۱- مسواک بزنید.
۲- ۱۵ تا بشین پاشو بروید.
۳- یک سیب بخورید.
۴- صاف بنشینید.
۵- سرخط های مربوط به سلامتی روزنامه ها را بخوانید.
۶- بایستید و کمی به بدنتان کش و قوس بدهید.
۷- ۱۰ بار وزن را از طرفین روی یکی از پاهایتان بیاندازید.
۸- یک لیوان آب بنوشید.
۹- لبخند بزنید.
۱۰- یک نقل قول خوب و روحیه بخش برای دوستانتان ارسال کنید.
۱۱- یک نفس عمیق بکشید.
۱۲- ده دقیقه زودتر از خواب بیدار شوید.
۱۳- کمربندتان را ببندید.
۱۴- دست هایتان را بشویید.
۱۵- به مادرتان تلفن کنید.
۱۶- یک دستور غذای خوب و سالم را به دوستانتان بدهید.
۱۷- خودکاری که نمی‌نویسد را دور بیاندازید.
۱۸- هنگام آگهی های بازرگانی تلویزیون ۱۰ تا شنا بروید.
۱۹- کمی فلفل به سالادتان اضافه کنید.
۲۰- کنترل تلویزیون را کمی دور بگذارید تا برای عوض کردن کانال بلند شوید.
۲۱- پنجره‌ای را باز کنید.
۲۲- نظری در یک وبلاگ بنویسید.
۲۳- فرزندانتان را بغل کنید.
۲۴- کمی کرم مرطوب کننده و ویتامینه به دستانتان بزنید.
۲۵- از کسی که لیاقتش را دارد تشکر کنید.
۲۶- لباس هایتان را برای فردا آماده کنید.
۲۷- یک بار به جای چای قهوه بنوشید.
۲۸- کلید هایتان را یک جای مشخص قرار دهید.
۲۹- نامه یا ایمیلی دوستانه برای یکی از دوستانتان بفرستید.
۳۰- به یک موسیقی آرامش بخش گوش دهید و ذهنتان را آزاد کنید.
۳۱- ۱۰ دقیقه استراحت کنید.
۳۲- میز کار و صفحه نمایشگرتان را تمیز کنید.
۳۳- پنج دقیقه Free Rice بازی کنید.
۳۴- یکی از دوستان خوبتان را برای یک شام سالم دعوت کنید.
۳۵- یک خوردنی برای فقیری تهیه کنید و به او بدهید.
۳۶- چشمانتان را ببندید و فکر کنید چه چیزهای خوبی در زندگی دارید.
۳۷- این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
۳۸- دست و صورتتان را بشویید و ۳ دقیقه از پنجره به دوردست نگاه کنید. (برای چشم مفید است.)
۳۹- برای پرنده ها دانه بریزید.
۴۰- یکی از کار های بالا را همین حالا انجام دهید!  
 

 خانه نشینی و بی تحرکی بدنی

محققان کالج دانشگاهی لندن به این نتیجه رسیده اند که کم تحرکی جسمانی با ابتلای به افسردگیو تشدید آن رابطه دارد.

به عقیده این محققان، فقط با سه جلسه ورزش در هفته می شود حدود بیست درصد احساسات منفی و افسردگی را کاهش داد.

توصیه می کنیم از هر موقعیتی برای پیاده روی استفاده کنید. برای انجام خریدهای روزانه از ماشین استفاده نکنید و با پای پیاده این کار را انجام دهید.

روابط و شرایط آزاردهنده
برای سرو سامان دادن به برخی شرایط بغرنج و خاتمه دادن به روابط نامناسب زمان لازم است.

محققان  بخش پزشکی دانشگاه UCLA به این نتیجه رسیده اند که واکنش های اجتماعی منفی در طولانی مدت باعث بروز التهاب در سلوهای بدن شده و به مرور منجر به بیماری های قلبی عروقی، سرطان و فشار خون بالا می شود.

داشتن روابط زناشویی، خانوادگی، کاری یا حتی روابط دوستانه نامناسب می تواند روی اعتماد به نفس افراد تاثیر منفی بگذارد و استرس و افسردگی ایجاد کند.
اگر شما نیز درگیر چنین روابط بغرنجی شده اید، حتما از یک فرد متخصص کمک بگیرید.

