از جنبه های نگران کننده قلیان این است که سابقاً در کشورهایی مثل پاکستان و هند توسط افراد سالخوردهای که در روستاها زندگی میکردند استفاده میشد اما اخیراً بیشتر در مناطق شهری ایران بشکل همه گیر مورد استفاده قرار میگیرد. مهمتر اینکه رستورانهای شهری زیادی آن را برای مشتریان خود سرو میکنند.
نامهای محلی قلیان bhan ، ,hookah narghile و shisha, می باشد . قلیان با طراحی های مختلف ساخته می شود و دودآن قبل از استنشاق ازآب رد می شودو تنباکو در کاسه کوچکی گذاشته می شود که در انتها دارای حفراتی می باشد و ازطریق این حفرات لوله هایی به آن متصل است و اجازه می دهد که دود از انتهای محفظه آبی عبور کند.
قلیان بطور شایع در میان خانواده ها ، کودکان و زنان درمناطقی که شکل رایج مصرف تنباکو در زنان میزان بسیار پائینی دارد, مصرف می شود علاوه بر این با عرضه تنباکو طعم دارد معطر ، مصرف قلیان بطور چشمگیری در میان جوانان ونوجوانان پسرودختران رو به افزایش است. طي سال‌هاي گذشته، مصرف قليان بطور قابل توجهي در كشورمان افزايش يافته است و بر اساس مطالعات صورت‌گرفته، قليان فرآورده‌اي است كه نيمي از مردان ايراني و 37درصد زنان، آن را تجربه كرده‌اند. در مطالعاتي كه از سوي مركز تحقيقات پيشگيري و كنترل دخانيات انجام شده، 23 درصد سيگاري‌ها حداقل يكبار در هفته قليان مصرف مي‌كنند. اين رقم در غيرسيگاري‌ها 25 درصد است و اين بدين معناست كه غيرسيگاري‌ها حتي بيشتر از سيگاري‌ها در حال مصرف قليان هستند و به سمت اعتياد به آن پيش مي‌روند.
یک سری باورهای نادرست و واقعیت درباره کشیدن قلیان وجود دارد که آنها را برای شما دوستان بیان می کنیم:
بــاور غلط اول : از آنجا که تنباکوی قلیان از طریق آب فیلتر میشود، کلیه مواد مضر آن تصفیه میشود.
واقعیت اول :
کشیدن تنباکو از طریق آب، مواد سرطانزای آن را تصفیه نمیکند. این دود میتواند به اندازه دود سیگار اثر مخرب بر روی ریه و قلب داشته باشد.
بــاور غلط دوم : استنشاق دود قلیان ریهها را نمیسوزاند، به همین دلیل مضر نیست.
واقعیت دوم : دود قلیان وقتی استنشاق میشود، ریهها را نمیسوزاند، زیرا از طریق آبی که در پایین آن قرار دارد خنک میشود. با اینکه دود خنک میشود، اما هنوز هم حاوی مواد سرطانزایی است که برای بدن مضر است.
بــاور غلط سوم : کشیدن قلیان سالمتر از کشیدن سیگار است.
واقعیت سوم : دود قلیان به همان اندازه دود سیگار مضر است. قلیان به طریقی متفاوت دود تولید میکند: دود سیگار از سوختن تنباکو ایجاد میشود، در حالی که دود قلیان از طریق گرم شدن تنباکویی که در کاسهی بالای آن قرار دارد از طریق زغال تولید میشود. محصول نهایی آن یعنی دود یکسان است که حاوی مواد سرطانزا است.
بــاور غلط چهارم : کشیدن قلیان به اندازه کشیدن سیگار اعتیادآور نیست، زیرا نیکوتین در خود ندارد.
واقعیت چهارم : تنباکوی قلیان هم مثل تنباکوهای معمولی حاوی نیکوتین است. در واقع، در یک جلسه 60 دقیقهای قلیان، فرد در معرض حجم دودی 100 تا 200 مرتبه بیشتر از یک سیگار قرار میگیرد.
بــاور غلط پنجم : تنباکوی گیاهی قلیان سالمتر از تنباکوی معمولی است.
