حدودا 10%  الی 15% افراد جامعه ایران به عارضه کبد چرب مبتلا هستند. بروز کبد چرب در سنین خاصی از افراد رخ نمی‌دهد ولی بیشترین شیوع آن در 60_40 سالگی می‌باشد. شیوع کبد چرب در جوامع مختلف رو به افزایش است.

 

 

علل چرب شدن کبد

 

 

 

علائم بیماری کبد چرب

 

 

درمان بیماری کبد چرب

گرچه درمان اختصاصی برای کبد چرب وجود ندارد ولی با کنترل علل زمینه مانند کاهش وزن و چربی‌های خون، کنترل دیابت و یا قطع نمودن داروهای مسبب (فقط با نظر پزشک معالج) می‌توانید از پیشرفت این بیماری جلوگیری نمایید. از مصرف الکل که عملکرد طبیعی کبد را دچار اختلال می‌نماید جدا باید پرهیز نمود.

 

نکات درمانی کبد چرب

 

درصد چربی بدن چیست؟

منظور از بدست آوردن درصد چربی بدن، مقدار چربی است که به طور خالص در بدن شما وجود دارد و چیز دیگری (عضله، آب، استخوان و...) همراه آن نیست. اگر وزن شما حدود 90 کیلوگرم باشد، 9 کیلوگرم آن چربی‌ است که معادل 10 درصد وزن بدن شما می‌باشد.

اگر شما در مرحله افزایش یا کاهش وزن باشید، درصد این چربی بالا و پایین می‌رود؛ در این صورت، گاهی اوقات بالا یا پایین رفتن درصد چربی بدن بستگی به چاق یا لاغر شدن فرد ندارد. از سوی‌ دیگر اگر وزن شما برابر با 80 کیلوگرم باشد که 9 کیلوگرم آن چربی است (12 درصد چربی خالص) و حدود 5 کیلوگرم وزن اضافه کنید (بدون چربی و فقط عضله) از درصد کل چربی خالص، 1 درصد کم شده و در نهایت درصد چربی خالص بدن شما برابر با 11 درصد می‌شود.

 

بعضی از افراد برای بدست آوردن درصد چربی بدن خود از فرمول شاخص توده بدن (BMI) استفاده می‌کنند ولی شاخص توده بدن، درصد چربی بدن را تعیین نمی‌کند و برای این کار مفید نیست. بلکه شاخص توده بدن اشاره به یک فرمول ساده برای بدست آوردن وزن ایده آل دارد و فرمول آن به صورت زیر است:

فرمول BMI: (وزن بر حسب کیلوگرم) تقسیم بر (قد بر حسب متر به توان ۲)

نتیجه نهایی:

1- اگر جواب شما کمتر از 18.5 بود، شما از کمبود وزن رنج می‌برید.

2- اگر جواب شما بین 18.5 تا 24.9 باشد، وزن شما متناسب است.

3- اگر جواب شما بین 25 تا 29.9 باشد، شما اضافه وزن دارید.

4- اگر جواب شما 30 به بالا باشد، شما از چاقی مفرط رنج می‌برید.

خطرات ناشی از چاقی طبق دستور BMI:

• فشار خون بالا
• کلسترول بالا
•  قند خون بالا

برای کسانی که چاقی مفرط دارند (شاخص توده بدن 30 به بالا ) و یا اضافه وزن (شاخص توده بدن بین 25 تا 29.9) دارند، بیشتر در معرض این خطرات قرار می‌گیرند. به این افراد پیشنهاد می‌شود که وزن خود را کم کنند. اما خبر خوب این است که کم کردن وزن برای این افراد حتی به مقدار کم (بین 5 تا 10 درصد از وزنشان) می‌تواند خیلی به سلامت بدنشان کمک کند و کمتر در معرض این خطرات قرار بگیرند.

 

بهترین درصد چربی بدن برای مردان و زنان:

بعضی‌از افراد علاقه دارند که خیلی لاغر باشند؛ به طوری که درصد چربی بدنشان (برای مردان برابر با 4% و برای زنان برابر با 9% ) کم باشد. این غیر ممکن است؛ به این دلیل که بدن برای سالم ماندن، نیاز به درصد چربی بیشتری دارد.

چربی بدن در حد متعادل برای بدن لازم است که وظیفه آن حفاظت کردن از بافت های اندام و کنترل کردن فشار و دمای بدن است. علاوه بر این، چربی عامل مهم کنترل ایمنی، باروری، اشتها، استحکام استخوان ها و... می‌باشد.

با توجه به این که درصد چربی زنان از درصد چربی مردان بیشتر است و محدوده چربی سالم بین دو جنس متفاوت است، اندازه کلی آن را بررسی کنید:

 

دسته بندی	مردان	زنان
چربی ضروری بدن	2 – 4%	9 – 11%
بدن ورزشکار	6 – 13%	14 – 20%
بدن متناسب	14 – 17%	21 – 24%
بدن معمولی	18 – 25%	25 – 31%
بدن با اضافه وزن	26%+	32%+

 

هر زمان که کنجکاو به دانستن درصد چربی بدن شده اید، با رجوع به این جدول می‌توانید به سوال خود پاسخ دهید.

 

جدول درصد چربی بدن مردان:

همانطور که می‌دانید، درصد چربی بدن رابطه مستقیمی با مقدار عضلات موجود در بدن فرد دارد.

مردی با 10 درصد چربی بدن در حالت نرمال خیلی متفاوت با مردی است که 10 درصد چربی بدن دارد ولی دارای بدنی عضلانی است. به شکل زیر توجه کنید:

 

تصاویر زیر درصد چربی بدن را با توجه به متفاوت بودن اندام و مقدار عضلات نشان می‌دهند:

تصویر زیر عکسی از مردی است با وزن 83 کیلوگرم که فقط 6 % چربی دارد:

 

 

محاسبه چربی بدن

1- توسط تصاویر بالا: خود را با تصاویر بالا مقایسه کنید و از کسی نیز برای تشخیص بهتر، کمک بگیرید.

