوارشی، آرتریت، افسردگی، مشکلات قلبی و فشار خون تجویز می گردند، ممکن است سبب ریزش مو در برخی از افراد گردند. همچنین قرص های ضد بارداری ممکن است سبب ریزش مو در برخی از افراد شوند.

•     بیماری: بیماری هایی مانند دیابت و لوپوس ممکن است سبب ریزش مو گردند.

•     درمان های پزشکی:  شیمی درمانی و رادیوتراپی نیز ممکن است سبب ریزش مو گردند. تحت این شرایط فاز آناژن مو متاثر می گردد. بعد از قطع این درمان ها معمولا موهای شما شروع به رویش می کنند.

•     تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی و عدم تعادل در هورمون ها سبب ریزش موی موقتی می گردد. تغییرات هورمونی به دلایلی مانند بارداری، زایمان، قطع قرص های ضدبارداری، شروع یائسگی، و کم کاری یا پرکاری تیروئید ایجاد می شود. در پی تغییرات هورمونی، ریزش مو ممکن است تا 3 ماه به تاخیر بیافتد، همچنین رویش مجدد موهای جدید نیز ممکن است 3 ماه طول بکشد. در طول بارداری، موها بطور طبیعی پرپشت تر و ضخیم تر می باشند. معمولا 3 ماه بعد از زایمان ریزش مو اتفاق می افتد. چنانچه عدم تعادل هورمون ها بدلیل تولید اضافی تستوسترون باشد، سبب نازک شدن موها در قسمت تاج سر می گردد. با اصلاح عدم تعادل هورمون ها، ریزش نیز مو متوقف می شود.

•      شیوه های رفتاری با موها:  مواد شیمیایی که برای رنگ کردن، دکلره کردن، و یا صاف کردن و فر کردن موقتی مو استفاده می گردند، چنانچه بیش از اندازه و یا به شیوه غلطی استفاده شوند، سبب آسیب به مو و شکننده شدن آن می گردند. استفاده بیش اندازه از سشوار نیز چنانچه به ساقه مو آسیب وارد گرداند، می تواند سبب ریزش مو شود.

•     عفونت های مربوط به کف سر: عفونت هایی مانند قارچ ها می توانند به موها و پوست سرتان هجوم ببرند و سبب ریزش مو گردند. زمانی که عفونت ها درمان شوند، معمولا موها مجددا شروع به رویش می کنند. عفونت های قارچی معمولا با مصرف داروهای ضد قارچی، درمان می شوند.

•       Trichotillomania: نوعی بیماری روانی می باشد که در آن افراد تمایل زیادی به کشیدن موهای خود (از کف سر، ابرو و یا دیگر نقاط بدن) دارند. کشیدن مو از کف سر، سبب کم شدن مو در نقاط کمی از سر می گردد، و ممکن است تا مدتی پنهان بماند. علت این بیماری هنوز در دست تحقیق است و علت خاصی برای آن پیدا نشده است.
 

آمادگی برای ویزیت پزشک

شما معمولا در ابتدا به پزشک خانوادگی خود یا یک پزشک عمومی مراجعه می نمایید. با وجود این دربرخی از موارد شما سریعا به پزشک متخصص پوست و مو ارجاع داده می شوید. از آنجایی که زمان ملاقات با پزشک کوتاه می باشد و شما مشکلات زیادی برای بیان کردن دارید، بهتر است از قبل خود را برای این ملاقات آماده کنید.برخی از سوالات پایه ای که می توانید در مورد ریزش مو از پزشکتان بپرسید و آنچه از پزشک انتظار می رود، در اینجا بیان گردیده است.

آنچه شما باید انجام دهید

•    قبل از ملاقات از هرگونه محدودیت مطلع گردید: قبل از ملاقات با پزشک، از تمامی مواردی را که برای پیشرفت درمان شما لازم است، مانند محدودیت رژیم غذایی، مطلع گردید.

•    تمامی علایم و نشانه هایی را که تجربه می کنید، یادداشت نمایید: لیستی شامل هر آنچه که حتی ممکن است غیر مرتبط با این مشکل به نظر برسد برای قرار ملاقات، تهیه نمایید.

•    اطلاعات شخصی مهم خود را یادداشت نمایید: شامل استرس ها و یا تغییراتی که اخیرا در زندگی خود داشته اید.

•    لیستی از داروهایی که دریافت می کنید مانند ویتامین ها و مکمل های دیگر تهیه نمایید.

•    در صورت امکان یکی از اعضای خانواده یا دوستان را همراه خود ببرید: گاهی به خاطر سپردن تمامی اطلاعات در طول ملاقات دشوار می باشد، کسی که همراه شماست در بخاطر سپاری اطلاعاتی که احتمالا شما در طول ملاقات فراموش می کنید، به شما کمک خواهد کرد.

•    سوالاتی را که می خواهید از پزشک خود بپرسید، یادداشت نمایید:

زمان ملاقات شما با پزشکتان محدود می باشد، بنابراین تهیه لیستی از سولات به شما کمک می کند، حداکثر استفاده را از این زمان داشته باشید. در مورد ریزش مو سوالات مهمی که معمولا باید از پزشک پرسید، شامل موارد ذیل می گردد:

•    چه مواردی سبب این علایم و نشانه گردیده است؟
•    آیا دلایل احتمالی دیگری نیز برای این نشانه ها و علایم وجود دارد؟
•    چه تست ها و آزمایش هایی را باید انجام داد؟
•    شرایط حاضر موقتی است یا مزمن می باشد؟
•    بهترین راه کار از نظر شما چیست؟
•    پیشنهادات اولیه شما چیست؟
•    من مشکلات بالینی دیگری نیز دارم، چگونه می توانم به بهترین نحو این موارد را با هم کنترل نمایم؟
•    آیا محدودیت هایی وجود دارد که لازم باشد، رعایت نمایم؟
•    آیا نیاز به مراجعه به پزشک متخصص می باشد، هزینه درمان و بیمه تحت پوشش متخصصین به چه صورت است؟
•    آیا پیشنهاد کلی برای تجویز دارو دارید؟
•    آیا کتابچه آموزشی دارید که بتوان در منزل مورد استفاده قرار داد، چه وب سایتهایی را توصیه می کنید؟

علاوه بر پرسش لیست سوالاتی که تهیه نمودید، در مورد  مطالبی که در طول ملاقات نیز متوجه نمی شوید، پرسش نمایید.
 
آنچه باید از پزشک انتظار داشت

پزشکتان معمولا سوالات مشخصی از شما خواهد پرسید، قبل از مراجعه به پزشک، خود را برای پاسخگویی به این سوالات آماده نمایید. این سوالات شامل موارد ذیل می گردد:

•    اولین بار چه زمانی متوجه ریزش موی خود شدید؟
•    ریزش موی تان دائمی است یا مقطعی می باشد؟
•    در گذشته نیز مشکل مشابهی داشته اید؟
•    آیا از بستگان نزدیک شما نیز ریزش مو داشته اند؟
•    آیا مواردی هست که سبب بهبود ریزش موی شما شود؟
•    آیا مواردی هست که ریزش موی شما را بیشتر کند؟
 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

چنانچه بطور ناگهانی دچار ریزش مو شده اید، و یا در موقع شانه کردن یا شستن موها، ریزش موی شما بیش از حد معمول است، باید به پزشک مراجعه نمایید.ریزش موی ناگهانی می تواند نشانه ای از بیماری خاصی باشد و نیاز به درمان دارویی داشته باشد.

برای ریزش موی دائمی و طاسی، درمان قطعی شناخته نشده است، با وجود این می توانید در مورد درمان های دارویی برای کاهش سرعت ریزش مو و پنهان کردن ریزش مو با پزشک مشورت نمایید.
 

آزمایش های تشخیصی

سابقه کامل پزشکی، سابقه خانوادگی و ارزیابی وضعیت جسمی در تشخیص کمک کننده می باشد. الگو و سرعت ریزش مو  و  وجود آسیب های مربوط به مو (مانند موهای شکننده) و علایم همراه آنها به تشخیص کمک می کنند.

چنانچه علت ریزش مو بعد از معاینه مشخص نگردید، انجام آزمایش های ذیل ضروری می باشد:

•    آزمون کشیدن مو: چندین دسته مو به آرامی کشیده می شود تا مشخص گردد چه میزانی از موها ریزش دارند. این آزمون به شما کمک می کند تا مرحله ریزش مو را تعیین نمایید و برای تشخیص و جلوگیری از telogen effluvium کمک کننده می باشد.

•    نمونه برداری از پوست: نمونه برداری از پوست سر یا چند موی چیده شده از سر، به تشخیص اینکه آیا ریزش مو بعلت عفونت است، کمک می کند.

•    برداشت بافت (بیوپسی): زمانی که تشخیص مشکل باشد( بخصوص در مورد آلوپسی منطقه ای یا آلوپسی مربوط به زخم) برای اطمینان از این روش استفاده می شود. برای انجام این تست، پزشک از ابزار دایره مانندی برای برداشت بافت از لایه های عمیقتر پوست استفاده می کند.

•    آزمایش های غربال گری برای بیماریهای مرتبط: برای تعیین اینکه ریزش مو مربوط به بیماری خاصی (مانند بیماری تیروئید، دیابت و لوپوس)هست یا نه، پزشک آزمایشاتی را انجام می دهد. گاهی اوقات داروهای خاصی که برای درمان بیماری های مجرای گوارشی، آرتریت، افسردگی، مشکلات قلبی و فشار خون تجویز می گردند، ممکن است سبب ریزش مو گردند.
 
درمان دارویی

طاسی (چه بصورت موقتی و چه دائمی) قابل درمان نمی باشد. اما درمان های مربوط به ریزش مو، رویش مو را افزایش می دهند و کم مویی را پنهان می سازند. در برخی از انواع ریزش مو، رویش مجدد مو ممکن است بدون هیچ درمانی بازگردد.

داروها

کارایی داروهای تجویز شده برای درمان ریزش مو، بستگی به علت و وسعت ریزش مو و نیز پاسخ افراد نسبت به تجویز دارو دارد. معمولا درمان در موارد شدید، کارایی کمتری دارد. انواع داروهای مورد تایید از سوی FDAبرای درمان ریزش مو شامل موارد ذیل می باشند:

•    ماینوکسیدیل(Rogaine): داروی بدون نسخه تایید شده برای درمان آلوپسی منطقه ای و ریزش موی آندروژنتیک، ماینوکسیدیل می باشد. این دارو بصورت مایع یا کف مانند می باشد، که باید دو بار در طول روز به کف سر بمالید، این دارو سبب رویش مو شده و جلوی ریزش بیشتر مو را می گیرد. این دارو در برخی افراد سبب کاهش سرعت ریزش مو و در برخی رویش مجدد مورا سبب می گردد  و در برخی هر دو اثر را دارد. 

ماینوکسیدیل بصورت محلول 2% یا 5% موجود می باشد. موهای جدیدی که در اثر مصرف ماینوکسیدیل رویش دارند، نازکتر و کوتاهتر از موهای قبلی می باشند. اما این رویش مو برای افرادی که می خواهند کم مویی خود را پنهان کنند، کمک کننده می باشد. معمولا بعد از قطع این دارو، رویش موهای جدید، متوقف می گردد البته در مورد موهای جدیدی که شروع به رشد کرده اند، این روند ممکن است 12 هفته طول بکشد. چنانچه در طول 6 ماه، حداقل نتیجه را در اثر مصرف این دارو داشته باشید، احتمالا پزشک مصرف آن را متوقف می کند. اثر جانبی این دارو احتمال خارش در کف سر می باشد.

•    فیناستراید (Propecia): این دارو برای درمان طاسی مردانه تجویز می گردد که باید بصورت روزانه و به شکل قرص مصرف شود. در اغلب مردانی که این دارو را مصرف می کنند، سرعت ریزش مو کاهش می یابد و برخی افراد رویش موهای جدید در اثر مصرف این دارو را نیز گزارش می نمایند. معمولا چندماه طول می کشد تا نتایج مثبت مصرف این دارو مشخص گردد. 

فیناستیرید از تبدیل تستوسترون به دی هیدرو تستوسترون ممانعت می نماید. دی هیدرو تستوسترون هورمونی است که سبب انقباض پیاز مو شده و فاکتور مهمی در ریزش موی مردانه می باشد. از اثرات جانبی نادر این بیماری کاهش میل وتوان جنسی می باشد. همانند ماینوکسیدیل، با قطع دارو اثرات مثبت آن نیز متوقف می گردد. 

فیناستراید برای درمان در زنان تایید نشده است. مصرف این دارو خطر قابل ملاحظه ای برای زنان در سنین باروری دارد. چنانچه باردار هستید، حتی نباید این قرص را با دست لمس کنید چون این دارو جذب می گردد و مشکلات جدی را بخصوص برای جنین پسر بدنبال خواهد داشت.

•    کورتیکواستروئیدها: تزریق کورتیزون در کف سر برای درمان آلوپسی منطقه ای استفاده می گردد. در این روش تزریق بصورت ماهیانه انجام می شود. در موارد ریزش موی زیاد در آلوپسی منطقه ای، پزشک معالج قرص کورتیکواستروئید را تجویز می نمایند. معمولا 4 هفته بعد از تزریق، موهای جدید رویت می شوند. کرم ها و پمادها نیز ممکن است تجویز شوند، اما اثر کمتری نسبت به تزریق دارند.

•    Anthralin (Dritho-Scalp): این دارو ترکیبی بوده و بصورت کرم یا پماد در دسترس است. بطور روزانه در کف سر مورد استعمال قرار می گیرد و با شستشو پاک می گردد. معمولا این دارو برای درمان پسوریازیسمورد استفاده قرار می گیرد اما گاهی برای درمان دیگر ناراحتی های پوستی نیز تجویز می گردد. در مورد آلوپسی منطقه ای، این دارو رویش موهای جدید را تحریک می نماید. ممکن است 12 هفته طول بکشد تا موهای جدید ظاهر شوند.

عمل جراحی

هدف از عمل جراحی این است که با استفاده از موهایی که در حال حاضر دارید، کم مویی شما را پوشانده شود.

•     پیوند مو: زمانی که روش های سنتی در درمان ریزش موی آندروژنتیک موثر نباشند، تکنیک های پیوند مو مورد استفاده قرار می گیرند. در این روش، متخصص پوست یا جراح زیبایی، سوراخ های ظریفی  بر روی پوست ایجاد می کند که هر سوراخ شامل چند تار مو از موهای پشت یا اطراف سر می باشد. این سوراخ ها در قسمت های بدون مو کاشته می شوند. در ریزش موی ارثی، ممکن است به چندین جلسه پیوند مو نیاز باشد.

•     اسکالپ ریداکشن یا کاهش پوست سر: در این روش قسمتی از ناحیه بدون مو برداشته می شود. بعد از برداشت قسمت بدون مو، این فضا توسط بخش های مودار در سر پوشانده می شود. پزشک می تواند پوست منطقه ای که مو دارد را روی منطقه بدون مو بکشد که این اسکالپ ریداکشن، flap نامیده می شود. همچنین می توان از اسکالپ ریداکشن بصورت ترکیبی با پیوند مو استفاده نمود برای اینکه در موارد ریزش موی زیاد، خط مو طبیعی باشد.

روش های جراحی که برای درمان طاسی استفاده می شوند، روش هایی پرهزینه و معمولا دردناک می باشند. خطرات احتمالی این روش ها، عفونت و جراحت می باشد. 8-6 ماه طول می کشد تا کیفیت موهای جدید را بتوان مورد ارزیابی قرار داد.

چنانچه تمایل به استفاده از این روش ها دارید، تنها به کمیته تایید شده متخصص پوست، جراح پلاستیک و جراح زیبایی مراجه نمایید و قبل از انتخاب پزشک مکان و وضعیت کمیته پزشکی را بررسی کنید تا از شکایت بیماران مطلع گردید .با پزشک خود مشورت نمایید تا از علت ریزش موی خود مطمئن شوید و قبل از اینکه برنامه ای برای جراحی بگذارید، تمامی روش های درمانی غیرجراحی را بررسی نمایید.

کلاه گیس یا موی مصنوعی:

چنانچه تمایل به روش دیگری برای درمان طاسی دارید و یا به درمان ها پاسخ مطلوب نداده اید، می توانید از کلاه گیس استفاده نمایید. کلاه گیس می تواند بطور موقت یا دائمی کم مویی شما را بپوشاند. امروزه کلاه گیس های با کیفیت و کاملا طبیعی در دسترس هستند.