واقعیت پنجم : این هم مثل کشیدن سیگار گیاهی یا "طبیعی"، فرد را در معرض مواد سرطانزا قرار میدهد.
در همين حال سازمان بهداشت جهاني بعد از اعلام همه‌گيري در حال رشد مصرف سيگار كه در دهه گذشته بارها و بارها تكرار كرده بود، در چند سال گذشته اذعان كرده است كه با همه‌گيري ديگري از دخانيات به نام "قليان" روبه‌رو هستيم.
طبق گزارش سازمان بهداشت جهاني، دود قليان حداقل حاوي همان مقدار ماده سمي است كه دود سيگار دارد و مصرف آن براي سلامتي فرد و ديگران مضر است.
اين درحاليست كه تهيه‌كنندگان توتون قليان بخوبي از ترفندهاي گوناگون براي فروش هر چه بيشتر محصولات خود استفاده مي‌كنند؛ به اين ترتيب با مصرف قليان در اماكن عمومي فقط قليان آماده تحويل ميشود و هرگز بسته‌هاي آلوده و فاسد شده توتون قليان در معرض ديد نيست. از آن گذشته سازمان بهداشت جهاني با بررسي 18 نوع تنباكوي قليان كه در كشورهاي مختلف دنيا به مصرف‌كنندگان عرضه ميشود، به اين نتيجه رسيد كه در هيچ‌كدام از آنها براي افزايش آگاهي مصرف‌كنندگان، هشدار بهداشتي و يا مشخصات محتويات آن اعلام نشده بود.
● اهداف
هدف ازاین مطالعه بررسی باورهای غلط درموردمصرف قلیان که در جامعه وبخصوص جوانان ونوجوانان رواج داشته وباعث افزایش شیوع مصرف قلیان درجامعه بخصوص در بین دختران وزنان گردیده است
ازقرن ۱۶ به بعد تصور نادرست طریقه سالم و ایمن مصرف تنباکوبه صورت استفاده ازقلیان مطرح گردید زمانی که حکیمی بنام ابوالفتح پیشنهادکردکه دودباید اول از یک محفظۀ آبی بگذرد تا به شکل بی ضرردرآید این عقیده اولیه به منظور پوشاندن عوارض تنباکو انگیزه ای و هدفی خوب را دنبال می کرد ولی بدون هیچ گونه شواهد مبنی بر کاهش بیماری باعث تصور نادرست ایمن بودن مصرف تنباکو به شکل قلیان شد.
کشیدن یک یا دو بار قلیان در روز، فرد استفاده کننده را دچار اعتیاد می کند، در حالی که تصور غلط جامعه این است که دود حاصل از قلیان از آب رد می شود و مواد سمی آن از بین می رود امروزه ترکیبات مخصوص تنباکو که فروخته می شوند اغلب با میوه ، عسل ، شهد و بعضی گیاهان با غلظت زیادی طعم دار شده اند که جذابیت کاذب درمصرف کننده ایجاد می کند.
هر وعده قلیان برابرمصرف یک پاکت سیگاربوده و قلیان، در هر بار مصرف، دود بسیار زیادتری را در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار ایجاد می کند بصورتی که مصرف یک نخ سیگار بین ۵۰۰ سی‌سی تا یک لیتر دود تولید می کند، اما استفاده ی یک بار از قلیان ۱۰ تا ۲۰ لیتر دود تولید خواهد, دود استنشاق شده از قلیان، نه تنها همه ی مواد سرطان زای دود سیگار را دارا است، بلکه مونوکسیدکربن بیشتری هم دارد و در فرهنگ جامعه ی ما به این حقیقت علمی توجهی نمی شود.
افراد سیگاری که به طور متداول ۸ تا ۱۲ نخ سیگار در روز مصرف می کنند، به طور متوسط با ۴۰ تا ۷۵ پُک که به مدت ۵ تا ۷ دقیقه به طول می انجامد، حدود ۵ تا ۶ لیتر دود استنشاق می کنند و این در حالی است که مصرف کننده ی قلیان در هر وعده مصرف که به طور متداول ۲۰ تا ۸۰ دقیقه طول می کشد، حدود ۵۰ تا ۲۰۰ پُک می زند که هر پک به طور متوسط حاوی ۱۵/۰ تا یک لیتر دود است. میزان و عمق دَم در حرکت دادن آب قلیان بسیار مهم است و قلیان با وجود اینکه کمتر مصرف می شود، اما حجم دودی که از طریق آن وارد بدن می شود، ۱۰ تا ۲۰ برابر دود ناشی از مصرف سیگار است.