2- توسط کالیپر چربی بدن: توسط دستگاه کالیپر چربی بدن به راحتی می‌توانید درصد چربی بدن خود را به دست آورید و هم چنین توسط این دستگاه، چربی بدنتان را می‌توانید کنترل کنید. کالیپر چربی زیر پوستی بدن را اندازه گیری می‌کند. برای تهیه آن به داروخانه ها و یا فروشگاه های وسایل پزشکی مراجعه کنید.

3- توسط روش تجزیه و تحلیل (BIA): BIA روش تجزیه و تحلیل چربی بدن است که می‌توانید توسط آن اطلاع از درصد چربی مفید بدنتان داشته باشید. مشکل این روش این است که اگر در آزمایشگاه، تجهیزات کافی برای این کار وجود نداشته باشد، نمی‌توان به طور دقیق از اندازه چربی بدنتان مطلع شوید.

4- استفاده از روش BOD POD با غلاف مورد نیاز: باد پاد یک اتاقک بیضی شکل است که میزان دقیق چربی را محاسبه می‌کند. برای این کار در ابتدا وارد اتاقک می‌شوید و به مدت ۲۰ ثانیه می‌نشینید.

غلاف BOD در فشار هوا و در داخل محفظه‌ای برای تعیین توده بدن و حجم بدن استفاده می‌شود که چگالی و جرم بدن را به دست می آورد و سپس براساس آن نتیجه، چربی بدن را نشان می‌دهد. این غلاف نتیجه دقیقی را به شما می‌دهد ولی بسیار گران قیمت است و طرفداران زیادی نیز ندارد.

 

 

ترجمه گروه تناسب اندام ستاره

 

هنگامی که میزان هموگلوبین خون (درصد گلبول قرمز در خون) از حد نرمال بالاتر رود، غلظت خون رخ خواهد داد. این حد نرمال در مردان 45 درصد و در زنان پایین‌تر از این مقدار است. (علت بالا بودن میزان هموگلوبین در خون مردان نسبت به زنان وجود هورمون‌هایی است که بعد از سن بلوغ تحریكاتی در سیستم خونسازی مردان ایجاد می‌کند كه موجب می‌شود میزان غلظت خون در مردان دو گرم نسبت به زنان بالاتر رود) در صورت افزایش این حد نرمال در مردان به 60 درصد و در زنان به بالاتر از 55 درصد، باید وضعیت پیش رو جهت اطمینان مورد بررسی قرار گیرد. لازم به ذکر است که این بیماری می‌تواند در تمام رده‌های سنی، از کودکی تا پیری، بروز کند.

 

 

 

علت بروز غلطت خون چیست؟

 

تنها راه تشخیص وجود غلظت خون، دادن آزمایش خون و اندازه‌گیری (اچ.تی.سی) هماتوکریت است. بعد از اینکه جواب آماده شد، پزشک دو دسته علت اولیه و ثانویه پیش رو دارد:

علت اولیه: مغز استخوان بدون هیچ محرکی از بیرون، خود به خود رفتار آنارشیستی نشان داده و شروع به تولید گلبول قرمز می‌کند که به آن پلیستمی می‌گویند و افزایش غلظت اولیه نامیده می‌‌شود. درصد کمی از غلظت خون شامل علت اولیه می‌شود.

علت ثانویه: بین 95-90 درصد از کسانی که با غلظت خون به متخصص مراجعه می‌کنند، افرادی هستند که غلظت خون ثانویه دارند و این موضوع زمانی اتفاق می‌افتد که اکسیژن کافی به بافت‌های بدن نرسد. در این هنگام با کمبود اکسیژن در بدن، هورمونی به نام اریتروپویتین از کلیه ترشح می‌شود که این هورمون، مغز استخوان را برای ساخت بیشتر گلبول قرمز تحریک می‌کند تا بتواند کمبود اکسیژن رسانی به بافت‌های بدن را با افزایش تولید گلبول قرمز جبران کند. نمونه کسانی که با این مشکل مواجه می شوند، افرادی هستند که در ارتفاعات بلند و کوهستانی زندگی می‌کنند و چون با کمبود اکسیژن روبه رو هستند، دچار بیماری غلظت خون می‌شوند.

علل دیگر شامل موارد زیر است:

 

• گاهی اوقات اکسیژن محیط مناسب است، اما به دلیل مشکلات ریوی، فرد دچار غلظت خون می‌شود یا ممکن است اکسیژن از ریه وارد خون شود، اما به دلیل مشکلات خونی بین خون شریانی و وریدی، مشکلی وجود داشته باشد و خونی که در ریه پر از اکسیژن شده، بلافاصله با خون کم اکسیژن مخلوط شده و همین مساله سبب بروز غلظت خون شود.
• علت دیگر هموگلوبین مادرزادی است که در آن افراد فامیل پرخون هستند و به علل مختلفی، مغز استخوان به گلبول سازی تحریک شود. یکی دیگر از علل مهم غلظت خون، کشیدن سیگار و مسمومیت با مونوکسیدکربن است که در نتیجه آنها اکسیژن رسانی به خون کم شده و غلظت خون ثانویه ایجاد می شود.
• مصرف دخانیات یکی دیگر از علت‌های جدی درکنار مسائل قلبی است که هم باعث بروز سرطان شده و هم سبب غلیظ شدن خون در افراد می‌شود.
• گاهی اوقات هم اگر دمای بدن از حد طبیعی که 37درجه است پایین‌تر بیاید و سردتر شود، خون هم متراکم شده و غلیظ می‌شود. در این شرایط دمای بدن فرد می‌تواند بدون وجود عوامل زمینه‌ای دیگر، او را به مشکل غلظت خون دچار کند.