 مدیریت و حمایت کردن:

ممکن است از واکنش های اطرافیان بعد از تلاش های زیادی که برای درمان بکار بردید و نتیجه کمی که حاصل شده، آشفته و دلسرد شوید. چنانچه به سختی با کم مویی خود کنار می آیید، برخی از پیشنهادات ذیل مفید می باشد:

•    در مورد علت ریزش مو و روش های درمانی مربوط به آن اطلاعات لازم را بدست آورید: از تمامی پیشنهادات درمانی که مورد تایید نیستند، یا ممکن است خطراتی درپی داشته باشند و یا اثرات جانبی ناخوشایندی دارند، مطلع گردید.

•    به نزدیکان خود تعلیم دهید: چنانچه خانواده و دوستانتان از علت ریزش موی شما و ناراحتی هایتان در مورد ظاهرتان مطلع گردند، می توانند با شما همدردی کنند. حتی ممکن است متوجه شوید آنها نسبت به شما کمتر از وضعیتان ناراحت هستند.

•    در گروه های حمایتی شرکت کنید: گروههای حمایتی می توانند اطلاعات و آرامش خوبی در اختیارتان قرار دهند. با افرادی که مشکلات و شرایط پزشکی مشابه شما دارند، صحبت کنید و یاد بگیرید چگونه از عهده این مشکل برآمدند.
 
پیشگیری

نکات ذیل به شما کمک می کند تا موهای خود را سلامت نگه دارید و ریزش موی تان به حداقل برسد:

•    رژیم متعادلی از انواع مواد مغذی دریافت کنید.

•    با ملایمت با موهایتان رفتار کنید. هروقت که ممکن بود، اجازه دهید موهایتان بطور طبیعی خشک شوند.

•    از محکم بستن موهای خود به شکل دم اسبی و... اجتناب نمایید.

•    از پیچیدن، پوش دادن و کشیدن موها اجتناب نمایید.

•    از متخصص مراقبت از مو درمورد کلاه گیس و روش های درست کردن مو کمک بخواهید تا بتوانید کم مویی خود را بپوشانید.

•    استفاده از داروی بدون نسخه ماینوکسیدیل در درصدی از افراد سبب رویش مو و جلوگیری از ریزش می گردد. دیگر محصولا ت بدون نسخه رویش مو، منافع مورد تاییدی ندارند.

 ام.اس نوعی بیماری التهابی مزمن، ناتوان کننده و اغلب پیشرونده در سیستم اعصاب مرکزی است که منجر به از بین رفتن پوشش میلین تارهای عصبی می شود و به تدریج می تواند باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی بین مغز و سایر قسمت های بدن شود. نهایتاً چنین شرایطی منجر به تحلیل غیرقابل برگشت اعصاب می گردند.

طیف گسترده ای از علائم ام.اس وجود دارند که بستگی به شدت آسیب و نوع عصب آسیب دیده دارد. بیماران مبتلا به موارد شدید ام.اس، توانایی راه رفتن و تکلم را از دست می دهند. تشخیص زودهنگام ام.اس مشکل است چراکه دارای دوره های فعال و غیر فعال است، گاهی اوقات علائم برای مدت چندین ماه از بین می روند .

اگرچه احتمال ابتلا به این بیماری در هر سنی وجود دارد ولیکن اوج آن در سنین 20تا40 سال است و در زنان بیشتر از مردان دیده می شود. 

نشانه ها

علائم متفاوتی وجود دارند که بستگی به محل اختلال عصب تحت تاثیر قرار دارند. علائم و نشانه های این بیماری عبارتند از:

- بی حسی و ضعف در یکی از دستها و پاها و یا هردوی آنها ،که معمولاً در یک طرف بدن و یا پایین تنه اتفاق می افتد.

- کاهش دید و یا از دست دهی کامل بینایی ؛ معمولاً در یکی از چشمها که غالباً با درد درهنگام حرکت چشم همراه است (التهاب عصب چشمی).

- دوبینی و یا تاری دید

- سوزش و درد در قسمت هایی از بدن

- احساس شوک الکتریکی که با برخی حرکات سر به فرد دست می دهد

- لرزه، عدم هماهنگی و یا راه رفتن لرزان

- خستگی

- سرگیجه

بیشتر افراد مبتلا به ام.اس، در مراحل اولیه بیماری عود علائم را تجربه می کنند که به دنبال آن بهبودی نسبی یا بهبودی کامل در علایم ایجاد می شود. معمولاً علائم و نشانه های بیماری ام.اس با افزایش در دمای بدن تحریک شده و یا تشدید می شوند .
 
علت

ام.اس یک بیماری اتوایمیون است بدین معنا که سیستم ایمنی بدن به بافت های خودش حمله می کند. چنین فرایندی میلین را از بین می برد، غشاء چربی که فیبرهای عصبی مغز و نخاع را پوشانده و از آنها محافظت می کند.

میلین را می توان به عایق روی سیم های الکتریکی تشبیه کرد. زمانیکه میلین آسیب می بیند، پیغام صادره در طول آن عصب متوقف شده و یا به کندی منتقل می شود.

پزشکان و محققین نمی دانند که چرا ام.اس برخی افراد را مبتلا می سازد و در بقیه افراد ایجاد نمی گردد. ترکیبی از عوامل از ژنتیک گرفته تا عفونت های دوران کودکی در این امر نقش دارند.

عوامل خطر

فاکتورهای زیر ریسک ابتلا به ام.اس را افزایش می دهند:

سن - اگرچه ام.اس در هر سنی اتفاق می افتد ولیکن به طور معمول در افراد سنین  20تا40  سال شایع می باشد.

جنسیت- احتمال ابتلا به ام.اس در زنان دوبرابر مردان است.

وراثت- ریسک ام.اس در افراد دارای سابقه خانوداگی این بیماری بیشتر است. به عنوان مثال چنانچه یکی از والدین یا خواهر و برادرهای شما مبتلا به ام.اس باشد، احتمال ابتلا به این بیماری در شما  1تا 3 درصد است در حایلکه در جمعیت کلی این میزان 0/1 درصد است. تجربه در دوقلوهای همسان نشان داده است که توارث تنها فاکتور دخیل در ابتلا به ام.اس نمی باشد. چنانچه ابتلا به ام.اس به تنهایی توسط ژنتیک تعیین می شد دوقلوهای همسان ریسک مشابهی داشتند ولیکن این چیزی نیست که در عمل اتفاق می افتد. در حقیقت چنانچه یکی از دوقلوها مبتلا به این بیماری باشد، احتمال ابتلا در قل دیگر تنها 30 % می باشد.

عفونت- گونه هایی از ویروس ها با ام.اس در ارتباط هستند. درحال حاضر بیشترین تمرکز بر ارتباط بین ام.اس با ویروس Epstein-Barrمی باشد، ویروسی که باعث منونوکلئوز(افزایش منوسیت ها در خون) عفونی می شود. اینکه چگونه ویروس Epstein-Barrباعث افزایش احتمال ابتلا به ام.اس می شود، تحت بررسی است .

نژاد- سفیدپوستان به ویژه خانواده هایی با نژاد اروپای شمالی، در بیشترین ریسک ابتلا به ام.اس قرار دارند. آسیایی ها ، آفریقایی ها و آمریکایی های بومی کمترین ریسک را دارا هستند .

عوامل جغرافیایی- ام.اس در کشورهایی با آب و هوای معتدل معمول تر است که شامل اروپا ، جنوب کانادا ،شمال ایالات متحده ، نیوزیلند و جنوب استرالیا می شود. به نظر می رسد که ریسک این بیماری با عرض جغرافیایی افزایش می یابد . کودکی که از یک منطقه پرخطر به یک منطقه کم خطر نقل مکان کرده است، ویا برعکس ، میزان ریسک ابتلا به بیماری متناسب با منطقه جدید سکونت وی خواهد بود. ولیکن چنانچه این انتقال بعد از سن بلوغ باشد، میزان ریسک ابتلا مشابه با محل سکونت اول او خواهد بود.

سایر بیماری ها- افراد در صورت ابتلا به یکی از بیماری های اتوایمیون زیر  ، ریسک افزایش یافته برای ابتلا به ام.اس خواهند داشت:

- بیماری تیروئید
- دیابت نوع 1
- بیماری روده تحریک پذیر

عوارض

در برخی موارد بیماران مبتلا به ام.اس به عوارض  زیر مبتلا می شوند :

- اسپاسم و سفتی عضلات
- بی حسی و فلج ، به طور معمول در پاها
- اختلال در دفع مدفوع یا ادرار و نیز اختلال در عملکرد جنسی
- تغییرات ذهنی همچون فراموشی  و یا عدم تمرکز
- افسردگی
- تشنج 

آمادگی برای ویزیت پزشک

زمانیکه ابتدا به پزشک خانوادگی خود مراجعه می کنید و علائم خود را برای وی شرح می دهید ، او شما را برای ارزیابی های بیشتر به یک متخصص اعصاب ارجاع خواهد داد 

اقداماتی که شما می توانید انجام دهید

از آنجائی که جلسه ویزیت جلسه کوتاهی است، برای آن برنامه ریزی کرده و لیستی شامل موارد زیر تهیه کنید:

- توصیف کامل و با جزئیات از علائم تان
- اطلاعاتی از مشکلات پزشکی و بیماری هایی که در گذشته داشته اید
- اطلاعاتی از مشکلات پزشکی و بیماری های والدین و خواهر و بردارتان
- تمام داروها و یا مکمل هایی که دریافت می کنید
- سوال هایی که می خواهید از پزشک بپرسید

آنچه از پزشک باید انتظار داشت

پزشک در کنار یک معاینه جسمانی، با آزمودن عوامل زیر به بررسی سلامت عصبی شما می پردازد:

- واکنش ها
- قدرت عضلانی
- تونوس و کشیدگی عضلانی
- تطبیق و هماهنگی
- تعادل

آزمایش های تشخیصی

تست و آزمایش مخصوصی برای تشخیص ام.اس وجود ندارد. نهایتاً تشخیص بر اساس حذف و رد دیگر بیماریها و شرایط ایجاد کننده علائم مشابه صورت می گیرد. غالباً پزشک به دنبال آزمایشات زیر،  ام.اس را تشخیص می دهد: 

آزمایش خون:  آنالیز خون کمک به حذف و رد برخی عفونت ها و بیماریهای التهابی با علائم مشابه ام.اس  می کند.

بیرون کشیدن مایع نخاعی (پونکسیون کمر): در این فرایند، پزشک یا پرستار جهت آنالیزهای آزمایشگاهی، نمونه کوچکی مایع مغزی نخاعی را بوسیله ی پاراسنتز از کانال نخاعی فرد بیرون می کشد. این نمونه می تواند نمایانگر شرایط غیرنرمال مرتبط با ام.اس همچون سطوح غیرنرمال سلول های سفید خون و یا پروتئین ها باشد .  همچنین این فرایند در رد عفونت های ویروسی و بیماریهای دیگر با علائم عصبی مشابه ام.اس، کمک کننده خواهد بود .

MRI: در این تست از جریان های قوی مغناطیسی و امواج رادیویی برای تولید تصاویر دقیق از ارگان های بدن استفاده می کنند. MRIآشکارکننده جراحات و آسیب های عصبی است، جراحاتی که نشانگر از دست دهی میلین ناشی از بیماری ام.اس در مغز و طناب نخاعی هستند . به هرحال این نوع جراحات تحت شرایط دیگری همچون لوپوس یا بیماری التهابی لایم (Lyme disease) نیز دیده می شوند بنابراین وجود چنین آسیب ها و ضایعاتی دال بر ابتلای قطعی به بیماری ام.اس نمی باشد . درطول MRI، فرد بر روی میز محرکی خوابیده و این میز وارد دستگاه بزرگ لوله ای شکلی می شود که در حین انجام اسکن، صدای بلندی شبیه به صدای ضربه از خود تولید می کند. اغلب موارد انجام این تست، حداقل 1 ساعت طول می کشد. باوجودیکه این تست کاملاً بدون درد است ولیکن به برخی افراد احساسِ  "ترس از درون محفظه بسته قرار گرفتن" دست می دهد  و در صورت لزوم پزشک مسکن یا آرام بخش تجویز می کند . همچنین به منظور مشخص شدن ضایعات فعال از تزریق مادۀ رنگی درون ورید استفاده می شود. در این صورت پزشک قادر به تشخیص قرار گیری بیماری در فاز فعال خواهد بود حتی اگر علائمی از بیماری ظاهر نشده باشد. تکنیک های جدید MRI،جزئیات بیشتری را در مورد آسیب فیبرهای عصبی، از بین رفتن دائمی میلین و یا ترمیم آن فراهم می سازند .

تست های تحریکی: این نوع تست سیگنال های الکتریکی ارسال شده از سوی مغز در پاسخ به تحریک را اندازه گیری می کند. در این تست از تحریک دیداری و یا تحریک الکتریکی استفاده می شود بدین شکل که جریان های الکتریکی کوتاهی به بازو یا پاهای فرد داده می شود .

درمان دارویی

یک کاردرمان یا فیزوتراپ می تواند حرکات کششی و استقامتی را به شما آموزش دهد همچنین نحوه ی استفاده از وسایل و امکانات تسهیل کننده کارهای روزمره را به شما نشان خواهد داد .

پلاسمافرز: این فرایند که شبیه به دیالیز است، و  به گرفتن خون و جداکردن پلاسمای آن و تزریق مجدد عناصر شکل دار خون به خود اهداء کننده خون گفته می شود. در این روش معمولاً به جای پلاسمای برداشته شده ، پلاسمای منجمد تازه یا آلبومین جایگزین می کنند. این روش درمانی به منظور مقابله با علائم شدید بیماری ام.اس و عود آن صورت می گیرد.  به ویژه در آن دسته از بیمارانی که به استروئید تزریقی پاسخ نداده اند .

تعهد و پشتیبانی

همان طور که در دیگر بیماری های مزمن هم دیده می شود، زندگی با ام.اس می تواند فرد را در یک فراز و نشیب احساسی قرار دهد. پیشنهادات زیر می توانند به شما کمک کند که از چنین مسیر پر پیچ و خمی خارج شوید:

- به انجام فعالیت های روزمره زندگی، آن هم به بهترین نحو ادامه دهید.
- ارتباط خود را با دوستان و خانواده حفظ کنید.
- سرگرمی های و علایق خود را که از عهده انجام شان برمی آیید، دنبال کنید.

چنانچه ام .اس توانایی لازم برای انجام کارهای لذت بخش را از شما سلب کرده است، از پزشک خود در رابطه با ارائه ی راههایی برای غلبه بر موانع کمک بخواهید.

به یاد داشته باشید که سلامت جسمانی شما مستقیماً بر سلامت روحی تان تاثیر می گذارد. مشاورها و درمانگرها میتوانند به شما کمک کننده تا اوضاع را تحت کنترل در آورید؛ همچنین مهارتهای لازم برای حریف شدن با این بیماری و یا تکنیک های آرامش بخش را به شما آموزش می دهند( آموزش هایی که کمک کننده خواهند بود) .

گاهی اوقات پیوستن به یک گروه حمایت کننده،  جاییکه بتوانید تجربه ها و احساسات خود را با دیگر افراد سهیم شوید، رویکردی خوبی به شمار می رود. از پزشک خود بخواهید که در صورت امکان ،چنین انجمن یا گروه حمایت کننده ای موجود در شهرتان را  معرفی کند .

تغییر شیوه زندگی

سبک زندگی و درمان های جایگزین

قدم های زیر در تخفیف برخی علائم ام .اس موثر واقع می شوند :

- به میزان کافی استراحت  کنید. خستگی از علائم معمول ام.اس است و استراحت منجر به کاهش خستگی خواهد شد .

- ورزش کنید. ورزش هوازی منظم در موارد خفیف تا متوسط ام.اس مزایای بسیار مفیدی به همراه دارد . این مزایا عبارتند از بهبود قدرت و تونوس عضلانی، ایجاد تعادل و هماهنگی و کمک به کاهش افسردگی . شنا نمونه ی بسیاری خوبی از ورزش هوازی مناسب برای بیماران ام.اسی حساس به گرما می باشد .

- مراقب گرما باشید. گرمای شدید می تواند منجر به ضعف شدید عضلانی شود. اگرچه برخی افراد مبتلا به ام.اس با گرما اذیت نمی شوند و حتی از حمام و دوش آب گرم لذت می برند، ولیکن پیش از در معرض قرار گیری با حرارت بیش از حد، جوانب احتیاط را به جا آورید تا وقتیکه از چگونگی واکنش خود مطلع شوید. هیچگاه در سونا یا جکوزی حاضر نشوید مگر اینکه فردی را به عنوان همراه در کنار خود داشته باشید تا در صورت لزوم به خروج شما از محل کمک کند. چنانچه دچار تشدید علائم توسط گرما شدید ، سرد کردن بدن برای مدت چند ساعت منجر به بازگشت شما به حالت نرمال خواهد شد .پ

- دمای خود را پایین بیاورید. بسیاری از بیماران مبتلا به ام.اس  با گرما، علائم بیماری شان تشدید می شود . چنانچه در منطقه گرم و مرطوبی زندگی می کنید، درخانه تهویه مطبوع داشته باشید. همچنین حمام ولرم یا سرد نیز می تواند تسکین دهنده و آرام بخش با شد .