تنباكوي قليان 400 ماده سمي دارد
تنباكوي مصرفي در قليان 400 نوع ماده سمي و سرطانزا دارد. تنباكوهاي ميوهاي علاوه بر اين 400 نوع سم، مضرتر نيز هستند.
قليان هاي ميوه اي كه از پوست ميوه تخمير شده با مواد افزودني تهيه ميشوند، علاوه بر داشتن اين 400 نوع سم به دليل وجود مواد افزودني موجب آلرژي، آسم و حساسيت نيز ميشوند. هيچ فرقي بين قليانهاي با تنباكوي سنتي و ميوهاي وجود ندارد، اما قليان با تنباكوي ميوهاي به دليل وجود مواد افزودني ضرر بيشتري نيز دارند.
نيكوتين مادهاي اعتيادآور است كه در تنباكو وجود دارد، اين مطلب كه چون دود قليان از روي آب گرفته ميشود، ضرر ندارد، باور غلطي است كه در اذهان وجود دارد و آب قليان فقط نيكوتين آن را گرفته و كم ميكند. اين در حالي است كه كم شدن نيكوتين باعث ميشود فرد قلياني براي تأمين نياز خود قليان بيشتري مصرف كرده و در نتيجه خطرات بيشتر و مضرات زيادتري براي او ايجاد ميشود.
- کشیدن قلیان چه ضررهایی برای سلامتی دارد ؟
تحقیقات ثابت کرده است افراد سیگاری تا زمانی که میزان نیکوتین دریافتی در آنها به آستانه ی مورد نیاز برای رفع حالت وابستگی برسد، به کشیدن سیگار ادامه می دهند. پس با فرض جذب بخشی از نیکوتین موجود در دود قلیان در اثر عبور آن از آب، مصرف کنندگان قلیان برای رسیدن به آستانه ی ارضای وابستگی، با استنشاق مقادیر بسیار زیادتر دود، در معرض مقادیر بیشتری مواد شیمیایی سرطانزا و گازهای خطرناک مثل منو‌اکسید‌کربن قرار می گیرند.
این موضوع مصرف کنندگان قلیان و اطرافیان آنها را که در مواجهه با دود تحمیلی آن قرار دارند، همانند مصرف کنندگان سیگار به انواع سرطان ها، بیماری های قلب و عروق، تنفسی و آثار سوء در دوران بارداری مبتلا خواهد ساخت.
کشیدن قلیان حجم تنفسی بدن را کاهش داده و مواد سمی ناشی از نوع توتون و تنباکوی قلیان، سلامت افراد را با خطر روبرو می کند این ترکیب به علت حرارت زیاد، موادی را وارد بدن می کند که عوارض ناگواری برای انسان به دنبال دارد .
شخص مبتلا به بیماریهای مختلف ریه اگر به استعمال دخانیات و کشیدن قلیان ادامه بدهد بدون شک مبتلا به سرطان ریه و دستگاه تنفسی خواهد شد، متأسفانه به اکثر تنباکوهایی که در سال های اخیر به بازار آمده اسانسهایی اضافه می شود که این اسانس ها علاوه بر تحریک دستگاه تنفس موجب حساسیت و آلرژی می گردد، بنابراین علاوه بر بیماریهای ذکر شده، رینیت آلرژیک و سرفههای مزمن همراه با خلط را برای فرد به همراه دارد. این تصور، تصوری کاملاً غلط است، که اگر دود قلیان وارد ریه نشود و فقط از راه دهان خارج شود، آسیبی به ریهها وارد نمی شود چون دود از طریق مخاط دهان و حنجره جذب بدن گشته و آثار سوء خود را می گذارد. حتی در هوایی که دود قلیان آزاد می شود، افرادی که قلیان نمی کشند و در معرض دود قرار گرفته اند، در طولانی مدت دچار عوارض آن خواهند شد.