 

 

 

 

علائم غلظت خون چیست؟

 

زمانی که سیالیت خون از حدی بالاتر برود، اکسیژن رسانی کم شده و حتی ممکن است سبب توقف حرکت خون در رگ‌ها شود، به همین دلیل غلظت خون در برخی مواقع می‌تواند با توقف حرکت خون، فرد را دچار سکته مغزی کند. پس وجود نشانه‌هایی که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌شود را جدی بگیرید:

 

 

• بنفش شدن لب‌ها: وقتی میزان هموگلوبین بدون اکسیژن بیش از حد باشد، مخاط‌های بدن مثل لب به رنگ بنفش درمی‌آیند. انگشتان دست و پا و زیر ناخن‌ها بنفش شده، چشم‌ها پرخون و پوست صورت نیز بر افروخته می‌شود. با دیدن این علائم ظاهری می‌توانید نسبت به غلیظ شدن خون‌تان شک کرده و برای تشخیص نهایی حتما به متخصص مراجعه کنید.
• سر گیجه: وقتی غلظت هموگلوبین خون زیاد شود، سیالیت، روانی و حرکت خون کم شده و فرد دچار سرگیجه و رخوت شده و خون دماغ می‌شود. اگر سرگیجه و رخوت بدون هیچ دلیل زمینه‌ای دیگری سراغ شما بیاید و گاه و بیگاه بینی‌تان هم خون ریزی کند، باید نسبت به غلیظ شدن خون‌تان مشکوک شوید و این نشانه‌ها را بررسی کنید.
• نفس نفس زدن: کسانی که مشکل ریوی دارند ممکن است به دلیل غلظت خون، علائم تنگی نفس و نفس نفس زدنشان تشدید شود. پس هر تنگی نفسی را به حساب آلرژی یا آلودگی هوا نگذارید. گذشته از این، افرادی که مشکل قلبی دارند و تپش قلب پیدا می‌کنند هم می‌توانند دچار این مشکل باشند.
• زخم معده، دردهای استخوانی و در مراحل بعد نقرس و سنگ کلیوی نیز می‌تواند بروز کند.
• استرس و تنش‌های عصبی هم عامل بروز غلظت خون کاذب است. استرس و فشارهای روانی سبب افزایش ترشح آدرنالین و در نتیجه بروز انقباضات عروقی می‌شود، بدین ترتیب پلاسما به خارج عروق نشت کرده و نسبت به گلبول قرمز کاهش می‌یابد.
• تعریق و اسهال‌های شدید از علل دیگر بر روی غلظت خون (پلی سیتمی) کاذب یا موقت است. سن شیوع این عارضه بالای 40 سال بوده و در مردان شایعتر است.

 

 

 

 

 

درمان غلظت خون چگونه است؟

 

پس از تشخیص علت بروز غلظت خون درمان مناسب با آن صورت می‌گیرد:

درمان علت اولیه: اگر بروز غلظت خون بر اثر علت اولیه باشد، (یعنی ناشی از مغز استخوان) در این حالت باید به درمان علت بیماری خونی پرداخته شود و با خروج خون از یکی از رگ‌ها، میزان گلبول‌های قرمز خون تنظیم شوند.

 

درمان علت ثانویه: برای درمان غلظت خون با علت ثانویه، درمان علت زمینه‌ای (قلبی یا ریوی) -در صورتی که امکان پذیر باشد- صورت می‌گیرد و در کنار آن هرگاه غلظت خون از 56 درصد در مردان و 52 درصد در زنان بالاتر برود، بخشی از خون کشیده و دور ریخته می‌شود. این کار نیز به شکل استاندارد انجام می‌شود تا غلظت خون کاهش پیدا کند. این عمل تا زمانی که یکی از مهم‌ترین مواد خونساز بدن بر اثر خروج از بدن کم شود ادامه پیدا می‌کند. در واقع به بیمار فقر آهن داده می‌شود تا دچار غلظت خون نشود. لازم به ذکر است که هیچ‌گاه سیاهی و تیره بودن خون دلیل بر غلظت آن نیست و طی انجام آزمایشات می‌توان به این نتیجه رسید، چون خونی که از فرد گرفته می‌شود از ورید است و خون وریدی به دلیل کمبود اکسیژن اغلب تیره رنگ است.

 

 

راه‌های کاهش غلظت خون چیست؟

 

نوشیدن آب می‌تواند غلظت خون را در حد متعادل باقی نگه دارد و مشکلاتی چون لخته شدن خون به جهت غلظت خون که عاملی در بروز سکته قلبی است بروز نمی‌کند.

به طورکلی میوه‌ها و سبزی‌ها به علت دارا بودن ویتامین C و فیبرهای محلول و نامحلول، یک عمل حفاظتی در قبال افزایش غلظت خون و کاهش میزان فیبرینوژن (پروتئینی که تبدیل به لخته خون می‌شود) و افزایش فشارخون دارند که از مهم‌ترین آن‌ها جهت رفع غلظت خون می‌توان به آلبالو، لیموترش و موز جهت صاف کردن خون اشاره کرد.

برای کاهش لخته شدن خون از روغن جامد، روغن نارگیل، چربی‌های حیوانی، گوشت قرمز، دل، قلوه، مغز، پیه گاو و گوسفند به مقدار خیلی کمتر مصرف کنید و به جای آن از لبنیات کم چرب، ماهی، سبزی و میوه‌ی فراوان استفاده کنید.