- یک رژیم غذایی متعادل و کامل داشته باشید. یک رژیم غذایی سالم و متعادل منجر به حفظ قدرت سیستم ایمنی بدن شما خواهد شد.

 پرفشاری خون (هیپرتانسیون) مشکل رایجی است که در آن فشار و نیرویی که خون به دیواره شریان ها وارد می کند، به حدی افزایش می یابد که ممکن است نهایتاً سبب بروز مشکلاتی از جمله بیماری های قلبی گردد.

فشارخون توسط مقدار خون پمپ شده توسط قلب و میزان مقاومت عروق در برابر جریان خون، تعیین می شود. هرچه خون پمپ شده توسط قلب بیشتر و شریان ها باریکتر باشند، میزان فشارخون نیز بیشتر می شود.

ممکن است سالها فشارخون شما بالا باشد، اما علامتی نداشته باشید. پرفشاری خون کنترل نشده خطر بروز مشکلات جدی سلامت از جمله حمله قلبی و سکته را افزایش می دهد.

عموماً پرفشاری خون طی سالهای متمادی به وجود می آید و تقریباً در نهایت بر تمام افراد اثر می گذارد. خوشبختانه، پرفشاری خون به راحتی قابل تشخیص است و هر زمان که شما متوجه فشارخون بالای خود شوید می توانید با مراجعه به پزشک خود، آن را کنترل کنید.
 
نشانه ها

بیشتر افراد مبتلا به پرفشاری خون فاقد علامت هستند، حتی اگر میزان فشارخون به حد خطرناکی افزایش یابد. اگرچه تعداد کمی از افراد در مراحل اولیه پرفشاری خون ممکن است سردردهای خفیف، سرگیجه و یا خونریزی از بینی را بیش از حد نرمال تجربه کنند، اما معمولاً این علائم و نشانه ها تا پیش از رسیدن فشار خون به حد خطرناک و حتی تهدید کننده زندگی، رخ نمی دهند.

علت

دو نوع پرفشاری خون وجود دارد:

فشار خون اولیه (اساسی)

برای بیشتر افراد، هیچ دلیل مشخصی برای پرفشاری خون وجود ندارد. این نوع از پرفشاری های خون، پرفشاری خون اولیه یا اساسی نامیده می شوند و احتمالاً به تدریج و طی چندین سال ایجاد شده اند.

فشارخون ثانویه

فشارخون برخی از افراد به دلایل پایه ای و زمینه ای افزایش می یابد. این نوع از پرفشاری خون را ثانویه می نامند که احتمالاً ناگهانی ایجاد شده و سبب فشارخون بالاتری نسبت به فشار خون اولیه می شوند. 

شرایط و داروهای مختلفی می توانند منجر به پرفشاری خون ثانویه شوند، از جمله:

• بیماری های کلیوی
• تومورهای غده آدرنال
• نقایص مادرزادی خاص در عروق خونی
• برخی داروها از جمله: قرص های ضد بارداری، داروهای سرماخوردگی، ضداحتقان ها، مسّکن های بدون نسخه و برخی از داروهای تجویزی دیگر.
• داروهای غیرمجاز از جمله کوکائین و آمفتامین
 
عوامل خطر

پرفشاری خون ریسک فاکتورهای متعددی دارد، از جمله:

• سن: خطر پرفشاری خون با افزایش سن بیشتر می شود. در اوایل میانسالی، پرفشاری خون در مردان شایع تر است. عموماً زنان پس از یائسگی دچار پرفشاری خون می شوند.

• نژاد: پرفشاری خون در میان سیاهپوستان شایع تر است و معمولاً در سنین پایین تری نسبت به سفیدپوستان مبتلا می شوند. همچنین عوارض جدی از جمله سکته و حمله قلبی نیز در بین سیاهپوستان بیشتر است.

• سابقه خانوادگی: پرفشاری خون زمینه ژنتیکی دارد.

• اضافه وزن و چاقی: هرچه وزن شما بیشتر باشد، خون بیشتری برای تأمین اکسیژن و مواد مغذی به بافت ها مورد نیاز است. هرچه حجم خون در گردش از طریق عروق خونی بیشتر باشد، فشار وارد بر دیواره شریان ها نیز بیشتر می شود.

• بی تحرکی: ضربان قلب افرادی که فعالیت بدنی ندارند، بالاتر است. هرچه ضربان قلب شما بیشتر باشد، با هر انقباض باید قلب شما بیشتر کار کند و نیروی وارده بر شریان ها نیز، قوی تر است. همچنین فقدان فعالیت بدنی خطر افزایش وزن را بالا میبرد.

• استعمال دخانیات: سیگار کشیدن و استعمال دخانیات نه تنها فشارخون شما را بلافاصله به طور موقت افزایش می-دهد، بلکه مواد شیمیایی موجود در تنباکو می تواند به سطح دیواره عروق شما آسیب وارد کند. این امر می تواند سبب باریک شدن شریان ها و افزایش فشار خون شما گردد. قرار گرفتن در معرض دود سیگار نیز می تواند فشار خون را افزایش دهد.

• مصرف نمک زیاد: سدیم زیاد موجود در رژیم غذایی می تواند سبب احتباس مایعات و افزایش فشارخون گردد.

• مقدار پتاسیم کم: پتاسیم به تعادل مقدار سدیم در سلول ها کمک می کند. اگر شما پتاسیم کافی دریافت نمی کنید ممکن است سدیم زیادی در خون شما تجمع یابد.

• محتوی کم ویتامین D رژیم غذایی: هنوز تأیید نشده است که آیا دریافت کم ویتامین D می تواند منجر به پرفشاری خون شود یا خیر؟ ویتامین D می تواند بر آنزیم تولید شده توسط کلیه ها که بر فشارخون مؤثر است، اثر بگذارد.

• نوشیدن زیاد الکل: نوشیدن زیاد الکل پس از چند سال می تواند به قلب شما آسیب وارد کند. دریافت بیشتر از دو نوشیدنی در روز می تواند فشارخون شما را افزایش دهد.

• استرس: سطح بالای استرس می تواند سبب افزایش موقت اما شدید در فشارخون گردد. اگر برای آرام شدن سعی می کنید بیشتر بخورید، سیگار بکشید یا الکل بنوشید، تنها مشکلات خود را با پرفشاری خون بیشتر می کنید.

• شرایط مزمن خاص: برخی شرایط مزمن و خاص از جمله کلسترول بالا، دیابت، بیماری های کلیوی و آپنه هنگام خواب می تواند خطر پرفشاری خون را افزایش دهد.

• بارداری: گاهی بارداری هم می تواند در ایجاد پرفشاری خون نقش داشته باشد.

اگرچه پرفشاری خون، شیوع بالایی در میان بزرگسالان دارد، اما کودکان هم می توانند در معرض خطر باشند. برای بیشتر کودکان، پرفشاری خون در نتیجه مشکلات کلیوی و قلبی ایجاد می شود. اما در مورد اکثر کودکان، سبک زندگی غلط مثل رژیم غذایی ناسالم و فقدان فعالیت بدنی در ایجاد پرفشاری خون دخیل است.
 
عوارض

فشار زیاد وارده بر دیواره شریان ها ناشی از پرفشاری خون می تواند به عروق خونی و نیز سایر اندام های بدن آسیب وارد کند. هرچه فشارخون بالاتر و مدت عدم کنترل آن طولانی تر باشد، میزان آسیب بیشتر است.

پرفشاری خون کنترل نشده می تواند منجر به چنین مشکلاتی گردد:

• حمله قلبی یا سکته: پرفشاری خون می تواند سبب سفت و ضخیم شدن شریان ها (آترواسکلروز) گردد که حمله قلبی، سکته و سایر مشکلات را به دنبال دارد.

• آنوریسم: افزایش فشار خون می تواند سبب تضعیف و بیرون زدگی عروق و تشکیل آنوریسم شود.

• نارسایی قلبی: برای پمپ خون در برابر فشار بالای عروق، ماهیچه قلب ضخیم می شود. نهایتاً ممکن است پمپ خون توسط ماهیچه ضخیم شده برای رفع نیازهای بدن مشکل شده و منجر به نارسایی قلبی گردد.

• ضعیف و باریک شدن عروق خونی در کلیه ها: این امر می تواند مانع از عملکرد نرمال ارگان های بدن شود.

• ضخیم شدن، باریک شدن و یا پاره شدن عروق خونی چشم ها: این امر می تواند سبب از دست دادن بینایی شود.

• سندروم متابولیک: این سندروم شاخه ای از اختلالات متابولیسم بدن است و شامل افزایش دور کمر، افزایش تری-گلیسرید، کاهش HDL یا کلسترول خوب، پرفشاری خون و سطح بالای انسولین می باشد. هرچه تعداد اجزاء بیشتری داشته باشید، خطر ابتلاء به دیابت و بیماری های قلبی یا سکته در شما بیشتر می شود.

• مشکلات حافظه یا درک: پرفشاری خون کنترل نشده می تواند بر توانایی شما در تفکر، یادگیری و به خاطر آوردن اثر بگذارد. مشکلات درک و حافظه در کسانی که فشارخون بالایی دارند، شایع تر است.
 
آمادگی برای ویزیت پزشک

اگر فکر می کنید فشارخون شما بالاست، با پزشک خانواده خود مشورت کنید تا فشارخون شما را بررسی نماید.

هیچگونه آمادگی خاصی برای بررسی فشارخون لازم نیست. می توانید بلوز آستین کوتاه بپوشید تا دستبند دستگاه فشارخون به درستی بر روی بازوی شما قرار گیرد. ممکن است از شما خواسته شود پیش از بررسی، از مصرف غذاها و نوشیدنی های حاوی کافئین پرهیز کنید. همچنین پیش از اندازه گیری فشارخون، دفع ادرار نمایید.

از آنجایی که برخی داروها مثل داروهای سرماخوردگی بدون نسخه، ضدافسردگی ها، داروهای جلوگیری کننده از بارداری و غیره، می توانند فشارخون شما را افزایش دهند، بهتر است لیست داروها و مکمل های مصرفی خود را به پزشک نشان دهید. در صورتیکه فکر می کنید دارویی که برای شما تجویز شده است فشارخون شما را افزایش می دهد، آن را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید.

از آنجایی که جلسه ویزیت می تواند کوتاه و مختصر باشد و بحث های زیادی برای بررسی وجود دارد، بهتر است از قبل برای این جلسه آماده باشید. در اینجا نکاتی برای ایجاد آمادگی بیشتر و آنچه از پزشک انتظار می رود را بیان می کنیم:

آنچه می توانید انجام دهید:

• علائم و نشانه هایی که تجربه کرده اید را یادداشت نمایید: عموماً پرفشاری خون علامتی ندارد، اما عامل خطری برای بیماری های قلبی است. در صورتیکه علائمی مثل درد قفسه سینه یا کوتاهی نفس دارید، به پزشک خود اطلاع دهید چراکه در تصمیم گیری در خصوص نحوه درمان پرفشاری خون به پزشک کمک می کند.

• اطلاعات شخصی کلیدی از جمله سابقه فامیلی پرفشاری خون، کلسترول بالا، بیماری های قلبی، سکته یا دیابت و یا هرگونه مشکل خاص یا تغییر اخیر در زندگی را یادداشت نمایید.

• لیستی از داروها، ویتامین ها یا مکمل های مصرفی خود را تهیه نمایید.

• در صورت امکان، از یک نفر از اعضای خانواده و یا یک دوست بخواهید شما را همراهی کند: گاهی به خاطرسپاری تمام اطلاعات بیان شده در طی ویزیت مشکل است. ممکن است، شخصی که شما را همراهی می کند بخشی از اطلاعاتی را که شما فراموش کرده،اید به یاد آورد.

• آماده بحث کردن در مورد عادات رژیمی و فعالیت خود باشید. اگر از یک رژیم غذایی یا ورزش روتینی پیروی نمی کنید، آمادگی صحبت در خصوص هرگونه چالشی که ممکن است در شروع مواجه شوید، را داشته باشید.

• سؤالاتی را که می خواهید از پزشک خود بپرسید را یادداشت نمایید. زمان ویزیت شما کوتاه است بنابراین لیستی از سؤالاتی که به شما در بهترین استفاده از زمان کمک می کند را تهیه نمایید. سؤالات خود را به ترتیب اهمیت لیست نمایید. 

برخی سؤالات اساسی در مورد پرفشاری خون عبارتند از:

• چگونه آزمایشاتی لازم خواهند بود؟
• آیا مصرف داروی خاصی نیاز می باشد؟
• کدام غذاها را باید مصرف و از کدام غذاها باید پرهیز کنم؟
• چه سطحی از فعالیت بدنی مناسب است؟
• چند وقت یکبار لازم است برای چک کردن فشارخون مراجعه کنم؟
• آیا در منزل نیز باید فشارخون خود را پایش کنم؟
• چه جایگزین هایی برای رویکردهای اولیه که پیشنهاد کردید، وجود دارد؟
• من بیماری های دیگری هم دارم، چگونه می توانم به بهترین شکل همه را مدیریت کنم؟
• آیا محدودیت خاصی برای پیروی کردن، وجود دارد؟
• آیا لازم است نزد متخصص بروم؟
• آیا برای داروهایی که برای من تجویز کرده اید، جایگزین عمومی وجود دارد؟
• آیا بروشور و یا هرگونه برگه دیگری وجود دارد که با خود به خانه ببرم؟
• کدام سایت اینترنتی را برای مشاهده پیشنهاد می کنید؟

علاوه بر سؤالاتی که از پیش آماده کرده اید، در پرسیدن سؤالاتی که طی ویزیت برای شما پیش می آید و یا متوجه نمی-شوید، دریغ نکنید.

آنچه از پزشک خود انتظار دارید

احتمالاً پزشک از شما چند سؤال خواهد پرسید. آمادگی برای پاسخ دادن به آنها می تواند در صرفه جویی زمان برای پرداختن به نکاتی که بیشتر مد نظر شماست، کمک کند. پزشک ممکن است از شما بپرسد:

• آیا شما سابقه فامیلی کلسترول بالا، پرفشاری خون یا بیماری های قلبی دارید؟
• عادات رژیمی و فعالیت بدنی شما چگونه است؟
• آیا الکل می نوشید؟ در طی هفته چه مقدار مصرف می کنید؟
• آیا سیگار می کشید؟

حال شما چکار می توانید انجام دهید؟

هرچه زودتر برای ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی از جمله ترک سیگار، مصرف غذاهای سالم و انجام بیشتر فعالیت بدنی اقدام کنید، بهتر است. این موارد اصول اولیه در مقابله با پرفشاری خون و عوارض آن مثل حمله قلبی و سکته است.
 
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

احتمالاً فشارخون، علتی برای مراجعه روتین شما به پزشک خواهد شد. پس از سن 18 سالگی از پزشک بخواهید هر دو سال یکبار، فشارخون شما را اندازه بگیرد. احتمالاً در صورتی که فشارخون شما بالا باشد و یا سایر عوامل خطر بیماری های قلبی را داشته باشید، پزشک به شما توصیه می کند فشارخون خود را به دفعات بیشتری بررسی کنید. فشارخون کودکان 3 ساله و بزرگتر معمولاً در چکاپ سالانه آنها بررسی می شود.

اگر شما به طور منظم به پزشک مراجعه نمی کنید، می توانید از غربالگری رایگان فشارخون در مراکز سلامت بهره مند شوید. همچنین شما می توانید از برخی دستگاه های اندازه گیری فشارخون استفاده نمایید اما ممکن است نتایج دقیقی بدست ندهد.
 
آزمایش های تشخیصی

فشارخون به وسیله کاف بازو که قابلیت باد کردن دارد و یک فشارسنج، اندازه گرفته می شود. فشارخون در واحد میلیمتر جیوه (mmHg) و به صورت دو عددی بیان می شود. عدد اول، و یا بالاتر، عددی است که فشار شریان ها را در زمانی اندازه می گیرد که قلب می تپد (فشار سیستولیک). عدد دوم و یا پایین تر، عددی است که فشار شریان ها را در فاصله بین دو تپش اندازه می گیرد (فشار دیاستولیک).

اندازه فشارخون در چهار گروه کلی قرار می گیرد:

• فشارخون نرمال: در صورتیکه فشارخون شما کمتر از mmHg 80/120 باشد، نرمال است. هرچند برخی از پزشکان mmHg 75/115 را به عنوان هدف بهتر در نظر می گیرند. زمانیکه فشار خون از mmHg 75/115 بالاتر رود، خطر بیماری های قلبی و عروقی شروع به افزایش می کند.