بر خلاف تصور عمومی که عده‌ای معتقدند وجود آب قلیان جلوی مواد مضر و سمی آن را می گیرد، بیشتر این مواد سمی از جمله نیکوتین و خاکستر وارد ریه می شوند و به خاطر دَم‌های عمیقی که فرد برای جذب دود می زند، تخریب‌های جدی به حبابچه‌های ریه وارد می شود.همچنین به دلیل مرطوب بودن راه‌های هوایی و مجرای خروج دود، قلیان می تواند عامل مهمی جهت رشد میکروب ها و قارچ ها باشد و این میکروبها و قارچ ها به راحتی توسط دود، وارد دستگاه تنفس شده و ایجاد عفونت های مزمن می کند.
سرطان ریه، سرطان لب و دهان و حنجره، سرطان مری و معده، لوزالمعده، کبد و سرطان روده بزرگ از عوارض بدخیم و زخم‌های گوارشی , ریفلاکس معده(برگشت اسید معده به مری) ازجمله عوارض خوش‌خیم استفاده از سیگار و قلیان هستند.
علاوه بر بیماریهای مرتبط با تنباکو ، مصرف اشتراکی قلیان می تواند منجر به افزایش احتمال میکروب سل و ویروسهایی مثل هرپس و هپاتیت شود.موارد دیگری که با مصرف قلیان ارتباط دارد مثل اگزمانی دست ، مشکلات دندان بدنبال کشیدن دندان ( آلوئولیت متعاقب کشیدن دندان) و تحلیل استخوانی بصورت عمودی در ناحیه پری اودنتال.
در مطالعه ای بر روی کودکان لبنانی در مورد ۵/۸ درصد کودکانی که تنها در خانه با دود قلیان مواجهه داشته اند ، نسبت شانس بیماریهای تنفسی نسبت به کودکانی که مواجهه با دود نداشته اند ۵/۲ بوده است ، این نسبت شانس مشابه کودکانی است که تنها با دود سیگار مواجهه داشته اند .
مصرف قلیان غیر سیگاری هایی مجاور فرد مصرف کننده قلیان و جنین مادران باردار را نیز با خطر مواجه می کند . مواجهه با مونوکسید کربن در طی حاملگی ممکن است برای جنین خطرناک باشد و تصور می شود که علت وزن کم هنگام تولد و نمره آپگار پایین(سندرم تنباکو – جنین ) مشاهده شده در نوزادان مادران سیگاری به همین علت باشد. سندرم تنباکو جنین مسلماٌ خطری برای زنانی که قلیان هم مصرف می کنند خواهد بود ، این زنان با افزایش خطر داشتن کودکانی با وزن کم هنگام تولد مواجه می باشند
مصرف قلیان آشکارا نشان داده است که تاثیرات مضری بر دو عضو حیاتی بدن به نام ریه ها و قلب دارد. سرطان ریه، سرطان مری، بیماری انسدادی ریوی مزمن، آمفیزم، پایین بودن وزن هنگام تولد نوزاد، افزایش حملات آسم و ذاتالریه برخی از خطرات مربوط به کشیدن قلیان هستند.
میزان و عمق دَم در حرکت دادن آب قلیان بسیار مهم است و قلیان با وجود اینکه کمتر مصرف می شود، اما حجم دودی که از طریق آن وارد بدن می شود، 10 تا 20 برابر دود ناشی از مصرف سیگار است. عوارض خوش خيم قليان رنكس معده، زخم معده، سوء هاضمه و عوارض بدخيم و خطرات عمده آن شامل انواع سرطانها خصوصاً سرطان مثانه، تنگي نفس، حساسيت و آسم است كه در درازمدت بين پنج تا 10 سال نشان داده ميشود.
سرطان ریه ارمغان قلیان برای شخص مصرف کننده:
سایر خطراتی که در کشیدن سیگار مشاهده نمی شود، ولی در کشیدن قلیان وجود دارد، بیماریهای عفونی مثل هپاتیت ب (در اثر استفاده مشترک از شیلنگ قلیان) و افزودن الکل یا داروهای روانگردان به تنباکوی قلیان است.