 

همچنین نوشیدن روزانه چای سبز و چای ترش (یا چای قرمز یا چای مکه که در واقع دم کرده گلبرگ‌های گیاهی به نام رزچینی است)، نیز در کاهش فشارخون و نیز کاهش خطر بروز لخته‌های خونی مفید است. نتایج برخی تحقیقات نیز نشان می‌دهد که مصرف روزانه مقادیر کمی از شکلات سیاه (Dark)، باعث کاهش تولید لخته خون و بروز بیماری های قلبی- عروقی می‌شود.

گرداوی: مجله اینترنتی ستاره

زمانی که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون تولید کند، بیماری کم کاری تیروئید بروز می‌کند. به این بیماری اصطلاحا هیپوتیروئیدی (Hypothyroidism) یا کم‌کاری غده تیروئید نیز گفته می‌شود که پس از دیابت شایع‌ترین بیماری در بین بیماری‌های غدد درون ریز و در زنان سه برابر شایع‌تر از مردان است.

تیروئید یک غده‌ درون‌ریز است که در قسمت عرضی حنجره جلوی گلو قرار دارد و دو نوع هورمون با نام‌های تری یدوتیرونین (3T)و تیروکسین (4T) تولید می‌کند که وظیفه این هورمون‌ها، تنظیم مصرف انرژی، تولید گرما و تسهیل رشد در بدن است. بدن ما با این دو هورمون پیام‌هایی برای سوزاندن انرژی و همچنین تنظیم متابولیسم دریافت می‌کند. به این ترتیب تیروئید با آن قد و قواره‌ کوچک خود مسئولیت توانمندی بدن در سوزاندن چربی‌ها، تنظیم وزن و مدت زمان خواب را بر عهده دارد.

 

 

انواع کم کاری غده تیروئید

 

سه نوع کم کاری تیروئید شناسایی شده است:

 

1. شایع‌ترین نوع آن زمانی است که غده تیروئید نتواند هورمون T4 را به اندازه کافی بسازد. (هورمون T4 عملکردهای اساسی بدن را از قبیل ضربان قلب، هضم غذا، رشد فیزیک و ذهنی تنظیم می‌کند.)
2. نوع دیگر از کم کاری تیروئید زمانی به وجود می‌آید که غده هیپوفیز به میزان کافی هورمون محرک تیروئید (TSH) تولید نکند. به این بیماری، کم کاری تیروئید هیپوفیزی گفته می‌شود. (غده تیروئید تحت تاثیر هورمون TSH می‌باشد). هر بیماری تخریب کننده غده هیپوفیز که باعث آسیب رسیدن به تولید سلول‌هایی شود که هورمون تحریک کننده تیروئید ترشح می‌کنند می‌تواند باعث این بیماری گردد. این هورمون، تیروئید را به تولید میزان طبیعی هورمون تیروئید تحریک می‌کند.
3. نوع دیگری از کم کاری تیروئید به علت نداشتن عملکرد صحیح هیپوتالاموس به وجود می‌آید. (هیپوتالاموس ، قسمتی از مغز به حساب می‌آید که عملکرد غدد کل بدن را کنترل می‌کند).

 

 

 

 

علائم کم کاری تیروئید چیست؟

 

ضعف و خستگی (که می‌توانند در سنین بالا نشانه‌های روشنی از این بیماری باشند)، خواب ‌آلودگی، پوست خشک و خشن، تحمل کم در مقابل سرما، کاهش تعریق، زبان بزرگ (معروف‌ترین علامت در دوران نوزادی)، ورم صورت، فراموشکاری، یبوست،نفخ، افزایش وزن، اختلالات قاعدگی، خارش پوست، سقط‌های مکرر، تاخیر در رفلکس‌ها، سیاهی زیر چشم، کم‌خونی و درد مفاصل و عضلات از علائم کم کاری تیروئید هستند. این بیماری در بالغین سیر کندی دارد و تدریجی است.

 

 

عوارض کم کاری تیروئید چیست؟

 

اگر این بیماری به موقع درمان نشود می‌تواند عوارض زیر را به همراه داشته باشد:

در بزرگسالان

 

• چاقی: اکثر افرادی که دچار کم کاری تیروئید می‌شوند از چاقی بی‌دلیل خود شکایت دارند و به دنبال راهی برای لاغری هستند.
• ایجاد زخم معده
• درد مفاصل
• گواتر (بزرگ شدن غده تیروئید)
• بیماری‌های قلبی
• مشکلات روحی روانی
• نوروپاتی محیطی (عدم درمان کم کاری تیروئید در طولانی مدت می‌تواند باعث آسیب دیدن اعصاب محیطی شما شود که نشانه‌های این آسیب شامل درد، بی‌حسی، سوزن سوزن شدن نقاط مختلف بدن، ضعف ماهیچه‌ها و یا از دست دادن کنترل برروی ماهیچه‌ها است.)
• ناباروری (سطح پایین هورمون تیروئید می‌تواند برروی تخمک گذاری تاثیر بگذارد)
• خطر ابتلا به سرطان کبد در زنان (این مورد در مردان صدق نمی‌کند)

 

در کودکان

در صورت عدم تشخیص و عدم درمان به موقع این بیماری در دوران نوزادی، ممکن است عقب‌ماندگی ذهنی و رشد جسمی، لالی، ناشنوایی و یا آسیب ذهنی (کرتینیسم) اتفاق بیفتد. در صورتی که عقب‌ماندگی ایجاد شود، دیگر قابل درمان نخواهد بود.