• پره هایپرتانسیون: پره هایپرتانسیون فشار سیستولیک بین mmHg 120 تا 139 و فشار دیاستولیک بین mmHg 80 تا 89 را شامل می شود. پره هایپرتانسیون با گذشت زمان بدتر می شود.

• پرفشاری خون درجه 1: این گروه شامل فشار سیستولیک mmHg 140 تا 159 و فشار دیاستولیک mmHg 90 تا 99 می باشد.

• پرفشاری خون درجه 2: این پرفشاری خون شدیدتر است و فشارخون سیستولیک mmHg 160 و بالاتر و فشارخون دیاستولیک mmHg 100 و بالاتر را دربرمی گیرد.

هر دو عدد خوانده شده در فشارخون مهم هستند اما پس از 50 سالگی، فشار خون سیستولیک مهمتر می شود. پرفشاری سیستولیک ایزوله – زمانیکه فشار دیاستولیک نرمال و فشار سیستولیک بالاست – شایع ترین نوع پرفشاری خون در افراد بالای 50 سال است.

احتمالاً پزشک پیش از تشخیص قطعی پرفشاری خون برای شما، دو یا سه بار در طی دو جلسه یا بیشتر، فشارخون شما را اندازه می گیرد. دلیل این امر آنست که به طور نرمال فشارخون در طی روز، و به ویژه در زمان ویزیت تغییر می کند که به آن پرفشاری خون روپوش سفید می گویند. ممکن است پزشک از شما بخواهد در منزل یا محل کار، فشارخون خود را ثبت کنید تا اطلاعات بیشتری کسب کند.
اگر شما هریک از انواع پرفشاری خون را داشته باشید، پزشک آزمایشات روتین را پیشنهاد می کند که عبارتند از:  آزمایشات ادرار (آنالیز ادرار)، آزمایش خون و نوار قلب (الکتروکاردیوگرام یا ECG) که فعالیت الکتریکی قلب را اندازه می گیرد. ممکن است پزشک آزمایشات دیگری از جمله کلسترول را برای علائم بیشتر بیماری های قلبی، پیشنهاد نماید.

اندازه گیری فشارخون در منزل

راه مطمئنی برای بررسی اینکه آیا درمان فشارخون شما مؤثر است یا خیر، و یا برای بررسی بدتر شدن پرفشاری خون، پایش فشارخون در منزل است. پایش کننده های خانگی فشارخون به طور گسترده ای در دسترس هستند و برای تهیه آنها نیازی به نسخه نیست. با پزشک خود در مورد چگونگی استفاده، صحبت کنید.
 
درمان دارویی

اهداف درمانی پرفشاری خون به میزان سلامت شما بستگی دارد.

اهداف درمانی پرفشاری خون*:

• در صورتیکه یک بزرگسال سالم هستید: mmHg 90/140
• در صورتیکه بیماری های مزمن کلیوی، دیابت، بیماری شریان کرونر دارید و یا در معرض بیماری های شریان کرونر هستید: mmHg 80/130

• در صورتیکه قلب شما به خوبی آنچه باید، پمپ نمی کند (اختلال عملکرد بطن چپ یا نارسایی قلبی) و یا بیماری مزمن و شدید کلیه دارید: mmHg 80/120

* اگرچه فشارخون mmHg 80/120 یا پایین تر، هدف ایده آل است اما پزشکان در خصوص نیاز شما به درمان یا دارو برای رسیدن به این هدف مطمئن نیستند.

در صورتیکه سن شما 80 سال و یا بالاتر است و فشارخون شما خیلی بالاست، ممکن است پزشک، هدف فشارخون را برای شما اندکی بالاتر از mmHg 90/140 تنظیم نماید.

ممکن است تغییر سبک زندگی برای کنترل فشارخون، زمان بر باشد اما گاهی تغییر سبک زندگی کافی نیست. علاوه بر رژیم و فعالیت، پزشک ممکن است برای کاهش فشارخون، دارو تجویز کند. نوع داروی تجویزی به طبقه فشارخون و سایر مشکلات پزشکی شما بستگی دارد.

داروهای پرفشاری خون

• دیورتیک های تیازیدی: دیورتیک ها که گاهی قرص های آب نامیده می شوند، داروهایی هستند که بر کلیه ها اثر گذاشته و به دفع آب و سدیم بدن کمک می کند و حجم خون را کاهش می دهند. 
دیورتیک های تیازیدی در اغلب اوقات – اما نه به صورت تنها – اولین خط درمانی در درمان پرفشاری خون هستند. اگر شما دیورتیک مصرف نمی-کنید و فشارخونتان بالاست، با پزشک خود درباره تجویز و یا جایگزینی داروهای فعلی تان با داروهای دیورتیک مشورت کنید.

• بتا بلوکرها: این داروها بار کاری قلب را کاهش داده و عروق شما را گشاد می کنند و سبب می شوند قلب شما آهسته و با نیروی کمتری بتپد. زمانیکه این داروها به تنهایی تجویز می شوند، در سیاهپوستان و سالمندان به خوبی اثر نمی کنند اما در ترکیب با داروهای تیازیدی مؤثرند.

• مهارکننده های آنزیم مبّدل آنژیوتانسین: این داروها با مهار تشکیل ماده شیمیایی طبیعی که سبب تنگی عروق می-شود، عروق را گشاد می کنند.

• بلوکرهای گیرنده آنژیوتانسین II: این داروها با توقف اثر – و نه تشکیل - ماده شیمیایی طبیعی که سبب تنگی عروق می شود، عروق را گشاد می کنند.

• بلوکرهای کانال کلسیم: این داروها سبب شل شدن عضلات دیواره عروق می شوند و برخی از آنها نیز ضربان قلب را آهسته می کنند. ممکن است در سیاهپوستان و سالمندان، داروهای بلوکه کننده  کانال کلسیم نسبت به مهار کننده های آنزیم مبّدل آنژیوتانسین و بتابلوکرها به تنهایی، اثر بهتری داشته باشند. البته باید به دوستداران گریپ-فروت هشدار داد که آب گریپ فروت با برخی از بلوکرهای کانال کلسیم تداخل داشته و غلظت دارو را در خون افزایش می دهد، لذا خطر اثرات جانبی دارو بالا می رود. در صورتیکه بابت این موضوع نگران هستید، با پزشک یا داروساز مشورت نمایید.

• مهارکننده های رنین: Aliskiren (Tekturna) تولید رنین را آهسته می کنند. رنین یک آنزیم است که توسط کلیه ها تولید شده و در شروع آبشار شیمیایی منجر شونده به افزایش فشارخون، نقش دارد.  Tekturnaسبب کاهش توانایی رنین در شروع این روند می شود. به خاطر بروز عوارض جدی مثل سکته، نباید Aliskiren را با مهار کننده های آنزیم مبّدل آنژیوتانسین و بلوکرهای گیرنده آنژیوتانسین II مصرف کرد.

اگر با ترکیبی از داروهای فوق، فشارخون شما به حد مورد نظر نرسید، ممکن است پزشک این داروها را تجویز کند:

• آلفا بلوکرها: این داروها پیام های عصبی عروق و اثرات مواد شیمیایی تنگ کننده عروق را کاهش می دهند.

• بلوکرهای آلفا-بتا: علاوه بر کاهش پیام های عصبی عروق، این داروها ضربان قلب را آهسته می کنند تا مقدار خونی که باید به داخل عروق پمپ شود کاهش یابد.

• عوامل مؤثر بر اعصاب مرکزی: این داروها مانع از سیگنال های مغز به سیستم عصبی برای افزایش ضربان قلب و تنگی عروق می شود.

• وازودیلاتورها (گشاد کننده های عروق): این داروها مستقیماً بر عضلات دیواره شریان ها اثر گذاشته و از سفتی عضلات و باریک شدن عروق جلوگیری می کنند.

زمانیکه فشارخون شما تحت کنترل است، ممکن است پزشک روزانه یک عدد آسپرین را برای کاهش خطر اختلالات قلبی و عروقی تجویز کند.

برای کاهش دوز روزانه داروهای مصرفی شما ممکن است پزشک ترکیبی از داروهای با دوز پایین را بجای یک دارو با دوز بالا تجویز کند. در واقع، ترکیبی از دو یا چند دارو بهتر از یک دارو به تنهایی عمل می کند. گاهی یافتن مؤثرترین دارو یا ترکیبی از داروها موضوع آزمون و خطاست.
 
تغییر شیوه زندگی

نوع داروی تجویز شده برای درمان پرفشاری خون شما اهمیتی ندارد بلکه شما برای کاهش فشارخونتان نیازمند تغییرات سبک زندگی هستید. معمولاً این تغییرات شامل دریافت رژیم غذایی سالم تر با نمک کمتر (رویکرد رژیمی برای توقف پرفشاری خون یا رژیم غذایی DASH)، فعالیت بدنی بیشتر، ترک سیگار و کاهش وزن است.

پرفشاری خون مقاوم: زمانیکه کنترل فشار خون شما مشکل است

اگر فشارخون شما علیرغم دریافت حداقل سه داروی فشاری خون متفاوت که یکی از آنها باید دیورتیک باشد، همچنان بالا باقی بماند ممکن است شما پرفشاری خون مقاوم داشته باشید. پرفشاری خون مقاوم نوعی از پرفشاری خون است که نسبت به درمان مقاوم می باشد. افرادی که فشارخون کنترل شده دارند اما با دریافت چهار داروی متفاوت به این کنترل رسیده اند نیز به عنوان پرفشاری خون مقاوم در نظر گرفته می شوند.

پرفشاری خون مقاوم به این معنی نیست که فشارخون شما هیچگاه کاهش نمی یابد. در واقع، اگر شما و پزشک بتوانید علت این پرفشاری خون مقاوم را تشخیص دهید، این شانس وجود دارد که با کمک درمان مؤثرتر بتوانید به هدف برسید.

دکتر شما یا متخصص پرفشاری خون می تواند ارزیابی کند که آیا داروها و دوزی که شما برای پرفشاری خونتان مصرف می-کنید مناسب است یا خیر. ممکن است شما مجبور باشید داروهای خود را کم و زیاد (تنظیم) کنید تا به مؤثرترین ترکیب و دوز دارو دست یابید.

علاوه بر این، شما و پزشک می توانید داروهای مصرفی را برای دیگر شرایط مرور کنید. برخی داروها، غذاها و مکمل ها می-توانند پرفشاری خون را بدتر کنند و یا از عمل مؤثر داروهای فشاری خون جلوگیری کنند. در بیان تمام داروها و مکمل های مصرفی با پزشک خود راحت و صادق باشید.
اگر شما داروی فشاری خون خود را دقیق و کامل استفاده نمی کنید، منتظر عواقب پرفشاری خون خود باشید. اگر به خاطر عدم توانایی در پرداخت هزینه ها، بروز عوارض جانبی و یا بخاطر فراموش کردن، دوز داروها را رعایت نمی کنید، با پزشک خود برای پیدا کردن راه حل صحبت کنید. بدون دستور پزشک درمان خود را تغییر ندهید.
 
نکات اساسی درمان

تغییرات سبک زندگی می تواند به شما در کنترل و پیشگیری از پرفشاری خون کمک کند، حتی اگر داروهای فشارخون را هم مصرف می کنید. در اینجا به برخی نکات اشاره می کنیم:

• غذاهای سالم بخورید. رویکرد رژیمی برای توقف پرفشاری خون (DASH) را امتحان کنید که بر میوه، سبزیجات، غلات کامل و لبنیات کم چرب تأکید دارد. پتاسیم دریافتی خود را افزایش دهید چون به پیشگیری و کنترل پرفشاری خون کمک می کند. چربی کل و چربی اشباع کمتری مصرف کنید.

• نمک رژیم غذایی خود را کاهش دهید. سطح سدیم پایین تر - 1500 میلیگرم در روز – برای افراد 51 سال و بالاتر، نژاد آفریقایی - آمریکایی، مبتلایان به پرفشاری خون، دیابت یا بیماری های مزمن کلیه مناسب است. درحالیکه هدف برای افراد سالم 2300 میلیگرم و کمتر است. شما می توانید مقدار نمک مصرفی را با کنار گذاشتن نمکدان کاهش دهید، اما بایستی به مقدار نمک موجود در غذاهای فرآیند شده مصرفی مثل کنسرو سوپ یا غذاهای یخی آماده نیز توجه داشته باشید.

• در وزن سالم بمانید. اگر اضافه وزن دارید، کاهش حتی 5 پوند (3/2 کیلوگرم) هم می تواند فشارخون شما را کاهش دهد.

• فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. فعالیت بدنی منظم می تواند به کاهش فشارخون شما کمک کرده و وزن شما را تحت کنترل قرار دهد. تلاش کنید حداقل 30 دقیقه در روز فعالیت داشته باشید.

• الکل را محدود کنید. حتی اگر شما سالم هم باشید، الکل می تواند فشارخونتان را افزایش دهد. اگر شما نوشیدن الکل را انتخاب می کنید، در حد میانه مصرف کنید که برای خانم ها و تمام افراد بالای 65 سال، یک واحد (معادل 15 گرم) و برای مردان دو واحد می باشد.

• سیگار نکشید. تنباکو به دیواره عروق آسیب رسانده و روند سفتی عروق را سرعت می بخشد. اگر سیگار می کشید، از پزشک بخواهید در ترک آن شما را کمک کند.

• استرس را مدیریت کنید. استرس را تا حد امکان کاهش دهید. تکنیک های سالم مقابله از جمله ریلکس شدن عضلات و تنفس عمیق را تمرین کنید. خواب کافی هم کمک کننده است.

• فشارخون خود را در منزل پایش نمایید. اندازه گیری فشارخون در منزل می تواند به شما در پایش مداوم فشارخون و نشان دادن اثربخشی داروها کمک کند و همچنین عوارض بالقوه را به شما و پزشکتان گوشزد کند. اگر فشارخون شما تحت کنترل است و در منزل پایش فشارخون را انجام می دهید، می توانید تعداد جلسات ویزیت را کاهش دهید.

• تنفس آهسته، عمیق و آرام را تمرین کنید. تنفس آهسته و عمیق را برای کمک به آرامش امتحان کنید. برخی ابزارها وجود دارند که می توانند در تنفس برای آرامش شما را کمک کنند، هر چند جای سؤال است که آیا این ابزارها اثرات چشمگیری بر کاهش فشارخون دارند یا نه.
 
پیشگیری

اگرچه رژیم غذایی و فعالیت بدنی بهترین روش ها برای کاهش فشارخون هستند اما برخی مکمل ها هم می توانند فشارخون را کاهش دهند که شامل موارد زیر می باشند:

• آلفالینولنیک اسید
• پسلیوم
• کلسیم
• کوکا
• روغن کبد ماهی کاد
• کوآنزیم  Q10
• اسیدهای چرب امگا-3
• سیر

اگرچه بهترین کار، گنجاندن این مواد به عنوان غذا در رژیم غذایی است، اما شما می توانید کپسول یا قرص های مکمل آنها را هم دریافت کنید. پیش از افزودن هرگونه مکمل برای درمان پرفشاری خون، با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است برخی مکمل ها با داروها تداخل داشته باشند و سبب بروز عوارض جانبی خطرناک از جمله افزایش خطر خونریزی شوند که می تواند کشنده هم باشد.

همچنین شما می توانید روش های ریلکسیشن همانند یوگا یا تنفس عمیق را تمرین کنید تا به آرام شدن و کاهش سطح استرس شما کمک کند. این تمرینات می تواند فشارخون شما را به طور موقت کاهش دهد.

مقابله و حمایت

پرفشاری خون مشکلی نیست که درمان شده و سپس نادیده گرفته شود. بلکه شرایطی است که شما باید تا آخر زندگی خود آن را مدیریت کنید. برای کنترل فشارخون می توانید:

• داروهای خود را به نحو صحیحی مصرف کنید: اگر اثرات جانبی یا هزینه داروها مشکل است، مصرف دارو را قطع نکنید بلکه از پزشک خود درباره سایر گزینه ها سؤال کنید.

• برای جلسات منظم ویزیت برنامه ریزی کنید. درمان موفق پرفشاری خون نیازمند تلاش گروهی است. شما و پزشکتان به تنهایی قادر نیستید این کار را انجام دهید. با پزشک خود همکاری کنید تا فشارخونتان به سطح ایمن برسد و سپس آنرا حفظ کنید.

• عادات سالم را برگزینید. غذاهای سالم بخورید، وزن اضافی را کم کنید و فعالیت بدنی منظم داشته باشید. الکل را محدود کنید. اگر سیگار می کشید آنرا ترک کنید.

• استرس را مدیریت کنید. مسئولیت کارهای اضافی را بر عهده نگیرید، افکار منفی را دور کنید، روابط خوب را حفظ کنید و صبور و خوش بین باشید.