کمبود خواب
محققان دانشگاه باستیر به این نتیجه رسیده اند که خواب کافی اساس سلامتی بدن است.

زمانی که ما به خواب می رویم، بدن از این فرصت برای تجدید عملکرد ارگان های بدن مانند سیستم عصبی مرکزی، مغز و دستگاه گوارش و ... استفاده می کند.

اگر احساس افسردگی می کنید، احتمالا از کمبود خواب رنج می برید. توصیه می کنیم از سه ساعت قبل از رفتن به رختخواب، لوازم برقی مانند تلویزیون، رایانه، موبایل و غیره را خاموش نمایید و یک محیط آرام برای خود ایجاد کنید.

یک فنجان دمنوش آرامبخش مثل دم کرده گل بابونه میل کنید و نور چراغ های خانه را کم کنید.

عکس و فیلم گرفتن از حوادث
این روزها اکثر مردم مشغول فیلم گرفتن از هر اتفاق یا صحنه ای هستند. به طوری که تمام حوادث را از دوربین تماشا می کنند و به خاطر سپردن کامل اتفاق در حال وقوع را از دست می دهند.

البته دیدن این صحنه ها برای خیلی از ما عادی شده است، اما محققان دانشگاه باستیر واشنگتن به این نتیجه رسیده اند هر چه ما بیشتر از وقایع عکس و فیلم بگیریم، بیشتر در به یادآوری حوادث دچار مشکل می شویم.

به خاطر اینکه شما زمانی می توانید جزئیات یک حادثه را به خاطر بسپارید و به موقع به یاد بیاورید که به طور واقعی درگیر آن حادثه شده باشید، نه اینکه در حال ضبط آن باشید. در نتیجه این کار به مرور زمان به حافظه و سلامت روحی شما آسیب می زند.

پس، از این به بعد زمانی که مشغول تماشای صحنه ای هستید، به جای عکس یا فیلم گرفتن از آن، با تمرکز تمام در دنیای واقعی غرق شوید.

شبکه های اجتماعی و دنیای مجازی
همین حالا با خودتان فکر کنید، آخرین باری که یک مکالمه ی عمیق و بدون دخالت شبکه های اجتماعی و دنیای مجازی با دوستان، همسر یا یکی از اعضای خانواده تان داشته اید، کی بوده است؟

این روزها خیلی از ما به طور ارادی، خود را در دام دنیای مجازی گرفتار کرده ایم. اما واقعیت این است که در تماس بودن با دوستان و آشنایان در دنیای مجازی یک رابطه واقعی محسوب نمی شود.

به عقیده ی محققان غرق شدن در دنیای مجازی باعث کاهش دقت، تجربیات و احساسات ما می شود و ما را به گونه ای عادت می دهد که توقع داشته باشیم با یک کلیک ناقابل و با سرعت تمام، به خواسته هایمان برسیم. چیزی که در زندگی واقعی امری ناممکن است.

تمام این مسائل باعث سرخوردگی در دنیای واقعی می شود. توصیه ی متخصصان این است که روزی چند ساعت خود را از دنیای مجازی بیرون بکشید و به جسم و روح خود بپردازید. در غیر این صورت امکان بروز اختلالاتی مانند اضطراب و افسردگی بیشتر خواهد شد.

حساسیت بیش از حد به مسائل
اگر یک صحبت منفی از طرف یک همکار و یا حتی شلوغی و ترافیک خیابان ها، روزتان را به طور کامل خراب می کند، باید بیشتر حواستان باشد.

نتایج پژوهشی که در روزنامه Psychology Today به چاپ رسیده است نشان می دهد میزان هورمون کورتیزول (هورمون استرس) در افرادی که با کوچک ترین استرس، از نظر روحی به هم می ریزند، بیشتر است.

به عقیده محققان میزان بالای کورتیزول باعث کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن و کاهش تراکم استخوانی و همچنین افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا، چاقی و کلسترول خون بالا می شود.

به عقیده محققان یادگیری کنترل استرس می تواند باعث کاهش خطر ابتلا به افسردگی و افزایش سلامت روحی شود.

در نتیجه بهتر است نیمه ی پر لیوان را ببینید و روزتان را با یاد خدا و لبخند آغاز کنید.

خمیده بودن
محققان معتقدند که راه رفتن با پشت خمیده چیزی فراتر از یک تنبلی و بی حالی ساده است.