 

 

علت‌ بروز کم کاری تیروئید

 

 

• هیپوتیروئیدی اولیه
• هیپوتیروئیدی ثانویه، که ناشی از کم‌کاری غده هیپوفیز است.
• هیپوتیروئیدی خود ایمنی (اختلال خود ایمنی بیماری‌ای است که در آن سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به خود بدن می‌کند. بعضی از مواقع در این حمله سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله می‌نماید.)
• برداشتن تیروئید با جراحی (مثلا در گواتر شدید یا سرطان تیروئید)
• کمبود ید، که در این مورد غده تیروئید بزرگ می‌شود (گواتر)
• استفاده از ید رادیواکتیو یا داروهای ضد تیروئید برای درمان سایر بیماری‌های تیروئید
• مصرف داروهایی مانند لیتیوم
• دوز بالای ید و آمیودارون
• التهاب تیروئیدی حاد

 

 

 

رژیم غذایی برای کم کاری تیروئید

 

اصلاح رژیم غذایی با توجه به نوع بیماری تیروئید بسیار مهم است. در این راستا موارد زیر را مد نظر داشته باشید:

 

• برخلاف مبتلایان به پرکاری تیروئید، این بیماران باید از مصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیز کنند و سبزیجات را به صورت پخته مصرف نمایند. مواد غذایی گواتروژن دار شامل انواع کلم، شلغم، روغن گلزا (کانولا) ، بادام زمینی، ارزن و سویا است. (سویا می‌تواند مانع جذب کافی داروهای تیروئید شود. بنابراین باید در مصرف آن احتیاط کرد.)
• توجه داشته باشید که از نمک در پایان پخت غذا استفاده کنید، زیرا در غیر این صورت ید موجود در نمک هنگام برداشتن درب ظرف غذا، همراه با بخار خارج می‌شود. در این صورت شما میزان ید کمتری از آن چه که انتظار می‌رود دریافت خواهید کرد. در ضمن نمک یددار را نباید در شیشه‌های شفاف و در معرض نور نگهداری کرد. توجه کنید که زیاده‌روی در مصرف ید خود نیز باعث کم کاری تیروئید خواهد شد.
• تنظیم کالری دریافتی برای جلوگیری از افزایش وزن ضروری است. برای این منظور مشاوره با کارشناس تغذیه، همراه با استفاده از درمان دارویی توصیه می‌شود.
• اطمینان نسبت به تأمین مقادیر کافی ویتامین‌های C ، A، E و ویتامین‌های گروه B به ویژه B2 ،B3 ، B6 که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است.

 

- منابع مناسب ویتامین C: توت فرنگی، آناناس، هندوانه، موز ، سیب زمینی و هلو.

- منابع مناسب ویتامین A: جگر، تخم مرغ ، ماهی‌های روغنی، سبزی‌های سبز رنگ (به جز گیاهان خانواده‌ای کلم مانند کلم بروکلی، گل کلم، کلم بروکسل. خانواده کلم‌ها کاهش دهنده ید در بدن هستند.)، سبزی‌ها و میوه‌های زرد و نارنجی رنگ. هر چه این میوه‌ها و سبزی‌ها پررنگ‌تر باشند غلظت ویتامین در آن‌ها بیشتر است.

- منابع مناسب ویتامین E: روغن‌های گیاهی، مغز دانه‌ها (به جز بادام زمینی) وغلات.

- منابع مناسب ویتامین B: غلات سبوس دار، گوشت گاو، گوشت ماکیان و ماهی.

 

 

تشخیص و درمان کم کاری تیروئید

 

تشخیص قطعی با اندازه‌گیری سطح هورمون‌های تیروئید در خون می‌باشد. درمان معمولاً مصرف مادام‌العمر قرص لووتیروکسین سدیم است که نتایج رضایت بخشی دارد. نیمه عمر لووتیروکسین ٧ روز است و در بافت‌ها به T3 (تری یودوتیرونین) تبدیل می‌شود و سطح مناسبی از T3 که هورمون فعال‌تری می‌باشد ایجاد می‌کند.

همچنین تیروئید کم کار را می‌توان با استفاده از هورمون تیروئید مصنوعی درمان کرده و جلوی ابتلا به بیماری‌های احتمالی دیگر را گرفت.

گرداوری: مجله اینترنتی ستاره

 

تپش قلب چیست؟

 

به ضربان طبیعی قلب و فعالیت مدوام آن که در حالت سلامت توسط خود فرد احساس نمی‌شود تپش یا ضربان قلب گفته می‌شود؛ اما زمانی که فرد در درون قفسه سینه، تپیدن قلب خود را احساس کند دچار بیماری تپش قلب شده است. بنابراین تپش قلب به معنی آگاهی از ضربان قلب خود است.

بیماری تپش قلب به صورت‌های متفاوتی مانند کوبیدن، لرزیدن، تپیدن و… احساس می‌شود و ممکن است با ضربانی غیر عادی، اغلب در قفسه سینه، گردن یا گلو نیز همراه باشد. این بیماری در برخی از افراد با احساس ریزش ناگهانی قلب همراه است؛ مانند زمانی که فرد در اثر ترسیدن می‌گوید: قلبم ریخت! در برخی نیز تپش قلب به صورت دائم احساس می‌شود. علائم همراه با تپش قلب شامل سرگیجه، سیاهی رفتن چشم‌ها، تنگی نفس، سرفه‌ ناخودآگاه‌، درد قفسه سینه، غش‌ کردن‌ یا احساس‌ وقوع مرگ می‌باشد. احساس تپش قلب لزوما با سرعت بالای ضربان قلب همراه نیست؛ این بیماری می‌تواند با سرعت ضربان خیلی پایین نیز همراه باشد.