ممکن است تداوم تغییرات سبک زندگی مشکل باشد، به ویژه اگر شما هیچگونه علائم و نشانه هایی از پرفشاری خون را نمی بینید و یا احساس نمی کنید. اگر نیازمند انگیزه هستید، خطرات مرتبط با پرفشاری خون کنترل نشده را بیاد آورید، همچنین این امر می تواند حمایت خانواده و دوستان را نیز جلب کند.

 همان طور که میدانیم افزایش چربی های خون در طی سال های اخیر شیوع چشمگیری داشته است. کنترل و پایش چربی های خون از آن جهت که  مقادیر بالای آن خطربیماری های قلبی و عروقی را افزایش می دهد دارای اهمیت ویژه می باشد. شاید شماهم شنیده باشید که یکی از اقوام یا دوستان تان از بالا بودن کلسترول و یا تری گلیسرید خون رنج می برد.  در طی چند نوشتار سعی شده است که با زبانی ساده به تعریف،تشخیص، عوارض و درمان این بیماری پرداخته شود.

کلسترول یک نوع از چربی است که در همه سلول های بدن شما یافت می شود. بدن شما از کلسترول استفاده می کند تا یک سلول سالم داشته باشد، علاوه بر آن، کلسترول در ساخت محصولات موردنیاز بدن مانند هورمون ها نقش دارد.

اما زمانی که کلسترول خون افزایش یابد، چربی در سطح رگ رسوب می کند. نهایتاً این رسوب ها جریان طبیعی خون را دچار مشکل می کنند و در این حالت، قلب شما به اندازه ی کافی خون غنی از اکسیژن دریافت نخواهد کرد و خطرحمله قلبی  افزایش خواهد یافت. 

با مکانیزمی مشابه، کاهش یافتن جریان خون به مغز نیز می تواند منتهی بهسکته مغزی  شود. کلسترول خون بالا تا حد زیادی قابل پیشگیری ودرمان است. یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و گاهی دارو درمانی منتهی به کاهش کلسترول بالای خون می شوند. 

نشانه ها

کلسترول بالا معمولا هیچ علائمی ندارد. انجامآزمایش خون  تنها راه تعیین کلسترول بالا است.
 
علت

کلسترول توسط چسبیدن به یک سری پروتئین در خون منتقل می شود. به این ترکیب پروتئین و کلسترول لیپوپروتئین گفته می شود.

انواع مختلفی از این لیپوپروتئین ها بسته به نوع کلسترولی که حمل می کنند وجود دارد که عبارتند از:

لیپوپروتئین با چگالی کم(LDL):

 LDL  یا کلسترول بد، ذرات کلسترول را در طول بدن شما منتقل می کند.  LDL ساخته شده با اتصال به دیواره شریان ها، آن ها را سخت و تنگ می سازد.

لیپوپروتئین با چگالی بسیارپایین(VLDL):

این نوع لیپوپروتئین حاوی بالاترین میزان تری گلیسرید است. تری گلیسرید نوعی چربی موجود درخون است. VLDL  نیز همچونLDL ذرات کلسترولی را بزرگ تر ساخته و منجر به تنگ وباریک شدن رگ های خونی می شود. اگر شما تحت درمان کلسترول بالای خون هستید ولی همچنان دچار سطوح بالایVLDL هستید، به درمان اضافه تری جهت کاستن این لیپوپروتئین نیاز خواهید داشت چراکه این نوع از لیپوپروتئین، حاوی مقادیر زیادی تری گلیسرید است.

لیپوپروتئین با چگالی بالا(HDL):

 HDL یا کلسترول خوب، کلسترول اضافی را برداشته و به کبد بر می گرداند.

عوامل قابل کنترل متعددی مانند عدم تحرک، چاقی و رژِیم غذایی ناسالم منتهی بهLDL بالا وHDL پایین می شوند. فاکتورهای غیر قابل کنترل نیز در این قضیه نقش دارند؛ به عنوان مثال  برخی فرایند های ژنتیکی و ارثی می توانند باعث شوند که سلول ها نتوانندLDL  را ازسطح خون جمع آوری کنند و یا می توانند منجر به تولید بسیار زیاد کلسترول توسط کبد شوند. 

عوامل خطر

در صورت داشتن هر یک از عوامل خطر زیر احتمال ابتلا به کلسترول بالا و نهایتاً ابتلا به بیماری قلبی افزایش می یابد:

استعمال سیگار

استعمال سیگاربه دیواره ی رگ های خونی آسیب می رساند و منجر به  رسوب  ذرات چربی در دیواره عروق می شود. همچنین سطوحHDL  یا کلسترول خوب را کاهش می دهد.

چاقی

داشتن  نمایه توده بدنی 30 یا بالاتر شما را مستعد ابتلا به کلسترول خون بالامی کند. BMI بدین صورت محاسبه می شود که وزن خود را بر حسب کیلوگرم بر مجذور قدتان بر حسب متر تقسیم می کنید . عددی که بدست می آیدBMI نام دارد. درصورتی کهBMI محاسبه شده:

کمتر از 19 باشد، کمبود وزن دارید و لاغر هستید.
بین 19 تا 25باشد، وزن طبیعی دارید و در محدوده سلامت وزنی هستید.
بین 25 تا 30باشد، اضافه وزن دارید.
بیش از 30 باشد، چاق هستید.

رژیم غذایی ناسالم

غذاهایی که غنی از کلسترول هستند مانندگوشت قرمز  پُرچرب و لبنیات پُرچرب، کلسترول کلی بدن را افزایش می دهند. همچنین خوردن چربی اشباع موجود در برخی غذاهای حیوانی وچربی ترانس موجود در برخی شیرینیها منجر به افزایش کلسترول شما می شوند.

فعالیت بدنی ناکافی

فعالیت بدنی به افزایش کلسترول خوب و کاهش کلسترول بد کمک می کند .  نداشتن فعالیت بدنی کافی، شما را در معرض خطر افزایش کلسترول خون قرار می دهد.

فشار خون بالا

فشار خون بالابه دیواره شریان ها آسیب وارد کرده و منجر به تسریع رسوب ذرات چربی در عروق می گردد.

دیابت

قند خون بالا منجر به افزایش کلسترول بد و کاهش کلسترول خوب می شود. همچنین قند خون بالا به دیواره عروق آسیب می رساند.

داشتن سابقه خانوادگی بیماری قلبی

اگر والدین و یاخواهر و برادر شما قبل از سن 55 سالگی دچار بیماری قلبی شده اند، داشتن کلسترول بالا شما را مستعد ابتلا به بیماری قلبی می سازد

عوارض

کلسترول بالا منجر به ایجاد آترواسکروز یا تصلب شرائین می شود که این امر ناشی از رسوب توده ای از کلسترول و دیگر ذرات چربی در دیواره شریان ها است.  این تودهای کلسترولی که پلاک شریانی نیز نامیده میشوند، جریان خون را در طول شریان کاهش می دهند که در بافت های حیاتی زمینه ی عدم خون رسانی را فراهم می نماید.

اگر شریان هایی که خون قلب را فراهم می کنند و وظیفه ی تغذیه ی قلب را به عهده دارند(شریان های کرونری) دچار آسیب شوند، شما دچاردردقفسه سینه  یا آنژین و دیگر علائم بیماری قلبی خواهید شد.

در هنگام از هم گسیختگی پلاک ها، لخته خون ایجاد می شود که منجر به قطع جریان خون می شود. اگر جریان خون در قسمتی از قلب قطع شودحمله قلبی  ایجاد می گردد و اگر جریان خون در قسمتی از مغز قطع شود سکته مغزی ایجاد می گردد.

آزمایش های تشخیصی

نحوه آمادگی برای انجام آزمایش خون

جهت چک کردن سطوح کلسترول خون می بایست خون شما به صورت ناشتا گرفته شود. معمولاً شما باید تا قبل از گرفتن خون به مدت 9 تا 12 ساعت هیچ چیز جزآب یا اشامیدنی دیگری ننوشید و نخورید. به همین دلیل پزشک شما پیشنهاد می کند که صبح زود از شما خون گرفته شود.

از آنجایی که ابتلا به سطوح بالای چربی خون می تواند ارثی باشد، در هنگام ویزیت پزشک از شما در رابطه با تاریخچه خانوادگی ابتلا به کلسترول بالا وبیماری قلبی  سوال خواهد کرد. 

آزمایش های تشخیصی

در آزمایش خون جهت بررسی میزان کلسترول موارد زیر مورد ارزیابی قرار میگیرد:

 کلسترول تام

 کلسترول LDL

کلسترول HDL  

 تری گلیسرید – نوعی چربی موجود در خون

تفسیر میزان کلسترول

درخیلی از کشورها از جمله کشور ما ایران، واحد اندازه گیری کلسترول برحسب میلی گرم کلسترول در دسی لیتر خون محاسبه می شود. در کشورهای اروپایی سطوح کلسترول بر حسب میلی مول کلسترول در لیتر خون محاسبه می شود. هنگامیکه نتیجه آزمایش کلسترول خود را دریافت می کنید واحد های ذکر شده را جهت ارزیابی درنظر بگیرید.

لازم به ذکر است که تا حد کمی راهنمای ارزیابی کانادا و اروپا با راهنمای ایالات متحده متفاوت است.

میزان LDL مطلوب متغیر است

از آنجایی که کلسترولLDL  یا کلسترول بد به طور مستقیم با بیماری قلبی مرتبط است تمرکز اصلی ما بر درمان آن است. ارزیابی میزان نرمالLDL به سادگی جدول فوق نمی باشد. در واقع میزان مطلوبLDL  متفاوت است و بستگی به میزان ابتلا شما به فاکتورهای خطر بیماری قلبی دارد.

هدف اکثر افراد کاهش سطح LDL به کمتر از 130 میلی گرم در دسی لیتر است. اگر شما دارای دیگر فاکتور های خطر بیماری قلبی هستید این میزان باید کمتر از 100 میلی گرمدر دسی لیتر باشد. چنانچه شما در معرض شدید فاکتورهای خطر بیماری قلبی هستید بایدسطحLDL  کمتر از 70 میلی گرم در دسی لیتر داشته باشد.

چه کسی در معرض شدید فاکتورهای خطر در نظر گرفته می شود؟

اگر کسی که سابقه حمله قلبی داشته است و یا دیابت دارد، دارای دو و یا بیش از دومورد از فاکتورهای خطر زیر باشد، در گروه در معرض شدید فاکتورهای خطر قرار می گیرد:

 استعمال سیگار
 فشارخون بالا
 HDL  پایین
 سابقه فامیلی بیماری قلبی در سنین پایین
 مردان در سنین بیش از 45 سال و زنان در سنین بیش از 55 سال

کودکان و آزمایش کلسترول خون

خیلی ها تصور می کنند که افزایش چربی های خون فقط مربوط به بزرگسالان است. ولی باید بدانید این امکان وجود دارد که کودکان در سن 2 سالگی مبتلا به کلسترول بالاشوند ولیکن همه ی آن ها نیاز به پایش سطوح کلسترول ندارند.

آکادمی متخصصین اطفال آمریکا پیشنهاد می کند که تست کلسترول(پروفایل چربی های ناشتا) تنها در کودکان سنین 2 تا 10  سالی که دارای سابقه ی فامیلی کلسترول بالا ویا سابقه فامیلی بیماری عروق کرونر زودرس دارند، صورت گیرد. 

همچنین آکادمی فوق پیشنهاد می کند تست کلسترول در کودکانی که سابقه ی فامیلیکلسترول بالا در آن ها مشخص نیست ولیکن خود کودک دارای فاکتورهای خطر کلسترول بالامانند چاقی، فشار خون بالا و یادیابت است صورت پذیرد.

درمان دارویی

درمان داروئی در چربی خون بالا

تغییر سبک زندگی مانند فعالیت بدنی و داشتن یکرژیم غذایی  سالم اولین خط دفاعی در برابرکلسترول  بالا هستند. ولیکن چنان چه شما چنین تغییرات مهمی را در سبک زندگی ایجاد کردید و همچنان کلسترول تام و به ویژه کلسترولLDL در سطح بالا باقی بمانند، پزشک دارو درمانی را تجویز خواهد کرد.

انتخاب داروی مربوطه و یا ترکیبی از داروهای مربوطه به عوامل متعددی بستگی دارد از آن جمله می توان به فاکتورهای خطر فرد، سن فرد، وضعیت سلامت کنونی وی و عوارض جانبی احتمالی اشاره کرد. 

لازم به ذکر است که استفاده از دارودرمانی به معنای عدم تغییر شیوه زندگی و عدم کنترل عوامل خطر نمی باشد، بلکه ترکیب تغییر شیوه زندگی و استفاده از داروها درکنترلچربی  خون بالا ضروری است.

داروهای معمول در کنترل کلسترول خون بالا عبارتند از:

استاتین ها

استاتین ها گروهی از داروها هستند که بیشترین تجویز را برای کاهش کلسترول خون به خود اختصاص داده اند. استاتین ها مسیر ساخت کلسترول توسط کبد را مسدود می کنند بنابراین سلول های کبدی تهی از کلسترول می شوند و نهایتاً باعث می شود که کبد کلسترول را از خون برداشت و جمع آوری کند. همچنین استاتین ها به جذب مجدد کلسترول از رسوب های موجود در دیواره شریان ها کمک می کند و بدین شکل بیماری شریان های کرونری را از بین می برد. استاتین ها عبارتند از : آتروواستاتین، فلوواستاتین،لواستاتین،پراواستاتین، رسوواستاتین و سیمواستاتین.

رزین های باند شونده به اسیدهای صفراوی

کبد شما از کلسترول برای ساخت اسیدهای صفراوی استفاده می کند؛ اسیدهای صفراوی مواد مورد نیاز برای هضم هستند. این داروها از طریق باند شدن به اسیدهای صفراوی،کلسترول را کاهش می دهند؛ چرا که کبد را مجبور به استفاده از مقادیر بیشتر کلسترول برای ساخت اسیدهای صفراوی بیشتر می کنند که نهایتاً سطح کلسترول را در خون کاهش میدهند. این دسته از داروها عبارتند از کلستیرامین، کلسولام و کلستیپل.

مهارکننده های جذب کلسترول

روده کوچک کلسترول غذای مصرفی را جذب کرده و آن را به درون جریان خون رها میکند. داروی ازتیمایب از طریق مهار جذب کلسترول غذایی کمک به کاهش کلسترول خون میکند. این دارو می تواند همراه با داروهای استاتین استفاده شود.

ترکیب استاتین و مهارکننده جذب کلسترول

داروی ترکیبی ازتیمایب سیمواستاتین(ویتورین) هم باعث کاهش جذب کلسترول غذایی درروده کوچک می شود و هم تولید کلسترول در کبد را کاهش می دهد.

اگر همراه با کلسترول بالا دچار تری گلیسرید بالا نیز هستید، پزشک شاید داروهای زیر را تجویز نماید:

فیبرات ها

داروی فنوفیبرات و جمفیبروزیل، تری گلیسرید خون را با کاهش تولید کبدیVLDL ونیز تسریع برداشتتری گلیسرید  از خون کاهش می دهند. همان طور که گفته شدVLDL حاوی مقادیر زیادی تری گلیسرید است.

نیاسین

نیاسین، تری گلیسرید را از طریق کاهش توانایی کبد در تولیدLDL وVLDL کاهش میدهد. اگرچه تجویزهای متعددی وجود دارند ولیکن نیاسین به دلیل کمترین میزان عوارض جانبی ترجیح داده می شود. در استفاده از مکمل های غذایی حاوی نیاسین که بدون نسخه فروخته می شوند باید دقت نمایید که خیلی از موارد که استانداردهای لازم را ندارند،در کاهش تری گلیسرید خون موثر نیستند و ممکن است به  کبد نیز آسیب برسانند.

ترکیب نیاسین و استاتین

چنانچه پزشک شما توصیه به دریافت همزمان نیاسین و استاتین داشته باشد می توان از داروی ترکیبی "سیمکُر" و یا "ادویکُر" استفاده نمود که که در اینصورت تعداد قرص های مورد مصرف کاهش می یابد. البته تاکنون هیچ مطالعه ای نشان نداده است که داروهای ترکیبی بیش از دریافت نیاسین و استاتین به تنهایی کلسترول را کاهش می دهند.

مصرف بیشتر این داروها به خوبی تحمل می شوند  ولیکن تاثیرگذاری هریک از آن ها درافراد مختلف متفاوت است. عوارض جانبی معمول عبارتند از درد عضلات، درد های شکمی،یبوست،تهوع واسهال.

اگر تحت درمان با داروهای کاهش کلسترول قرار گیرید، پزشک تان معمولا توصیه به تست های دوره ای عملکرد کبد خواهد کرد تا بتواند اثر درمانی دارو برکبد را مشاهده کند.