دود تنباکو حتی بعد از اینکه از آب رد میشود هنوز حاوی سطح بالایی از ترکیبات سمی مثل مونوکسیدکربن، قلزات سنگین و موادشیمیایی سرطانزا است.
تحقیقات همچنین نشان داده است که پس از 45 دقیقه استفاده از دود قلیان، مونوکسید کربن، نیکوتین پلاسما و ضربان قلب به شدت بالا میرود.
استفاده از قلیان در کنار سرطان ریه با افزایش احتمال ابتلا به سرطان دهان و مثانه نیز همراه است.
یک تحقیق نشان داده است که کشیدن قلیان خطر ابتلا به سل ریوی را افزایش میدهد.
مخصوصاً کودکان در مقابل تاثیرات مضر قلیان آسیبپذیر هستند. اگر در محلی باشند که در آن قلیان کشیده میشود، احتمال ایجاد عفونتهای ریوی، آسم و سندرم مرگ ناگهانی کودک در آنها افزایش مییابد.
متأسفانه به اکثر تنباکوهایی که در سال های اخیر به بازار آمده اسانسهایی اضافه می شود که این اسانس ها علاوه بر تحریک دستگاه تنفس موجب حساسیت و آلرژی می گردد، بنابراین علاوه بر بیماریهای ذکر شده، رینیت آلرژیک و سرفههای مزمن همراه با خلط را برای فرد به همراه دارد.
این تصور، تصوری کاملاً غلط است که اگر دود قلیان وارد ریه نشود و فقط از راه دهان خارج شود، آسیبی به ریهها نمی رساند، چون دود از طریق مخاط دهان و حنجره جذب بدن گشته و آثار سوء خود را می گذارد.
حتی در هوایی که دود قلیان آزاد می شود، افرادی که قلیان نمی کشند و در معرض دود قرار گرفته اند، در طولانی مدت دچار عوارض آن خواهند شد.
اگر فویل آلومینیومی که در قلیان استفاده میشود کیفیت خوبی نداشته باشد، با زغال در حال سوختن واکنش داده و موادسرطانزایی تولید میکند که خواه ناخواه موجب سرطان میشود.
افرادی که قلیان میکشند باید از این واقعیت مطلع باشند که دود قلیان چون از آب رد میشود و مرطوب است مدت زمان بیشتری در ریهها میماند. برخی میکروبها، عمدتاً باکتریهایی که موجب سل میشوند، در لوله قلیان وجود دارند.
میزان دیاکسیدکربن که از طریق قلیان استنشاق میشود در مقایسه با سیگار بسیار بالا است و این مسئله باعث میشود که کشیدن یک قلیان برابر با 7 تا 10 سیگار باشد.
- کشیدن قلیان چطور بر میزان اسپرم مردان تاثیر میگذارد ؟
شواهدی وجود دارد که اعلام میکند قلیان میتواند میزان اسپرم را در مردان کاهش دهد.
کشیدن قلیان میتواند تحرک و طول عمر اسپرم را کاهش داده و موجب تغییرات ژنتیکی شود که بر بچه تاثیر میگذارد. از آنجا که قلیان حاوی فلزات سنگینی چون آرسنیک، کروم، سرب و کبالت است، اینها موجب کاهش تولید اسپرم میشوند.
- کشیدن قلیان و سیگار چه تاثیراتی بر زنان باردار و جنین دارد ؟
از آنجا که لوله قلیان حاوی میکروارگانیسمهای عفونی زیادی است و زنان باردار سیستم ایمنی ضعیفی دارند، احتمال گرفتن بیماری بیشتر خواهد بود. قلیان هم مانند سیگار میتواند احتمال وضعحمل پیش از موعد، و حتی مرده به دنیا آمدن نوزاد و سایر مشکلات را افزایش دهد. همچنین میتواند بر رشد جنین نیز تاثیر منفی داشته باشد.
دود قلیان غلظت اکسیژن را در بدن مادر کاهش داده و نهایتاً موجب تنگی نفس جنین شده و او را به سمت مرگ میکشاند.