 

 

علت تپش قلب چیست؟

 

در اغلب موارد تپش قلب به تنهایی نشانه دهنده بیماری و اختلال خاصی نمی‌باشد و جای نگرانی چندانی نیست، ولی گاهی ممکن است نشانه بیماری‌های مهمی باشد. علت تپش قلب را می‌توان در موارد زیر خلاصه نمود:

 

• برخی بیماری‌های قلبی از جمله: ایسکمی قلبی، بیماری‌های دریچه‌ای مختلف مانند افتادگی دریچه میترال، نارسایی قلبی و میوکاردیت‌ها، پریکاردیت و آریتمی‌های قلبی (به غیر طبیعی و نامنظم بودن ریتم ضربان قلب آریتمی قلب گفته می‌شود.) می‌توانند علت تپش قلب باشند.
• علل روحی و روانی و نیز برانگیخنگی احساسی مانند ترس، استرس یا اضطراب، افسردگی و… (بیماران مبتلا به اضطراب اغلب از احساس تپش قلب شکایت دارند.)
• در افراد سالم، ورزش و فعالیت جسمی می‌تواند علت تپش قلب باشد که کاملا طبیعی است و مشکلی محسوب نمی‌شود.
• موادی مانند کافئین، نیکوتین، کوکائین و برخی از قرص‌های لاغری.
• بیماری‌هایی مانند پرکاری تیروئید، بیماری‌های ریوی و هیپوکسی (کاهش میزان اکسیژن خون).
• مصرف داروهایی که برای درمان بیماری‌های تیروئید، آسم، فشارخون بالا یا بی‌نظمی ضربان قلب مصرف می‌شوند می‌توانند علت تپش قلب باشند.
• مصرف داروهای سرماخوردگی که حاوی پزودوافدرین (pseudoephedrine) اند.
• بی‌خوابی، خستگی، تب
• کم‌ خونی و قند خون پایین
• تغییرات هورمونی مربوط به قاعدگی، بارداری و یا یائسگی

 

 

راه‌های تشخیص علت تپش قلب

 

کسی که دچار تپش قلب می‌شود باید حتما به پزشک مراجعه کند. پس از انجام معاینات لازم از بیمار نوار قلب گرفته می‌شود که تا حد زیادی می‌تواند علت تپش قلب را مشخص کند. گاه نیز انجام آزمایش‌هایی برای تشخیص برخی بیماریهای زمینه‌ای لازم است. در نهایت اگر علت تپش قلب مشخص نشود، دستگاهی به نام هولتر مونیتور (Holter monitor) یا نوار قلب متحرک به فرد متصل می‌شود تا در طول ۲۴ ساعت نوار قلب مداوم از بیمار گرفته شود. در طی این مدت اگر فرد دچار تپش قلب گردد، نوار قلب در همان حالت از بیمار گرفته شده و نوع آریتمی قلب فرد مشخص می‌شود. علاوه بر هولتر مانیتورینگ، می‌توان از تست ورزش جهت القاء برخی آریتمی‌های خطرناک استفاده کرد تا پزشک و بیمار اطمینان حاصل کنند که فعالیت شدید، عامل بوجود آورنده آریتمی خطرناک نیست.

 

 

 

راه‌های درمان تپش قلب در بیماری‌های قلبی

 

 

اصول درمان تپش قلب بر موارد زیر استوار است:

 

• حذف عامل بوجود آورنده مانند دارو، تنباکو، قهوه، چای و الکل و...
• تشخیص و درمان بیماری‌های همراه با این بیماری، مانند پرکاری تیروئید، افت قند خون، علائم یائسگی و اضطراب
• درمان آریتمی خاص تشخیص داده شده (به غیر طبیعی بودن ریتم ضربان قلب آریتمی قلب گفته می‌شود.)

 

در اکثر موارد درمان تپش قلب با رعایت عادات مناسب زندگی و تغذیه، پرهیز از استرس‌ها و هیجانات و انجام ندادن فعالیت‌های ورزشی نامتناسب، مقدور و سهل الوصول است. به منظور خاتمه دادن برخی آریتمی‌های بازچرخشی، گاهی مانور والسالوا و مانورهای واگی متعدد توسط پزشک یا توسط فرد آموزش دیده انجام می‌شود که با تحریک عصب واگ (عصب واگ طولانی‌ترین عصب مغزی است که از ساقه مغز تا اندام‌های داخلی شکم ادامه می‌یابد) باعث برگشت تپش قلب در بعضی از آریتمی‌ها ‌‌می‌شوند مثل:

ماساژ ناحیه‌ کاروتید گردن‌ (البته‌ منوط‌ به‌ اجازه پزشک و این‌ که‌ روش‌ انجام‌ بدون‌ خطر این‌ تکنیک‌ را فرا گرفته‌ باشید.)

مانور واگی که شامل موار زیر است:

 

• نگاه‌ داشتن‌ نفس‌ به‌طور کوتاه ‌مدت‌
• سرفه پی‌در‌پی
• نیشگون‌ گرفتن‌ از پوست‌ بازو به‌ قدری‌ که‌ باعث‌ درد شود.
• زدن‌ آب‌ سرد به‌ صورت، فرو بردن‌ سر در آب‌ سرد به‌ مدت‌ کوتاه یا دوش‌ سرد بطوری‌ که‌ آب‌ سرد روی‌ سر بریزد.

 

مانور والسالوا: درِ بینی‌ و دهان‌ خود را بگیرید و سعی‌ کنید در همین حال، هوا را از بینی‌ خارج‌ کنید بطوری‌ که‌ احساس‌ کنید پرده‌های‌ گوش‌ به‌ سمت‌ بیرون‌ حرکت‌ می‌کنند.

 

 

درمان تپش قلب با دارو

 

در مواردی‌ که‌ حمله‌ تند ضربانی‌ تکرار می‌شود، امکان‌ دارد یک‌ یا چند دارو برای‌ کنترل‌ و درمان تپش‌ قلب‌ تجویز شوند. در مواردی که تپش قلب در اثر آریتم‌های قلبی ایجاد شده باشد، داروهایی مانند دیگوکسین، کینیدین، مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیم، پروکاینامید و داروهای ضد‌ بتاآدرنرژیک‌ تجویز می‌شوند. در آریتمی‌ها اگر ضربان‌ قلب‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ باز گردانده‌ نشود، امکان‌ دارد نارسایی‌ احتقانی‌ قلب، حمله‌ قلبی، یا ایست‌ قلبی که‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر می‌اندازند رخ‌ دهند.