کودکان و درمان کلسترول بالا

رژیم غذایی و ورزش بهترین درمان های اولیه در کودکان بالاتر از 2 سال مبتلا به کلسترول بالا و یاچاقی هستند. همچنین آکادمی متخصصین اطفال آمریکا توصیه به درمان دارویی با داروهایی مانند استاتین ها در کودکان 8 سال به بالا که مبتلا به سطوح بسیار بالایLDL هستند،می کند. ولیکن این توصیه جای بحث دارد؛ چراکه اثرات طولانی مدت داروهای کاهنده کلسترول در کودکان به طور گسترده مطالعه نشده است. به علاوه داروهایی مانند نیاسین برای کودکان تجویز نمی شود. به دلیل اختلاف های جامعه پزشکی بر سر این موضوع، باپزشک متخصص کودکان خود در رابطه با بهترین راه کاهش کلسترول خون کودک مشورت کنید واز به کارگیری درمان های بزگسالان به صورت خودسرانه پرهیز نمایید.

داروهای مرتبط

    آنتوم‌ (ANETHUM)
    محصولات سیر (GARLIC PRODUCTS)

تغییر شیوه زندگی

تغییر سبک زندگی در بهبود سطحکلسترول   خون نقس اساسی دارد. اگر دچار کلسترول خون بالا هستید وزن خود را کاهش دهید، غذاهای سالم بخورید و فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. اگر سیگاری هستید، سیگار را ترک کنید.

کاهش وزن

مطالعات متعدد تاکید دارند که اضافه وزن منجر به سطوح بالای کلسترول می شود. حتی کاهش 2.5 تا 5 کیلوگرم اضافه وزن می تواند به کاهش سطوح کلسترول تام کمک کند. با نگاهی صادقانه به عادات غذایی و برنامه غذایی معمول روزانه خود، شروع کنید و عادات غلط غذایی را ازبرنامه روزانه خود حذف کنید. شما باید بدانید در این زمینه باید انگیزه خود را قوی نمایید و حس مبارزه طلبی خود را برای غلبه بر عادات غلط غذایی تقویت کنید.

غذاهای سالم و دوستدار قلب بخورید

چیزی که شما می خورید اثر مستقیم بر سطح کلسترول خون شما دارد. در حقیقت در برخی افراد یک رژیم غذایی غنی ازفیبر  ودیگر غذاهای کاهنده کلسترول به همان میزان داروهای کاهش دهنده کلسترول به کاهش کلسترول کمک می کند.

 چربی های سالم تر را انتخاب کنید . مصرف چربی های اشباع وچربی های ترانس، کلسترول تام وLDL را افزایش می دهد. کمتر از 10 درصداز کالری روزانه خود را از چربی های اشباع استفاده کنید. چربی  غیر اشباع تک زنجیرهای که درروغن زیتون،بادام زمینی وروغن کانولا  یافت می شود بهترین انتخاب چربی است. گردو وبادام از دیگر منابع سالم چربی هستند.

چربیهای ترانس را حذف کنید  .چربی های ترانس که درمارگارین، شیرینی ها، کیک های قنادی و کراکرها یافت می شونداثر منفی بر سطوح کلسترول خون دارند. نه تنها باعث افزایشLDL می شوند بلکه میزانHDL رانیز کاهش می دهند.

در حال حاضربعضی از غذاها برای تبلیغ بیشتر دارای برچسب "بدون اسید چرب ترانس" هستند. به این برچسب ها اعتماد نکنید. چنانچه یک ماده غذایی حاوی کمتر از 0.5 گرم چربی ترانس درهر میزان وعده مخصوص یک نفر باشد، می تواند با عنوان "بدون چربی ترانس " برچسب گذاری شود. این مقدار چربی خیلی به نظر نمی رسد ولیکن چنانچه مقدار زیادی از غذای با این مقدار ناچیز چربی ترانس بخورید، این میزان به سرعت زیاد خواهد شد.  به خاطرداشته باشید که لیست ترکیبات غذایی روی بسته بندی ها را بخوانید. در صورتی که غذایی حاوی چربی هیدروژنه باشد در واقع حاوی چربی ترانس است و باید به دنبال یک غذای جایگزین باشید.

 کلسترول غذایی را محدود کنید. کمتر از 300میلی گرم در روز کلسترول مصرف کنید، این مقدار در صورتی که دچار بیماری قلبی هستید باید کمتر از 200 میلی گرم باشد. بیشترین منابع کلسترول شامل گوشت های پُرچرب، زرده تخم مرغ و لبنیات پُرچرب می باشد. از گوشت لخم و بدون چربی، جایگزین هایتخم مرغ ولبنیات کم چرب استفاده کنید.

از غلات کامل استفاده کنید. مواد مغذی متعددی که در غلات کامل وجود دارند به سلامت قلب کمک می کنند. ازنان های سبوس دار،پاستای سبوس دار، آردهای سبوس دار و برنج قهوه ای استفاده کنید. جودوسر و سبوس جو از دیگر انتخاب های خوب و مناسب هستند.

 ازمیوه هاوسبزیجات  بیشتر استفاده نمایید.میوه هاوسبزیجات حاوی فیبر هستند که به کاهش کلسترول کمک می کنند. از میوه های فصل به عنوان میان وعده استفاده کنید. علاوه بر این، بیشتر از غذاهای حاوی سبزیجات استفاده کنید.

 از ماهی نیز به طور منظم استفاده کنیدبسیاری از انواعماهی ها نسبت به گوشت قرمز و ماکیان از درصد کمتری چربی اشباع و کلسترول برخوردار هستند. سالمون، خال مخالی و شاه ماهی از جمله ماهی های غنی ازامگا3  هستند که برای قلب بسیار مفید است.

از الکل جدا پرهیز نمایید بعضی ازمطالعات در کشورهای غربی مصرف متعادل الکل را با سطوح افزایش یافتهHDL مرتبطدانسته اند، ولی از آنجا که این مطالعات در افرادی انجام شده است که سابقه طولانی مصرف الکل را داشته اند و نتیجه مفید حاصله به دلیل محدود نمودن آن میزان بالای مصرف بوده به جوامعی مانند کشورما که الحمدلله مصرف الکل بسیار محدود می باشد قابل تعمیم نمی باشد. حتی در آن جوامع نیز مزایای استفاده از آن در حدی نیست که بتوان استفاده از آن را به کسانی که قبلاً مصرفی نداشته اند توصیه کرد. بر همین اساس درافراد الکلی نیز ترک نمودن مصرف الکل، مورد توصیه جدی می باشد.

به طور منظم ورزش کنیدورزش  منظم به بهبود سطوح کلسترول خون کمک می کند. با صلاحدید پزشک خود روزانه 30 تا 60دقیقه فعالیت بدنی در روز داشته باشید. روزانه پیاده روی تند داشته باشید. دوچرخه سواری کنید. شنا کنید. برای این که بتوانید انگیزه خود را حفظ کنید توصیه آن است که به یک گروه ورزشی بپیوندید و از ورزش کردن خود لذت ببرید. جالب است بدانید که لازم نیست حتماً 30 تا 60 دقیقه ورزش را در یک قسمت انجام دهید. چنانچه بتوانید در 3 تا6 قسمت 10 دقیقه ای ورزش کنید همچنان سطوح کلسترول خود را بهبود خواهید داد.

سیگار نکشید. چنانچه سیگاری هستید، سیگار را ترک کنید. ترک سیگار به افزایش سطحHDL کمک می کند. مزایای ترک سیگار تنهابه این مورد ختم نمی شود. تنها 20 دقیقه بعد از ترک، فشار خون شما کاهش می یابد. بعد از 24 ساعت ریسکحمله قلبی کاهش می یابد. بعد از یک سال ریسک بیماری قلبی به نصف زمانی می رسد که سیگاری بودید. بعد از 15 سال ریسک بیماری قلبی در شما با فردی که هیچگاه سیگاری نبوده است برابری می کند.

مواد غذایی مکمل

ثابت شده است برخی محصولات طبیعی می توانند کلسترول خون را کاهش دهند و برخی دیگر تنها کمک کننده هستند. با صلاحدید پزشک خود می توانید از محصولات و مکمل های زیر استفاده کنید:

کنگر
جو
سیر
بتاسیتوسترول (در برخی مکمل های خوراکی یافت می شود)
پسیلیوم (درغلاف و پوست دانه ها یافت می شود)
سبوس جو (در جودوسر و جو کامل یافت می شود)
سیتواستانول (در برخی مکمل های خوراکی یافت می شود)

 آسم وضعیتی است که در آن مسیرهای تنفسی تنگ و ملتهب شده و موکوس اضافی ترشح می کنند. این وضعیت می تواند باعث مشکل شدن تنفس، سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس شود. 

در برخی افراد، آسم تنها یک مشکل کوچک محسوب می شود. اما برای برخی از افراد، آسم می تواند به یک مشکل بزرگ تبدیل شود که مانع انجام فعالیت های روزمره فرد شده و حتی می تواند به حملات کشنده آسم منجر شود. 

درمانی برای آسم وجود ندارد اما علایم آن قابل کنترل هستند. به دلیل اینکه علایم بیماری آسم با گذشت زمان تغییر می کنند، لازم است با پزشک خود همکاری لازم را داشته باشید تا علایم و نشانه های بیماریتان را به دقت پیگیری نموده و بر حسب نیاز درمان های لازم برای شما بکار گرفته شود. 
  
نشانه ها 
 
علایم آسم می تواند خفیف یا شدید باشد و از فردی به فرد دیگر کاملاً متغیر می باشد. شما ممکن است تعداد اندکی از حملات آسم را تجربه کنید و تنها در زمان های خاصی علایم آسم را داشته باشید مانند زمان هایی که ورزش می کنید یا اینکه همیشه علایم بیماری را تجربه کنید. 

علایم و نشانه های آسم عبارتند از: 

• تنگی نفس 
• سفتی یا درد قفسه سینه 
• مشکل در خواب که به دلیل تنگی نفس، سرفه یا خس خس سینه ایجاد می شود. 
• صدای خس خس یا سوت در زمان بازدم( خس خس از علایم معمول آسم در کودکان می باشد). 
• حملات سرفه یا خس خس سینه که با ویروس های تنفسی مانند سرماخوردگی یا آنفلوانزا شدیدتر می شود. 

علایمی که نشان دهنده تشدید بیماری آسم می باشند شامل موارد زیر می باشند: 

• علایم و نشانه هایی از آسم که شدید بوده و بطور مکرر رخ دهند. 
• شدیدتر شدن مشکل در تنفس( این مورد با استفاده از دستگاه پیک فلومتر قابل اندازه گیری است. این دستگاه برای بررسی عملکرد مناسب ریه ها مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع بااین دستگاه میتوان حداکثر سرعت جریان هوا در هنگام خروج از ریه ها را اندازه گیری نمود). 
• نیاز به استفاده مکرر از داروهای استنشاقی سریع اثر برای بهبود سریع علایم 

در برخی افراد علایم آسم در برخی شرایط شدیدتر می شود. این شرایط عبارتند از: 

• آسم ناشی از ورزش. این وضعیت زمانی که هوا سرد و خشک باشد می تواند بدتر شود. 

• آسم مربوط به شغل. این آسم می تواند به دلیل محرک های موجود در محیط کار مانند بخار، گاز یا گردوخاک های شیمیایی ایجاد شود. 

• آسم ناشی از آلرژی. این نوع آسم در اثر آلرژن های خاص مانند آلرژن های مربوط به حیوانات خانگی، سوسک یا گرده گل ها ایجاد می شود. 
  
علت 
 
دلیل این که برخی افراد مبتلا به آسم می شوند اما افراد دیگر به این بیماری مبتلا نمی شوند مشخص نیست اما احتمالاً ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی(ارثی) در ابتلا به این بیماری نقش دارند. 

عوامل محرک ایجاد آسم 

مواجهه با مواد مختلفی که باعث آلرژی می شوند(آلرژن ها) و محرک ها می توانند سبب بروز علایم و نشانه های آسم شوند. عوامل محرک ایجاد بیماری آسم از فردی به فرد دیگر متغییر هستند و می توانند شامل موارد زیر باشند: 

• آلرژن های موجود در هوا مانند گرده گل ها، ذرات و شوره پوست حیوانات، قارچ ها و گردو خاک و ذرات معلق موجود در هوا 
• عفونت های تنفسی مانند سرماخوردگی 
• فعالیت فیزیکی(آسم ناشی از ورزش) 
• هوای سرد 
• آلاینده ها و محرک های هوا مانند سیگار 
• داروهای خاص مانند بتابلوکرها، آسپرین، ایبوپروفن(آدویل و غیره) و ناپروکسن 
• استرس و احساسات شدید 
• سولفیت ها و افزودنی های نگهدارنده به برخی از غذاها و نوشیدنی ها مانند میگو، میوه های خشک شده، سیب زمینی فرآوری شده، آبجو و شراب 
• بیماری ریفلاکس معدی مروی Gastroesophageal reflux disease (GERD) که در این بیماری اسید معده به داخل مری برمی گردد. 
• سیکل قاعدگی در برخی خانم ها 
   
عوامل خطر 
 
به نظر می رسد برخی عوامل می توانند باعث افزایش خطر ابتلاء به آسم می شوند. این عوامل عبارتند از: 

• داشتن نسبت خونی( مانند والدین یا برادر و خواهر) با فرد مبتلا به آسم 
• ابتلا به سایر آلرژی ها مانند درماتیت آتوپیک یا رینیت( زکام در اثر حساسیت) 
• داشتن اضافه وزن 
• استعمال دخانیات 
• مواجهه با دود سیگار 
• داشتن مادری که در دوران بارداری استعمال سیگار داشته است 
• مواجهه با بخارها و سایر آلاینده ها 
• مواجهه با محرک های شغلی مانند مواد شیمیایی که در کشاورزی، آرایشگری و کارخانجات مورد استفاده قرار می گیرد. 

مواجهه با آلرژن ها، مواجهه با برخی میکروب ها یا انگل ها و ابتلاء به انواع عفونت های ویروسی و باکتریایی نیز می توانند در افزایش خطر ابتلاء به آسم مؤثر باشند. در هر صورت به منظور تعیین نقش این عوامل در ابتلاء به آسم نیاز به انجام تحقیقات بیشتر وجود دارد. 
   
عوارض 
 
عوارض آسم عبارتند از: 

• علایمی که خوابیدن، کار کردن یا فعالیت های شغلی بیمار را مختل می کنند. 
• مشکل در رفتن به مدرسه یا سرکار در زمان های عود بیماری 
• تنگ شدن دائمی مجاری تنفسی که می تواند نحوه نفس کشیدن بیمار را تحت تأثیر قرار دهند. 
• مراجعه به اورژانس و بستری شدن در زمان های حملات شدید آسم 
• عوارض جانبی برخی داروهایی که برای کنترل آسم شدید مصرف می شود. 

درمان مناسب آسم تا حد زیادی می تواند از عوارض بلندمدت و کوتاه مدت آسم جلوگیری کند. 
   
آمادگی برای ویزیت پزشک 
 
شما می توانید در ابتدا به پزشک خانواده خود یا یک پزشک عمومی مراجعه کنید. اما بعد از این ویزیت ممکن است به یک پزشک متخصص آلرژی(آلرژیست) یا پزشک متخصص بیماری های تنفسی (پولمونولوژیست) ارجاع داده شوید. 

به دلیل محدود بودن زمان ملاقات با پزشک و نیز به دلیل اینکه اغلب در این جلسه بحث های مختلفی مطرح می شود، بهتر است برای این جلسه از قبل آمادگی داشته باشید. در اینجا اطلاعاتی در اختیارتان قرار می گیرد که به شما کمک می کند برای ملاقات با پزشک آماده شوید و نیز انتظاراتی که شما باید از پزشک خود داشته باشید ارائه می شود. 

شما چه اقداماتی می توانید انجام دهید 

اقدامات زیر می توانند به شما کمک کنند که بهترین ملاقات را با پزشک خود داشته باشید: 

• تمام علایمی را که داشته اید یادداشت نمایید. این علایم حتی ممکن است شامل علایمی باشد که به دلیل مراجعه شما به پزشک ارتباطی نداشته باشد. 

• زمان هایی را که علایمتان شما را بیشتر رنج می دهد یادداشت نمایید. به عنوان مثال اگر علایم شما در زمان های خاصی از روز یا در فصل های خاص یا در زمان مواجهه با هوای سرد، گرده های گل یا سایر محرک ها شدیدتر می شود. 

• اطلاعات شخصی مهم خود را ثبت کنید. مانند هرگونه استرس مهم یا تغییرات اساسی اخیر در زندگیتان. 