بیشترین تاثیر سوءمصرف سیگار بر روی جنین، در سه ماهه دوم و سوم بارداری است، زیرا در این زمان اندام های جنین به تدریج تشکیل می شوند و در صورت استعمال سیگار، رشد اندام ها مختل و جنین با عقب ماندگی مواجه می شود.
استعمال سیگار حتی پیش از بارداری هم مضر است و بر تخمک های زن تاثیر منفی دارد و قدرت باروری آن ها را کاهش دهد.
استعمال سیگار موجب می شود تا هنگام زایمان، جنین با استرس مواجه شود و با آغاز درد زایمان، ضربان قلب جنین کاهش یابد و نتواند انقباضات رحم را تحمل کند. به این ترتیب زایمان با مشکل مواجه شده و نوزاد باید به روش سزارین متولد شود.
استعمال سیگار توسط اطرافیان مادر باردار هم اثراتی سوئی بر جنین دارد و تنفس دود ناشی از سیگار اطرافیان نیز بسیار خطرناک است.
دود قلیان نیز برای جنین بسیار مضر است و به دلیل این که پیش از استعمال با بخار آب مخلوط می شود، بسیار خطرناک تر از دود سیگار است.
مصرف سیگار و قلیان موجب پوکی استخوان می شود
مصرف سیگار و قلیان موجب اختلال در جذب کلسیم و ساخت استخوان، یائسگی زودرس، کاهش وزن و تخریب هورمون های جنسی می شود که به تسریع پوکی استخوان می انجامد. مصرف الکل نیز با کم کردن فعالیت سلول های سازنده استخوان موجب پوکی استخوان می شود.
- مصرف دخانیات بهبود زخم را به تاخیر می اندازد
در سیستم گوارشی و در بیمارانی که مبتلا به سوء هاضمه هستند می توان گفت مصرف دخانیات، به صورت استنشاقی یا طرق دیگر، در ایجاد زخم های گوارشی، تشدید برگشت اسید معده به مری و ایجاد سرطان های دستگاه گوارش موثر است .همچنین در بیمارانی که دچار زخم های سیستم گوارشی هستند، مصرف دخانیات بهبود زخم را به تاخیر می اندازد و پاسخ به درمان را کند می کند. به بیمارانی که از سوء هاضمه رنج می برند توصیه اکید می شود، حتما برای افزایش تاثیر درمان و کاهش عود بیماری، به طور جدی مصرف مواد دخانی را ترک کنند. دود قليان باعث پيري زودرس پوست ميشود يک متخصص پوست و مو گفت: استفاده مکرر از قليان موجب از بين رفتن شفافيت و طراوت و در نتيجه پيري زودرس پوست ميشود.
دکتر امير هوشنگ احساني در گفت وگو با ايسنا ، با اشاره به عواملي که به پيري زودرس پوست کمک مي کند، اظهار داشت: عوامل محيطي مثل دود سيگار، قليان، مصرف الکل و عدم استفاده از مايعات به پيري پوست شتاب بيشتري مي‌بخشد.
وي ادامه داد: عوامل وراثتي در پيري پوست نقش اساسي و قابل توجهي دارند ولي اين تاثيرعوامل را مي‌توان با مصرف بيشتر ميوه و سبزيجات کاهش داد.
وي تصريح کرد: عوامل محيطي و ژنتيکي که موجب پيري زودرس ميشود در مرحله اول باعث کاهش خون رساني و از بين رفتن سلول‌هاي جديد و در مراحل بعدي موجب سياه شدن و عدم شفافيت پوست ميشود.
دکتر احساني با اشاره به روش‌هاي موثر در از بين بردن چروک پوست گفت: از راههاي کاهش چروک مي‌توان به پلينگ (پاکسازي پوست)، جراحي پوست، استفاده از ليزر، بوتکس، ژل‌هاي استاندارد اشاره کرد و همچنين داروها و قرص‌هايي که در اين زمينه تجويز ميشوند نيز مي‌توانند کارآمد موجب کاهش چروک‌هاي پوستي شوند.
اين متخصص پوست و مو افزود: با وجود اينکه ليزر و عمل‌هاي جراحي تاثير سريعتري در از بين بردن چروک‌هاي پوستي مي‌توانند داشته باشند ولي مصرف قرص بي‌خطرترين راه ممکن در اين زمينه است.