هنگامی که استفاده از دارو برای درمان تپش قلب یا همان آرتیمی مؤثر واقع نگردد عمل ابلیشن یا سوزاندن بافت قلبی انجام می‌شود. ابلیشن روشی است که در آن با هدایت یک لوله نازک به سیاهرگ و عضله قلبی بیمار، بافت‌هایی که باعث ایجاد بی‌نظمی در ضربان قلب می‌گردند، به وسیله امواج رادیویی تخریب می‌شوند.

گاهی نیز لازم می‌شود که برای تنظیم ضربان قلب در بیماران دچار برادی کاردی (ضربان قلب پایین)، دستگاهی به نام ضربان‌ساز قلب (Pace maker) در سینه بیمار جاسازی شود تا در مواقع ضروری ضربان قلب بیمار را تنظیم نماید. (ضربان قلب فرد بالغ در زمان استراحت و در حالت عادی بین 50 تا 80 بار در دقیقه است و کسانی که به برادی کاردی مبتلا هستند، ضربان قلب بسیار آهسته و کمتر از 50 بار در دقیقه دارند.)

ندرتاً استفاده‌ از شوک‌ الکتریکی‌ جهت خاتمه به آریتمی لازم می‌شود.

گرداوری: مجله اینترنتی ستاره

 

چربی خون چیست؟

 

به بالا رفتن کلسترول یا تری‌گلیسرید در خون که در اثر مصرف مواد غذایی بیش از میزان مورد نیاز یا هنگام بروز اختلال در سوخت و ساز چربی افزایش می‌یابد، بیماری چربی خون گفته می‌شود. لازم به ذکر است که کلسترول یک نوع چربی است که در همه سلول‌های بدن شما یافت می‌شود. کلسترول در خون حل نمی‌شود و توسط لیپوپروتئین‌ها وارد سلول و از آن خارج می‌گردد. لیپوپروتئین ترکیبی از پروتئین و چربی است و چربی را در خون حمل می‌کند. وجود کلسترول در کبد، نخاع و مغز ضروری است.

 

 

 

علائم چربی خون چیست؟

 

 

• خواب رفتن پا‌ها و احساس حالت گز گز در پاها (چربی خون و قندخون بالا و همچنین غلظت بالای خون باعث گزگز، مورمور شدن و خواب‌رفتگی پا می‌شود و به هنگام خواب، کف پا بسیار داغ می‌شود و فرد را بیدار می‌کند.)
• سرگیجگی و تعریق زیاد
• احساس سنگینی، خستگی یا کوفتگی در بدن
• خواب آلودگی
• سوزش و احساس افزایش حرارت نقاط مختلف بدن به خصوص کف پا که معمولاً در شب تشدید می‌شود
• دردهای نسبتاً مقاوم به درمان در ناحیه ساق و کف پا و گاهی هم در سایر نواحی بدن
• سردردهایی که معمولاً به صورت سنگینی سر خودنمایی می‌کند.
• خشکی و یا تلخی دهان
• سرگیجه و گاهی وزوز گوش
• سردرد، سرگیجه، سنگینی، خواب آلودگی، طپش قلب و علایمی از این دست، پس از مصرف غذاهای چرب؛ و تسکین این علایم با مصرف موادی مثل آبغوره، آبلیمو یا سرکه
• ورم و پف کردن صورت

 

 

 

علائم ذکر شده در بالا ناشی از سنگین و غلیظ شدن خون در اثر افزایش چربی خون است که باعث کندی حرکت خون در عروق می‌شود و لذا باعث اختلال خون‌رسانی و کمبود نسبی اکسیژن در بافت‌ها خواهد شد و دیگری افزایش حرارت بدن در اثر افزایش صفرا است.

 

 

علل افزایش چربی خون چیست؟

 

۱- علل تغذیه ای:

 

• کمبود مصرف غذاهای حاوی فیبر (میوه و سبزی).
• افزایش مصرف غذاهای چرب و به ویژه غذاهای آماده.
• افزایش سهم استفاده از «سرخ کردن» به عنوان یک روش طبخ به جای سایر روش‌های پخت و پز.
• افزایش مصرف خوراکی‌هایی مانند برنج، ماکارونی، تخم مرغ، آجیل‌های بوداده، انواع نوشابه‌ها، سس‌های چرب و... که اثر منفی بر کارکرد صحیح کبد دارند.
• استفاده از روغن های ناسالم (جامد و مایع) به جای روغن‌های سالم (دنبه، حیوانی، زیتون و …).

 

 

۲- علل روحی و روانی: باید توجه داشت که هر استرسی می‌تواند باعث افزایش چربی خون شود؛ اصطلاح «چربی خون عصبی» که در بین مردم زیاد شنیده می‌شود، حکایت این نوع از افزایش چربی خون است. بی‌خوابی نیز می‌تواند اثر مشابهی داشته باشد.

۳- کم بودن فعالیت بدنی

۴- یبوست

۵- ضعف تدریجی کبد به عنوان تنظیم کننده اصلی چربی خون در طول زندگی بر اثر عادات غلط تغذیه‌ای و روش‌های ناصحیح زندگی

 

 

عوارض چربی خون چیست؟

 

افزایش چربی خون همراه با بیماری‌هایی مانند کم کاری تیروئید، بعضی از بیماری‌های کبدی و کلیوی، بیماری‌های قند (دیابت)، نارسایی مزمن کلیه، چاقی، بعضی از عفونت‌ها، اعتیاد به الکل، ایدز و… دیده می‌شود. افزایش چربی خون با تجمع در دیواره رگ‌ها، تنگی آن‌ها را به دنبال دارد و به همین دلیل باعث افزایش خطر ابتلا به سکته مغزی، درد قفسه سینه و گرفتگی عروق می‌شود.