• لیستی از تمام داروها، ویتامین ها و املاحی که مصرف می کنید تهیه کنید. 

• با یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود به پزشک مراجعه کنید. گاهی اوقات به خاطر سپردن تمام اطلاعاتی که پزشک در زمان ملاقات در اختیار شما قرار می دهد مشکل است. فردی که همراه شما بوده است ممکن است مواردی را که شما فراموش کرده اید به یاد داشته باشد. 

• پرسش هایی را که قصد دارید از پزشک خود سؤال کنید یادداشت کنید. 

زمان شما در ملاقات با پزشک محدود می باشد، بنابراین تهیه یک لیست از قبل می تواند به شما کمک کند تا بهترین استفاده را از زمان ببرید. پرسش های خود را از مهم ترین سؤال تا کم اهمیت ترین آنها با توجه به زمان مرتب کنید. 

در مورد آسم برخی سؤالات اصلی که لازم است از پزشک خود بپرسید شامل موارد زیر است: 

• در بیماری آسم مهم ترین دلیل مشکلات تنفسی من چیست؟ 
• علاوه بر علل مهم، سایر علل احتمالی برای علایم من چیست؟ 
• من نیاز به انجام کدام آزمایشات دارم؟ 
• به نظر شما احتمالاً بیماری من موقتی است یا بطور مزمن ادامه خواهد داشت؟ 
• بهترین درمان برای این بیماری چیست؟ 
• شما چه روش درمانی جایگزینی را برای روش های درمانی اولیه پیشنهاد می کنید؟ 
• من علاوه بر آسم مبتلا به بیماری های دیگری نیز هستم. چگونه می توانم تمام این موارد را به بهترین شکل مدیریت کنم؟ 
• آیا نیازی هست من محدودیت خاصی در شیوه زندگی خود داشته باشم؟ 
• آیا نیازی هست من به متخصص مراجعه کنم؟ 
• شما چه درمان جایگزینی را برای درمان پزشکی این بیماری توصیه می کنید؟ 
• آیا بروشور یا مطلب دیگری در این مورد دارید که به من بدهید؟ چه وب سایتی را در این مورد به من پیشنهاد می کنید؟ 

علاوه بر پرسش هایی که آماده کرده اید تا از پزشک خود سؤال کنید؛ می توانید در زمان ملاقات با پزشک سؤالات دیگری نیز از او بپرسید. 

چه انتظاراتی می توانید از پزشک خود داشته باشید 

پزشک شما ممکن است سؤالاتی را از شما بپرسد. آماده باشید که به آنها پاسخ دهید تا زمان بیشتری برای پرسیدن سؤالات  اضافی خود داشته باشید. پزشک شما ممکن است پرسش های زیر را از شما سؤال کند : 

• شما دقیقاً چه علایمی دارید؟ 
• چه زمانی علایمتان برای اولین بار بروز کرد؟ 
• در چه شرایطی علایم شما تشدید می یابد؟ 
• آیا شما در اغلب زمان ها مشکلات تنفسی دارید یا این مشکلات در زمان های خاص یا موقعیت های خاصی بروز می کند؟ 
• آیا شما مبتلا به آلرژی مانند درماتیت آتوپیک یا زکام ناشی از حساسیت هستید؟ 
• چه مواردی موجب بهتر شدن علایم شما می شود؟ 
• آیا در خانواده شما کسی مبتلا به آلرژی یا آسم است؟ 
• آیا شما مبتلا به بیماری مزمنی هستید؟ 
   
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟ 
 
آسم شدید می تواند کشنده باشد. سریعاً با پزشک خود مشورت کنید و اقدامات لازم را در زمان شدیدتر شدن علایم و نشانه های بیماریتان و در زمان نیاز به اقدامات اورژانسی فرا بگیرید. 

علایم آسم خطرناک عبارتند از: 

• تشدید سریع تنگی نفس یا خس خس سینه 
• عدم بهبودی وضعیت بیمار حتی پس از استفاده از داروهای استنشاقی سریع اثر مانند آلبوترول 
• تنگی نفس زمانی که شما فعالیت بدنی سبک انجام می دهید. 

مراجعه به پزشک 

در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید: 

• اگر فکر می کنید مبتلا به آسم هستید. اگر بطور مکرر دچار سرفه یا خس خس سینه می شوید که بیش از چند روز طول می کشد یا سایر علایم و نشانه های آسم را دارید، به پزشک خود مراجعه کنید. درمان سریع آسم می تواند از آسیب های طولانی مدت به ریه جلوگیری کند و مانع پیشرفت بیماری فرد با گذشت زمان می شود. 

• برای کنترل بیماری آسم خود پس از تشخیص بیماری. اگر مبتلا به آسم هستید با پزشک خود همکاری کنید تا بیماریتان تحت کنترل باشد. کنترل طولانی مدت مناسب این بیماری کمک می کند که شما احساس بهتری داشته باشید و می تواند ار حملات کشنده آسم جلوگیری کند. 

• اگر علایم آسم شما تشدید پیدا کرد. اگر داروهای مصرفیتان علایم بیماری شما را تسکین نمی دهد یا اگر نیاز به استفاده بیشتر از داروهای استنشاقی سریع اثر دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. بدون مشورت با پزشک خود مقدار داروهایتان را تغییر ندهید. مصرف بیش از حد داروهای آسم می تواند باعث بروز عوارض جانبی شده و علایم آسم شما را تشدید کند. 

• برای بررسی مجدد روش درمان بیماریتان. بیماری آسم معمولاً با گذشت زمان تغییر می کند. مطابق یک برنامه زمانی مشخص به پزشک خود مراجعه کنید تا در مورد علایمتان با پزشکتان صحبت کنید و در صورت نیاز تغییرات لازم در درمان بیماری شما اعمال شود. 
   
آزمایش های تشخیصی 
 
معاینه جسمی 

برای تشخیص دادن بیماری آسم از سایر بیماری های احتمالی مانند عفونت تنفسی یا بیماری ریوی انسدادی مزمن(COPD) پزشک شما یک معاینه جسمی بر روی شما انجام خواهد داد و در مورد علایم و نشانه هایتان و نیز در مورد ابتلای شما به سایر بیماری ها از شما سؤال خواهد کرد. 

آزمایشات برای بررسی عملکرد ریوی 

شما ممکن است آزمایش های عملکرد ریوی را نیز برای تعیین میزان جریان هوا در زمان دم و بازدم تنفس شما انجام دهید. این آزمایشات می تواند شامل موارد زیر باشند: 

• اسپیرومتری. این تست میزان تنگ شدن مسیرهای تنفسی را با بررسی میزان هوای خارج شده از ریه ها پس از یک نفس عمیق و سرعت خارج کردن هوا در زمان بازدم تخمین می زند. 

• پیک فلو ( جریان حداکثر). پیک فلومتر یک وسیله ساده است که سختی نفس کشیدن شما را اندازه گیری می کند. اگر عددی که پیک فلومتر نشان می دهد پایین تر از حد طبیعی باشد نشان دهنده این است که عملکرد ریه های شما مناسب نیست و بیماری آسم شما شدیدتر شده است. پزشک شما نحوه کار کردن با دستگاه پیک فیلومتر و نیز اقدامات لازم در زمان کاهش جریان حداکثر را به شما آموزش خواهد داد. 

آزمایش های عملکرد ریوی اغلب قبل و بعد از مصرف برونکودیلاتور(گشادکننده برونش) مانند آلبوترول برای باز شدن مسیرهای هوایی انجام می شوند. اگر عملکرد ریوی شما بعد از مصرف برونکودیلاتور بهتر شود احتمال ابتلای شما به آسم وجود دارد. 

سایر آزمایشات 

سایر آزمایشات برای تشخیص آسم عبارتند از: 

• چالش متاکولین. متاکولین به عنوان یک محرک آسم شناخته می شود که مصرف آن به صورت استنشاقی باعث تنگ شدن خفیف مسیرهای تنفسی می شود. اگر بدن شما به متاکولین واکنش نشان دهد احتمال اینکه مبتلا به آسم باشید وجود دارد. این آزمایش حتی زمانی که نتیجه تست عملکرد ریوی شما طبیعی باشد می تواند انجام گیرد. 

• تست نیتریک اکساید. این آزمایش مقدار گاز نیتریک اکساید را در تنفس شما اندازه گیری می کند. البته این تست خیلی معمول و در دسترس نیست. زمانی که مسیرهای تنفسی شما ملتهب شده باشد( یکی از علایم آسم) ممکن است مقدار گاز نیتریک اکساید در تنفس شما بالاتر از حد طبیعی باشد. 

• تست های تصویربرداری. تصویر اشعه ایکس و سی تی اسکن از ریه ها و حفره های بینی شما (سینوس ها) می تواند نشان دهنده هرگونه اختلال ساختاری یا بیماری (مانند عفونت) باشد که می تواند منجر به ایجاد یا تشدید مشکلات تنفسی گردد. 

• تست های آلرژی. تست های آلرژی می تواند از طریق تست پوستی یا آزمایش خون انجام گیرد. آزمایشات آلرژی می توانند حساسیت به حیوانات خانگی، گردوخاک، قارچ ها و گرده گل ها را نشان دهند. تشخیص محرک های حساسیت زا برای آسم مهم است و لازم است در این موارد توصیه های ایمونوتراپی آلرژن برای بیمار به کار گفته شود. 

• ائوزینوفیل های خلط. این آزمایش شامل بررسی نوعی از گلبول های سفید(ائوزینوفیل ها) در مخلوطی از بزاق و مخاط (خلط) است که در زمان سرفه خارج می شود. ائوزینوفیل ها زمانی ظاهر می شوند که علایم بیماری بروز کرده و پیشرفت می کند. ائوزینوفیل ها با استفاده از یک ماده رنگی قرمز به نام ائوزین رنگ شده و مشخص می شوند. 

• تست های محرک برای آسم ناشی از ورزش و آسم ناشی از سرما. در این تست ها، پزشک شما قبل و بعد از انجام فعالیت بدنی شدید و چندین بار نفس کشیدن در هوای سرد، میزان انسداد و تنگی مسیرهای تنفسی شما را اندازه گیری می کند. 
 
نحوه طبقه بدنی آسم 

پزشک شما با توجه به پاسخ های شما به سؤالاتی در مورد علایمتان ( مانند این سؤال که چه زمان هایی اغلب علایم شما شروع می شود و چگونه علایمتان تشدید می شود) شدت بیماری آسم شما را تعیین می کند. در کنار این مورد پزشک نتایج معاینات جسمی و آزمایشات تشخیصی را نیز در نظر می گیرد. 

تعیین شدت بیماری شما به پزشکتان در انتخاب بهترین روش درمانی کمک می کند. شدت آسم معمولاً با گذشت زمان تغییر می کند که نیازمند ایجاد تغییراتی در درمان بیمار خواهد بود. 

طبقه بدنی آسم به صورت زیر صورت می گیرد:   
 

  
درمان دارویی 
 
پیشگیری و کنترل طولانی مدت بیماری مهم ترین راه برای جلوگیری از شروع حملات آسم می باشد. درمان بیماری معمولاً شامل شناسایی محرک های بروز علایم بیمار، اقدامات لازم برای جلوگیری از بروز این علایم و بررسی نحوه نفس کشیدن بیمار برای اطمینان از اثر مثبت داروهای مصرفی در کنترل علایم می باشد. در مواقع شروع حملات آسم شما ممکن است نیاز به استفاده از داروهای استنشاقی سریع اثر مانند آلبوترول داشته باشید. 

داروها 

تعیین نوع داروهای مناسب برای شما به برخی عوامل مانند سن، علایم بیماری، محرک های ایجاد علایم و اثر داروها برای کاهش علایم بستگی دارد. 

داروهای پیشگیری کننده و داروهای مصرفی برای کنترل طولانی مدت بیماری، التهاب مسیرهای تنفسی که باعث بروز علایم بیماری می شود را کاهش می دهند. داروهای استنشاقی سریع اثر( گشادکننده های برونش ها) به سرعت مسیرهای تنفسی ملتهب که باعث محدود شدن تنفس بیمار می شوند را باز می کنند. در برخی بیماران مصرف داروهای آلرژی لازم است. 

داروهای کنترل طولانی مدت آسم 

این داروها که معمولاً  به صورت روزانه مصرف می شوند، مهم ترین داروها در کنترل بیماری آسم هستند. این داروها بیماری آسم را به صورت روزانه تحت کنترل قرار می دهند و احتمال بروز حملات آسم را کاهش می دهند. 

انواع داروهای کنترل طولانی مدت آسم عبارتند از : 

• کوتیکواستروئیدهای استنشاقی. این داروهای ضدالتهاب شامل فلوتیکازون(Flovent HFA)، بودزونید(Pulmicort Flexhaler)، فلونیزولید(Aerobid)، سیکلزونید(Alvesco)، بکلومتازون(Qvar) و مومتازون(Asmanex) هستند. 

ممکن است نیاز باشد که شما این داروها را به مدت چند روز تا چند هفته مصرف کنید تا حداکثر اثرات مفید خود را نشان دهند. برخلاف کورتیکواستروئیدهای خوراکی، این داروهای کورتیکواستروئید نسبتاً اثرات جانبی کمتری دارند و معمولاً مصرف طولانی مدت آنها بدون خطر می باشد. 

• مهارکننده های لکوترین ها. این داروهای خوراکی شامل مونتلوکاست(Singulair)، زافیرلوکاست (Accolate) و زیلتون (Zyflo) در عرض 24 ساعت به کاهش علایم آسم کمک می کنند. در برخی بیماران مصرف این داروها باعث ایجاد علایم روانی مانند تحریک پذیری، آشفتگی، توهم، افسردگی و افکار خودکشی می شود. در صورت بروز هر واکنش غیرمعمول با مصرف این داروها به توصیه های پزشکی عمل کنید. 

• آگونیست های گیرنده های بتای طولانی اثر. این داروهای استنشاقی که شامل سالمترول (Serevent) و فورموترول (Foradil و Perforomist) هستند مسیرهای تنفسی را باز می کنند. نتایج برخی مطالعات نشان داده است که این داروها ممکن است خطر بروز حملات آسم را افزایش دهند بنابراین باید این داروها را تنها همراه با داروهای کورتیکواستروئید استنشاقی استفاده کرد. همچنین چون این داروها مانع تشخیص بدتر شدن وضعیت بیمار مبتلا به آسم می شوند، در زمان حمله آسم شدید نباید از آنها استفاده کرد. 

• داروهای استنشاثی ترکیبی. این داروها مانند فلوتیکازون-سالمترول(Advair Diskus)، بودزونید-فورموترول(Symbicort) و مومتازون-فورمترول(Dulera) شامل یک داروی آگونسیت گیرنده بتای طولانی اثر همراه با یک کورتیکواستروئید هستند. به دلیل اینکه این داروهای استنشاقی ترکیبی حاوی آگونسیت های گیرنده بتای طولانی اثر هستند، می توانند خطر بروز حملات شدید آسم را افزایش دهند. 

• تئوفیلین. داروی تئوفیلین (Theo-24، Elixophyllin و غیره) یک قرص با مصرف روزانه است که از طریق شل کردن عضلات اطراف مجاری تنفسی به باز نگه داشتن مسیرهای تنفسی کمک می کند (گشاد کننده برونش است). برخلاف گذشته، جدیداً این دارو کاربرد زیادی در درمان بیماران مبتلا به آسم ندارد. 

• داروهای استشاقی سریع اثر. این داروها در زمان نیاز به کاهش سریع و کوتاه مدت علایم بیماران در حملات آسم یا با توصیه پزشک قبل از انجام ورزش مورد استفاده قرار می گیرند. 

انواع داروهای استشاقی سریع اثر عبارتند از: 

• آگونیست های گیرنده های بتای کوتاه اثر. این گشادکننده های برونش سریع اثر استنشاقی در عرض چند دقیقه عمل کرده و در زمان حملات آسم به سرعت علایم بیمار را کاهش می دهند.  این داروها شامل آلبوترول(ProAir HFA، Ventolin HFA و غیره)، لوالبوترول(Xopenex) و پریبوترول(Maxair) است. آگونیست های گیرنده های بتای کوتاه اثر می توانند به صورت استنشاقی یا با یک نبولایزر( ماشینی که داروهای آسم را به ذرات ریز مه مانند تبدیل می کند) به صورت اسپری مصرف شوند. 

• ایپراتروپیوم(Atrovent). ایپراتروپیوم مانند سایر گشاد کننده های برونش ها سریعاً اثر کرده و به طور فوری عضلات مسیرهای هوایی را شل می کند و باعث راحت تر شدن تنفس می شود. ایپراتروپیوم بیشتر در درمان آمفیزم و برونشیت های مزمن استفاده می شود اما در برخی موارد برای درمان حملات آسم نیز استفاده می شود. 

• کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا داخل وریدی. این داروها که شامل پردنیزون و متیل پردنیزون است، التهاب مسیرهای تنفسی که در آسم شدید رخ می دهد را کاهش می دهند. این داروها در صورت مصرف طولانی مدت دارای برخی عوارض جانبی هستند بنابراین تنها برای درمان علایم آسم شدید در کوتاه مدت استفاده می شوند. 

اگر شما دچار حملات آسم می شوید داروهای استنشاقی سریع اثر می توانند به سرعت علایم شما را کاهش دهند. اما اگر داروهای کنترل طولانی مدت آسمی که مصرف می کنید عملکرد مناسبی داشته باشند شما نیازی به استفاده زیاد از داروهای استنشاقی سریع اثر نخواهید داشت. 

مقدار تنفس خود را در طول هفته ثبت نمایید. اگر مقدار استفاده شما از داروهای استنشاقی سریع اثر بیشتر از مقداری باشد که پزشکتان توصیه کرده است، به پزشک مراجعه کنید. احتمالاً در این شرایط لازم است دوز داروهای کنترل طولانی مدت مصرفیتان تغییر کند. 

داروهای آلرژی در مواردی که آسم به دلیل آلرژی ایجاد شده است یا با آلرژی تشدید می یابد می توانند مفید باشند. این داروها عبارتند از : 

• تزریق آلرژی(ایمونوتراپی). تزریق آلرژی به تدریج واکنش سیستم ایمنی شما را به آلرژن های خاص کاهش می دهد. به مدت چندین ماه معمولاً یک بار در هفته تزریق به بدن شما صورت می گیرد سپس به مدت 3 تا 5 سال، یک بار در ماه تزریق انجام می شود. 

• اومالیزوماب(Xolair). این دارو برای افرادی که مبتلا به آلرژی و آسم شدید هستند هر 2 تا 4 هفته یک بار تزریق می شود. این دارو با تغییر سیستم ایمنی اثر خود را اعمال می کند. 

• داروهای آلرژی. این دسته از داروها شامل اسپری های بینی آنتی هیستامین و ضداحتقان مانند کورتیکواستروئیدها و اسپری بینی کرومولین هستند. 

ترموپلاستی برونشی 

این درمان برای افرادی به کار گرفته می شود که بیماری آسم شدید آنها با استفاده از کورتیکواستروئیدهای استنشاقی یا سایر داروهای کنترل طولانی مدت درمان نشده است. البته این روش درمانی در حال حاضر به طور کامل و برای همه افراد در دسترس نیست. 

در این روش معمولاً در طول سه جلسه ویزیت سرپایی، قسمت های داخلی مجاری تنفسی داخل ریه ها با استفاده از یک الکترود حرارت داده می شود و با این کار عضلات صاف داخل مسیرهای تنفسی کمتر می شود. این کار باعث کاهش قابلیت تنگ شدن مجاری تنفسی شده و نفس کشیدن بیمار را راحت تر کرده و حملات آسم را کاهش می دهد. 

درمان بر اساس شدت برای کنترل بهتر: یک رویکرد گام به گام 

درمان شما باید قابل تغییر و بر اساس تغییرات علایم شما باشد که باید در زمان های مشخص با مراجعه شما به پزشک مورد بررسی قرار گیرد. بر این اساس پزشک شما می تواند تغییراتی در درمان شما ایجاد کند. به عنوان مثال اگر اسم شما به خوبی کنترل شده باشد، پزشکتان می تواند داروی کمتری را برای شما تجویز کند. اگر آسم شما به خوبی کنترل نشود یا شدیدتر شود، پزشکتان ممکن است دوز داروهای مصرفی شما را افزایش دهد و به شما توصیه کند که تعداد مراجعات خود را به پزشکتان افزایش دهید. 

برنامه عملکردی آسم 

با همکاری پزشک خود یک برنامه عملکردی آسم برای خود تعریف کنید و در آن برنامه زمانی مصرف داروهای خود یا زمان کاهش یا افزایش دوز داروهای مصرفیتان را یادداشت کنید. همچنین در این برنامه لیستی از محرک هایی که باعث شروع علایم شما می شوند و اقدامات لازم برای جلوگیری از بروز این علایم را تهیه کنید. 

به علاوه پزشک شما ممکن است به شما توصیه کند که علایم بیماریتان مورد پیگیری قرار گیرد یا در زمان های مشخص نحوه کنترل بیماری شما با استفاده از پیک فلومتر مورد بررسی قرار گیرد. 
  
تغییر شیوه زندگی 
 
اگرچه بسیاری از بیماران مبتلا به آسم برای جلوگیری از بروز علایم و کاهش علایم بیماری به دارودرمانی تکیه می کنند، خود شما نیز می توانید اقداماتی انجام دهید که سلامتی خود را حفظ کنید و احتمال حملات آسمتان را کاهش دهید. 

از محرک های ایجاد آسم اجتناب کنید 

به کارگیری اقدامات لازم برای کاهش مواجهه با محرک هایی که باعث شروع علایم آسم می شوند، بخش مهم در کنترل این بیماری می باشد. این اقدامات می توانند شامل موارد زیر باشند: 

• از دستگاه تصفیه هوا استفاده نمایید. دستگاه تصفیه هوا مقدار گرده های موجود در هوا که ناشی از درختان، چمن ها و علف ها هستند را در محیط کاهش می دهند. همچنین دستگاه تصفیه هوا رطوبت محیط را کاهش داده و می توانند میزان مواجهه شما با گردوخاک را کاهش دهند. اگر به دستگاه تصفیه هوا دسترسی ندارید سعی کنید در فصل گرده افشانی پنجره ها را بسته نگه دارید. 

• آلودگی های منزل خود را کاهش دهید. گرد و خاک را در منزل به حداقل برسانید زیرا می تواند باعث تشدید علایم آسم شما در طول شب شود. یکی از راهکارها برای اینکار تعویض برخی از لوازم داخل اتاق خوابتان می باشد. به عنوان مثال بالش های روکش دار و تشک ها را با کاورهای ضدگردوخاک بپوشانید. فرش ها را برداشته و کف اتاق را چوبی کنید. از پرده ها و دیوارهای قابل شستشو استفاده کنید. 

• رطوبت مناسب محیط را حفظ کنید. اگر در منطقه ای با آب و هوای مرطوب زندگی می کنید با پزشک خود در مورد استفاده از دستگاه رطوبت زدا مشورت کنید. 

• از مواجهه با تخم قارچ ها جلوگیری کنید. رطوبت حمام، آشپزخانه و اطراف خانه را پاک کنید تا تخم های قارچ ها نتوانند در این قسمت ها رشد کنند. 

• مواجهه با شوره پوست حیوانات خانگی را کاهش دهید. اگر به شوره پوست حیوانات خانگی آلرژی دارید از تماس با خز یا پر اجتناب کنید. همچنین به طور مرتب حیوانات خانگی خود را تمیز کرده و شستشو دهید. 

• به طور مرتب منزل خود را تمیز کنید. منزل خود را حداقل هفته ای یک بار تمیز کنید. در زمان تمیز کردن و گردگیری به دلیل افزایش احتمال حرکت گردوخاک از ماسک استفاده کنید یا گردگیری را بر عهده فرد دیگری بگذارید. 

• در هوای سرد دهان و بینی خود را بپوشانید. اگر آسم شما با هوای سرد و خشک تشدید می یابد استفاده از ماسک می تواند برای شما مفید باشد. 

سلامت خود را حفظ کنید 

مراقبت از خود و درمان سایر بیماری های مرتبط با آسم به کنترل علایم آسم کمک می کند. در این مورد موارد زیر را رعایت کنید: 

• به طور منظم ورزش کنید. ابتلاء به بیماری آسم به این معنا نیست که شما باید از نظر فیزیکی فعالیت کمتری داشته باشید. درمان آسم می تواند از حملات آسم در طول انجام ورزش جلوگیری کند و علایم شما را کنترل کند. ورزش منظم می تواند قلب و ریه های شما را تقویت کند که در کاهش علایم آسم مفید است. اگر در هوای سرد ورزش می کنید از یک ماسک استفاده کنید تا نفس های شما را گرم کند. 

• وزن مطلوب خود را حفظ کنید. داشتن اضافه وزن می تواند علایم آسم را تشدید کند و احتمال ابتلای فرد به سایر بیماری ها را نیز افزایش می دهد. 

• به اندازه کافی میوه جات و سبزیجات مصرف کنید. مصرف مقدار زیادی میوه جات و سبزیجات می تواند عملکرد ریوی را بهبود بخشیده و علایم آسم را کاهش دهد. این مواد محتوی مواد مغذی مفیدی به نام آنتی اکسیدان ها هستند که در تقویت سیستم ایمنی بدن نقش دارند. 

• سوزش سر دل و ریفلاکس خود را کنترل کنید. در بیماری ریفلاکس، اسیدی که وارد مری می شود و منجر به سوزش سردل می شود، احتمالاً می تواند در آسیب به مسیرهای تنفسی داخل ریه ها و شدیدتر شدن علایم آسم مؤثر باشد. اگر سوزش سردل مکرر و پایدار دارید با پزشک خود در خصوص درمان های لازم برای این وضعیت مشورت کنید. در این شرایط قبل از درمان علایم آسم، شما نیازمند درمان بیماری ریفلاکس خود هستید. 
   
نکات اساسی درمان 
 
درمان های جایگزین خاص می توانند به کاهش علایم آسم کمک کنند. اما به خاطر داشته باشید که این درمان ها نمی توانند جایگزین درمان های پزشکی و دارویی شوند به ویژه اگر شما مبتلا به آسم شدید باشید. 

قبل از مصرف هر نوع گیاه دارویی یا مکملی با پزشک خود مشورت کنید زیرا برخی از این مواد می توانند با داروهای مصرفی شما تداخل داشته باشند. با وجود اینکه برخی از درمان های جایگزین در بیماران مبتلا به آسم به کار گرفته می شوند، در برخی موارد نیاز به انجام تحقیقات بیشتر در زمینه اثرات این درمان ها و اثرات جانبی احتمالی آنها وجود دارد. 

درمان های جایگزین بیماری آسم شامل موارد زیر هستند: 

• تکنیک های نفس کشیدن. این تمرین ها می توانند نیاز شما به داروها را برای کنترل بیماری آسم کاهش دهند. کلاس های یوگا که تناسب اندام را بیشتر کرده و استرس را کاهش می دهند می توانند برای بیماری آسم نیز مفید باشند. 

• طب سوزنی. این روش شامل وارد کردن سوزن های بسیار باریک در نقاط خاصی از بدن می باشد. طب سوزنی روش بی خطری بوده و معمولاً بدون درد است. 

• تکنیک های تمدد اعصاب (ریلکسیشن). تکنیک هایی مانند مدیتیشن، بیوفیدبک، هیپنوتیزم و شل کردن عضلات می توانند با کاهش استرس و کشش عضلات در بیماری آسم مفید باشند. 

• درمان های گیاهی و طبیعی. برخی درمان های گیاهی و طبیعی که می توانند در بهبود علایم آسم مؤثر باشند شامل کافئین، منیزیم و پیکنوژنول هستند. با این وجود در مورد اثرات درمان های گیاهی در درمان بیماری آسم نیاز به انجام مطالعات بیشتر وجود دارد. 

• اسیدهای چرب امگا- 3. اسیدهای چرب امگا- 3 در ماهی، دانه بذر کتان و سایر غذاها وجود دارند. این روغن های مفید می توانند التهابی که منجر به ایجاد علایم آسم می شوند را کاهش دهند. 
 
سازش و کنارآمدن با بیماری و حمایت از بیماران 

بیماری آسم می تواند یک وضعیت چالش برانگیز و استرس زا باشد. شما ممکن است در برخی موارد ناامید، غمگین و افسرده شوید زیرا لازم است برخی از فعالیت های روزمره خود را به خاطر دوری از مواجهه با محرک های محیطی کاهش دهید. همچنین شما ممکن است به دلیل علایم بیماری و مشکلات کنترل روزانه بیماریتان احساس محدود بودن کنید. 

اما آسم در واقع یک بیماری محدود کننده نیست. بهترین روش برای غلبه بر اضطراب و احساس ضعف و ناتوانی، شناخت شرایط خود و بر عهده گرفتن کنترل درمان بیماریتان می باشد. توصیه های زیر می تواند در این مورد مفید واقع شوند: 

• فعالیت های خود را به آهستگی در چندین گام انجام دهید. بین کارهایی که انجام می دهید فاصله بیندازید و از فعالیت هایی که موجب تشدید علایمتان می شوند اجتناب کنید. 

• یک لیست از فعالیت هایی که در طول روز باید انجام دهید تهیه کنید. این کار به شما کمک می کند که احساس دست پاچگی نداشته باشید. با انجام دادن اهداف ساده ای که در نظر گرفته اید به خود پاداش بدهید. 

• با افراد دیگری که مبتلا به بیماری شما هستند صحبت کنید. شما از طریق اینترنت و گروه های حمایتی منطقه خود می توانید با سایر افراد مبتلا به آسم ارتباط داشته باشید تا احساس تنهایی نکنید. 

• اگر فرزندتان مبتلا به آسم است، مشوق او باشید. بر روی کارهایی که فرزندتان می تواند انجام دهد تمرکز کنید نه کارهایی که قادر به انجام آنها نمی باشد. کمک معلمان، مربیان، دوستان و نزدیکان می تواند در کنترل آسم فرزندتان مفید باشد. 
 
پیشگیری 
 
اگرچه راهکاری برای پیشگیری از آسم وجود ندارد، از طریق همکاری با پزشکتان می توانید یک برنامه مرحله به مرحله را متناسب با بیماری و شرایط خود برای زندگیتان طراحی کنید و از بروز حملات آسم جلوگیری کنید. 

• مطابق برنامه عملکردی برای آسم خود عمل کنید. با کمک پزشک خود یک برنامه دقیق برای مصرف داروهایتان و کنترل حملات آسم بنویسید. سپس دقیقاً مطابق این برنامه عمل کنید. آسم یک بیماری پیشرونده است که نیازمند درمان و پایش مداوم است. کنترل کردن درمان بیماری به شما این احساس را می دهد که به طور کلی کنترل بهتری بر زندگی خود دارید. 

• واکسن های آنفلوانزا و پنومونی را دریافت کنید. واکسیناسیون منظم می تواند از ابتلای شما به  آنفلوانزا و پنومونی پیشگیری کند و از این طریق در کاهش بروز حملات آسم مؤثر باشد. 

• محرک های ایجاد آسم خود را شناسایی کرده و از مواجهه با آنها اجتناب کنید. برخی از آلرژن ها و محرک های محیطی مانند گرده گل ها، قارچ ها، هوای سرد و آلاینده های هوا می توانند سبب بروز حملات آسم شوند. محرک های ایجاد یا تشدید آسم خود را شناسایی کرده و از مواجهه با آنها اجتناب کنید. 

• تنفس خود را پایش کنید. شما می توانید در مورد علایم هشداردهنده بروز حملات آسم مانند سرفه های ضعیف، خس خس سینه یا تنگی نفس  آموزش ببینید. اما چون پیش از اینکه شما از علایم و نشانه های آن آگاه شوید ممکن است عملکرد ریه های شما کاهش یابد، به طور منظم جریان حداکثر ریه های خود را با یک دستگاه پیک فلومتر خانگی اندازه گیری کرده و ثبت نمایید. 

• حملات آسم را سریعاً تشخیص داده و درمان کنید. اگر سریع عمل کنید احتمال اینکه شما حمله شدیدی داشته باشید کمتر خواهد بود. 

زمانی که پیک فلومتر اعداد پایینی را نشان می دهد و به شما در مورد شروع حمله آسم هشدار می دهد، طبق آموزش هایی که دیده اید داروهایتان را مصرف کنید و سریعاً هر نوع فعالیتی که می تواند محرک بروز حمله باشد را متوقف کنید. اگر علایمتان بهبود پیدا نکرد مطابق برنامه درمانی خود با اورژانس تماس بگیرید. 

• داروهای خود را مطابق تجویز پزشک مصرف نمایید. به دلیل اینکه بیماری آسم شما ممکن است پیشرفت کند، بدون مشورت با پزشک هیچکدام از داروها و دوز آنها را تغییر ندهید. بهتر است در زمانی که به پزشک مراجعه می کنید داروهای خود را همراه داشته باشید تا پزشکتان مجدداً نحوه مصرف صحیح داروها و دوز آنها را چک کند. 

• به افزایش مصرف داروهای استنشاقی سریع اثر خود توجه کنید. اگر وابسته به مصرف داروهای استنشاقی سریع اثر مانند آلبوترول هستید به این معنی است که آسم شما کنترل نشده است. برای تنظیم مجدد روش درمانی خود به پزشکتان مراجعه کنید.