نتایج پژوهشی که در مجله Behavior Therapy and Experimental Psychiatry به چاپ رسیده است نشان می دهد راه رفتن با شانه های افتاده و حالتی خمیده، تاثیری منفی روی خلق و خوی و شرایط روحی افراد می گذارد.

برعکس افرادی که هنگام راه رفتن کمر خود را صاف می کنند، شانه ها را به عقب و چانه را جلو می دهند، سلامت روانی بالاتری دارند و بانشاط تر هستند.

البته باید گفت صاف راه رفتن نباید از روی تکبر و غرور باشد که در این صورت، تاثیر بسیار بدتری روی سلامت روان فرد خواهد گذاشت.

نادیده گرفتن نیازهای شخصی
در بین تمام گرفتاری ها و مسئولیت های کاری، خانوادگی و اجتماعی خود، چه زمانی را به شخص خودتان اختصاص می دهید؟

اگر در طول روز زمانی را برای آرامش خودتان در نظر نگیرید، دیر یا زود دچار استرس شده و از نظر روحی به هم خواهد ریخت. 
لذا روزانه حداقل 15 دقیقه را به شخص خودتان اختصاص دهید.

هر کسی نیاز به استراحت روحی دارد تا بهتر بتواند به مسئولیت های دیگر خود برسد. 

 دخترها و پسرهای زیادی وجود دارند که با هزار و یک امید و آرزو زیر یک سقف می روند و زندگی مشترک شان را شروع می کنند. اوایل هر زندگی مشترک معمولا خوب و شیرین است اما با گذشت زمان خیلی از زوج ها با مشکلاتی مواجه می شوند، مشکلاتی که با رفع نکردن آنها یک روز مثل غده چرکی سر باز می کنند و دردسرها از راه می رسند. 

گاهی مشکلات آن قدر پیچیده می شوند که بقا و سلامت زندگی مشترک را به خطر می اندازند. شاید شنیدنش هم سخت باشد چه برسد به تصور آن. اما گاهی ممکن است این مشکلات باعث شوند که همسر خیانت کند. بله، خیانت، واژه ای که ترس شدیدی در دل همه افراد ایجاد می کند و بار آن به قدری سنگین است که هیچ کس حاضر نیست سنگینی آن را تحمل کند. خیانت، زن و مرد نمی شناسد و وقتی سر و کله اش در زندگی مشترک پیدا می شود، تر و خشک را با هم می سوزاند و به شدت به بنیان خانواده آسیب وارد می کند.

 «دکتر سید کاظم فروتن» رییس کلینیک سلامت خانواده و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شاهد، تمام دلایلی را که باعث خیانت می شود بررسی می کند و راهکارهایی را برای پیشگیری از خیانت و حتی کاهش آسیب های ناشی از آن برای افرادی که خیانت را در زندگی مشترک تجربه کرده اند، ارائه می دهد.

 

خیانت معنا دارد؟!

خیانت به معنای زیر پا گذاشتن قراردادی است که فرد بین خود و طرف مقابل منعقد می کند و این قرارداد بدون اطلاع طرف مقابل لغو می شود.

خیانت در روابط زناشویی عمدتا به رفتارهای خارج از چارچوب خانواده گفته می شود که برخلاف قراردادها و تعهدات همسران که در ابتدای ازدواج گذاشته شده، صورت می گیرد.

همسران در ابتدای ازدواج به یکدیگر قول وفاداری می دهند که تا آخر عمر با یکدیگر بمانند و چنانچه این وفاداری بنا به هر دلیل بین زوج ها از بین برود، خیانت اتفاق افتاده است.

لغت خیانت در عرف رابطه زناشویی، ارتباط با جنس مخالف دیگر، در خارج از چارچوب خانواده تعریف می شود. خیانت استحکام خانواده را متزلزل می کند، حتی در شرایطی که همسر فرد متوجه خیانت او نشود باز هم این آسیب وجود دارد، زیرا خود فرد می داند قول و پیمان وفاداری را زیرپا گذاشته است. البته بسیاری از افراد برای خیانت خود هزار و یک دلیل و بهانه می آورند، اما با این حال، دلایل و بهانه ها از آسیب ناشی از خیانت چیزی کم نمی کند.

خیانت مردانه است یا زنانه؟!