 

 

تشخیص بیماری چربی خون

 

برای تشخیص بالا بودن چربی خون، اندازه گیری دو نوع چربی خون یعنی کلسترول وتری گلیسیرید انجام می‌شود. دراین میان معمولا افزایش کلسترول به عنوان عامل بیماری‌زای جدیدتری مطرح می‌شود. برای اندازه‌گیری دقیق چربی‌های خون باید 9 تا 12 ساعت پیش از خون گرفتن چیزی به جز آب نخورید و ننوشید. میزان کلسترول و تری‌گلیسرید خون معمولا به میلی‌گرم کلسترول در دسی‌لیتر در خون اندازه‌گیری می‌شود.

 

 

انواع اصلی چربی های موجود درخون چیست؟

 

LDL: LDL یا کلسترول بد، ذرات کلسترول را در طول بدن شما منتقل می‌کند. LDL ساخته شده با اتصال به دیواره رگ‌ها، آن‌ها را سخت و تنگ می‌سازد.

 

VLDL: این چربی دارای بالاترین میزان تری گلیسرید است. تری گلیسرید نوعی چربی موجود در خون است. VLDL نیز همچونLDL ذرات کلسترولی را بزرگ‌تر ساخته و منجر به تنگ و باریک شدن رگ‌های خونی می‌شود. اگر شما تحت درمان کلسترول بالای خون هستید ولی همچنان دارای VLDL بالا هستید، به درمان اضافه‌تری جهت کاستن آن نیاز خواهید داشت چراکه VLDLحاوی مقادیر زیادی تری گلیسرید است.

 

HDL: HDL یا کلسترول خوب، کلسترول اضافی را برداشته و به کبد بر می‌گرداند.

 

 

چگونه می‌توان HDL یا کلسترول خوب را در بدن افزایش داد؟

 

 

• دویدن: با ورزش کردن در هفته 1200 کالری بسوزانید
• کاهش وزن: با کاهش هر نیم کیلوگرم وزن بدن (چربی اضافی)، مقدارHDL یک درصد افزایش می‌یابد.
• ورزش کردن قبل از خوردن غذای پر چرب: انجام ورزش منظم قبل از خوردن وعده‌های غذایی پر چرب، بطور قابل ملاحظه‌ایHDL را افزایش می‌دهد.
• نکشیدن سیگار: با ترک سیگار فقط به مدت یک هفته، 7 واحد مقدار HDL افزایش می‌یابد.
• پرهیز از مصرف زیاد شکر، آرد، سیب زمینی و برنج سفید. غذاهایی که قند خون را افزایش می‌دهند، باعث کاهش HDLخون می‌شوند.
• با افزایش مقدارHDL، احتمال ابتلا به حملات قلبی کم می‌شود.

 

 

 

 

چگونه می‌توان مقدار LDL را کاهش داد؟

 

 

• از مصرف زیاد چربی‌ها و کلسترول دوری کنید.
• از افزایش کالری دریافتی بپرهیزید.
• تحرک و فعالیت بدنی را زیاد کنید.
• وزن خود را ثابت نگه دارید.

 

 

 

کاهش چربی خون به وسیله داروهای گیاهی

 

- دمکرده آویشنن که از دیدگاه طب سنتی ایران دفع کننده رطوبت و بلغم از بدن است، از پایین آورنده‌های مناسب چربی خون محسوب می‌شود.

- مصرف روزانه یک قاشق چای خوری پودر یا نیمکوب شده سیاه دانه یا دانه تره هم می‌تواند در کاهش چربی خون نیز تأثیر داشته باشد.

- سیر، سویا، گشنیز، جعفری و شوید از سبزیجات موثر در کاهش چربی و کلسترول است. به عنوان مثال نوشیدن دم کرده شوید و لیمو عمانی یک ساعت پس از غذا می‌تواند در کاهش سطح کلسترول و چربی خون موثر باشد.

- چای پور (Pu-erh tea) یکی از معروف‌ترین انواع چای چینی است که دارای خواص بسیار قوی کاهنده چربی و کلسترول است.

- دم کرده پوست نارنگی و زنجبیل نیز می‌تواند موثر باشد.

- جومینگ ز (jue ming zi) نیز گیاه بسیار موثری در کاهش چربی، کلسترول و قند خون است.

- نوشیدن دم کرده زینان و عناب نیز در این امر موثر است.

- مصرف سماق همراه غذا نیز به دلیل تأثیراتی که روی صفرا دارد، می‌تواند تأثیرات مناسبی در پایین آوردن چربی خون داشته باشد.

- سیر، سویا، گشنیز، جعفری و شوید از سبزیجات موثر در کاهش چربی و کلسترول است. به عنوان مثال، نوشیدن دم کرده شوید و لیمو عمانی یک ساعت پس از غذا می‌تواند در کاهش سطح کلسترول و چربی خون موثر باشد.

- روغن زیتون تصفیه نشده: این روغن بدون هیچ تردید بهترین روغنی است که می‌توان مصرف کرد. روغن زیتون:

 

• چربی‌های مضر خون (کلسترول و تری گلیسرید) را کاهش می‌دهد.
• چربی مفید خون (HDL) را افزایش می‌دهد.
• یبوست مزاج را برطرف می‌کند.
• رسوبات عروقی و از جمله عروق قلبی را پاک می‌کند.