وي در پايان خاطرنشان کرد: معمولا با توجه به نوع پوست و درجه چروک‌ها يک راه درماني پيشنهاد داده ميشود که کارآيي بيشتري داشته باشد.
یک وعده کشیدن قلیان بیشتر از یک پاکت سیگار نیکوتین وارد بدن میکند
به گزارش خبرگزاری رویترز از قاهره، سازمان جهانی بهداشت (WHO) چهارشنبه 15 مارس (24 اسفند) اعلام کرد قلیانهای آبی معروف مصری، زیان بیشتری از سیگار دارند.."
بسیاری از مصری‌ها که قلیان میکشند، معتقدند عبور دود از میان آب درون محفظه شیشه‌ای، برخی از سموم تنباکو را تصفیه میکند. اما حسین جزایری رئیس منطقه مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت می‌گوید: اینطور نیست.
جزایری در یک کنفرانس خبری گفت: " ده‌ها سال، عقیده کاذب فراگیری وجود داشته است که قلیانهای آبی از سیگار خطر کمتری دارند. دود استنشاق‌شده از قلیان، نه تنها همه مواد سرطانزای دود سیگار را داراست، بلکه مونوکسیدکربن بیشتری هم دارد. به علاوه دود قلیان مجموعه‌ای از مواد سرطانزای دیگر هم دارد که ناشی از سوختن زغال است و خطر انتقال بیماریهای عفونی مانند سل و هپاتیت از قطعه دهانی مشترک قلیان هم وجود دارد
بررسی WHO نشان میدهد که یک قلیان‌کش عادی 2 تا 3 بار در روز از قلیان استفاده میکند و مقدار نیکوتین دریافتی در هر وعده قلیان کشیدن، از نیکوتین دریافتی کشیدن یک بسته سیگار هم بیشتر است.
عثمانی‌ها در قرن 17 میلادی قلیانهای آبی را به مصر آوردند. اگرچه در قرن‌های بعدی با آمدن سیگار به بازار، فقط در مناطق روستایی از قلیان استفاده می شد، ولی در دهه های اخیر دوباره مصرف قلیان در میان مصری ها رواج پیدا کرده است.
به خصوص زنان مصری تحت تاثیر این مد جدید و با تصور زیان کمتر قلیان نسبت به سیگار، به کشیدن آن روی آورده‌اند.
مصطفی کمال از موسسه پژوهشی مبارزه با دخانیات مصر می‌گوید، یک سوم از 34000 مورد مرگ و میر سالانه ناشی از دخانیات در مصر، مربوط به کشیدن قلیان است.
بروشور مضرات قلیان
● نتیجه گیری
بر خلاف تصور و باور عمومی که معتقدند ضررقلیان از سیگار وسایرمواددخانی کمتربوده وآب قلیان جلوی مواد مضر و سمی آن را می گیرد،ولی باتوجه به میزان ومدت مصرف قلیان باید اذعان نمود که ضرر و عوارض جسمی وروانی استعمال قلیان از سیگار وسایرمواددخانی نه تنها کمتر نبوده بلکه میزان ونوع عوارض آن بیشتر ومتنوع تر می باشد واین باورهای غلط درموردمصرف قلیان در جامعه وبخصوص جوانان ونوجوانان رواج داشته وباعث افزایش شیوع مصرف قلیان درجامعه بخصوص در بین دختران وزنان گردیده است. لذا باید با اگاهی دادن به جامعه از طرق مختلف وبخصوص به جوانان ونوجوانان در زمینه باورهای غلط ومضرات استعمال قلیان آموزش فراگیر داده وزمینه ازبین بردن این باورها راایجاد کرد که پیشنهاد می شوددرزمینه های ذیل باید برنامه ریزی واقدام نمود:
▪ اجرای مداخله آموزشی درخصوص ازبین بردن باورهای غلط درمورد قلیان و اتخاذ عملکردهای پیشگیری کننده از کشیدن قلیان به عنوان یک رفتار پرخطر ودروازه سایر رفتارهای پرخطر در بین بزرگسالان و نوجوانان .
▪ مسئولان وزارت بهداشت ودرمان باهماهنگی وزارت آموزش وپرورش نسبت به برنامه ریزی آموزش دانش آموزان براساس الگو های آموزشی وبصورت مستمر جهت اصلاح باورهای غلط و پیشگیری از استعمال قلیان اقدام نمایند.
▪ از گروههای همسالان جهت انتقال آموزشها به عنوان لیدر در مدارس ومحلات استفاده گردد
▪ دربرنامه های آموزشی ودرسی دانش آموزان مطلب آموزشی مناسب جهت اگاهی وراهنمایی دانش آموزان ومعلمان درنظرگرفته شود.
▪ برنامه های آموزشی فراگیرازطریق رسانه های جمعی وهمچنین استفاده از تیزرهای آموزشی جذاب ومناسب بطور مستمر تهیه وارائه گردد.
▪ قوانین پیشگیری از استعمال قلیان به خصوص درمورد نوجوانان بصورت جدی ومستمرتصویب و اجراگردد. بسياري از متخصصان اذعان دارند مصرف دخانيات به هر شكلي، با افزايش خطر بيماري‌هاي قلبي- عروقي، سرطان راههاي هوايي و ريه همراه است، پس مصرف قليان ميتواند با مشكلات جدي‌تر همراه باشد.
بر اين اساس اثبات شده است: دخانيات عامل 90 تا 95 درصد سرطان‌هاي ريه و 40 درصد بيماري‌هاي قلبي- عروقي است. همچنين 50 تا 70 درصد سرطان‌هاي دهان، حلق، حنجره و 40 درصد سرطان‌هاي لوزالمعده و 30 درصد سرطان‌هاي مثانه در اثر مصرف دخانيات است.
جالب است بدانيد برخي اينگونه تصور مي‌كنند كه قليان كشيدن موجب صميميت ميشود بويژه زماني كه شلنگش مشترك استفاده شود!در حالي كه اين طريقه مصرف قليان كه در آن قسمت دهاني شلنگ بين افراد جابجا ميشود موجب انتقال بيماري‌هايي مثل هپاتيت، تبخال و سل ميشود.
برخي نيز بر اين باورند كه اگرچه در قليان توتون هست ولي اعتيادش از سيگار كمتر است؛ حال آنكه اعتياد به نيكوتين موجود در قليان در ابتدا با تمايل به استنشاق بوي قليان شروع ميشود، بطور قطع قسمتي از نيكوتين قليان توسط آب گرفته ميشود ولي در نهايت مقدار كلي نيكوتين به حدي بالاست كه چند برابر سيگار حاوي نيكوتين است.
دود قليان به خاطر ذغالي كه در سوخت آن بكار مي‌رود، خيلي بيشتر حاوي مونوكسيد كربن است؛ ضمن اين كه قليان در حرارت پايين‌تري نسبت به سيگار مي‌سوزد و در نتيجه مونوكسيد كربن و قطران بالاتري دارد.
بعد از مصرف يك قليان به مدت 45 دقيقه مونوكسيد كربن به 45 تا 70 mmp مي‌رسد كه برابر است با مصرف 45 تا 70 سيگار در عرض يكساعت و جالب است بدانيم: در اروپا وقتي مونوكسيد كربن به 35ppm مي‌رسد، خودروها اجازه تردد ندارند!
نكته حايز اهميت ديگر اين كه اولين قدم‌هاي اعتياد به نيكوتين و بسياري از ساير مواد مخدر ميتواند با استعمال قليان آغاز شود. توتون تنها يك چهارم وزن مادهاي كه براي استعمال قليان استفاده ميشود را شامل ميشود و بقيه آن را مواد افزودني تشكيل مي‌دهند و در نتيجه مادهاي كه مصرف ميشود حاوي نيكوتين و بسياري مواد سمي ديگر است. بخاطر وجود نيكوتين كمتر (مادهاي كه فرد به خاطر آن قليان را مصرف ميكند) پك‌هاي مصرف كنندگان قليان عميق‌تر و در نتيجه ضررهاي قليان نسبت به سيگار به مراتب بيشتر خواهد بود.
عضو شوید
عضویت سریع
آمار مطالب
آمار بازدید