شاید این سوال به ذهن خیلی از افراد برسد که مردان بیشتر خیانت می کنند یا زنان؟ برای پاسخ به این سوال باید فطرت و درون مایه خلق شده زن و مرد را مورد بررسی قرار بدهیم. 

مردها تمایل دارند بیشتر حمایت کننده باشند در حالی که زن ها تمایل دارند حمایت شوند و مردها معمولا برای رسیدن به این منظور با بهانه های مختلف می خواهند زن های زیادی را حمایت کنند و این به غریزه مرد بر می گردد و می تواند ایجاد انحراف کند. 

به دنبال محبت خارج از خانه

برخی از افراد به دلیل انحرافات جنسی که دارند به همسر خود خیانت می کنند که این افراد چندان مورد بحث نیستند و بیشتر افرادی که زن و مرد سالمی محسوب می شوند و بعد از ازدواج خیانت می کنند، مورد بحث قرار می گیرند، همه ما نیاز به ازدواج، داشتن یک همسر، همراز، همدم و مونس داریم ضمن اینکه برای ارضای غریزه های طبیعی خود ازدواج می کنیم. هنگام ازدواج کسی به این فکر نمی کند که بعد از ازدواج با فرد دیگری به غیر از همسر خود ارتباط برقرار کند و عدم ارضای نیازهای 2 نفر باعث می شود که زن یا مرد خیانت کنند.

وقتی نیازهای افرادی که به عنوان همسر در کنار یکدیگر زندگی می کنند در خانه و در چارچوب روابط سالم زناشویی برطرف نشود، فرد این نیازها را در جای دیگری به غیر از خانه برطرف خواهدکرد. البته برخی از زوج ها وجود دارند که با وجود عدم ارضای نیازهای خود، به دلیل داشتن ظرفیت وفاداری بالا، وفاداری و خویشتن داری به همسر خود خیانت نمی کنند. 

پس مهم ترین دلیلی که برای خیانت می توان عنوان کرد عدم ارضای نیازها از سوی همسر است. گاهی ارضای نادرست و ناقص نیازها دلیل دیگر خیانت می تواند باشد؛ بنابراین توجه به نیازهای همسر بسیار مهم هستند. وقتی زن بداند با مرد چگونه برخورد کند و در زمان تقاضای ارتباط زناشویی با همسرش به این شکل باید رفتار کند، مسلما در چنین شرایطی احتمال اینکه خیانت شکل بگیرد کمتر می شود. 

 

خیلی از خانم ها درباره نیاز جنسی آقایان چیزی نمی دانند و همین مسئله باعث می شود که مرد بخواهد پاسخ به نیاز جنسی خود را در بیرون از خانه جست و جو کند. برخی از مردها تصور می کنند که همسر خود را از لحاظ عاطفی ارضا می کنند در حالی که چنین چیزی وجود نداشته است. بارها از زبان مردان می شنویم که می گویند: «من بهترین طلا را برای همسرم خریدم و تا جایی که در توانم بوده است برای همسرم خرج کرده ام ولی نمی دانم چرا به من خیانت کرد؟»، این دسته از مردها تصور می کنند انجام چنین کارهایی برای جلب محبت زن کافی است در حالی که ابعاد موضوع خیلی فراتر از این حرف هاست.

یه سوزن به خودت بزن...

وقتی که خیانت اتفاق می افتد، فردی که مورد خیانت قرار گرفته است طرف مقابل را محکوم می کند در حالی که هر 2 نفر باید در رابطه با رفتارهایی که در زندگی مشترک انجام داده اند، خوب فکر کنند. فردی که مورد خیانت واقع شده است، باید از خود بپرسد: «من چه کارهایی در زندگی مشترک انجام داده ام که زمینه را برای خیانت همسرم ایجاد کرده است؟» مردی که همسرش خیانت کرده باید کارهایی را که در زندگی مشترک انجام نداده، جست و جو کند؛ مثلا وقتی که به همسرش حتی یک بار نمی گوید که دوستش دارد یا اینکه چه لباس قشنگی پوشیده و چه سفره قسنگی درست کرده است و... چه توقعی دارد؟ 

زن ها زمانی که از محبت همسرشان اشباع نمی شوند با 2 راه مواجه می شوند، راه اول اینکه نیازهای خود را سرکوب می کنند و افسرده می شوند یا اینکه راه دوم را انتخاب می کنند و در صورت نداشتن ظرفیت و وفاداری به سمت بیرون از خانه و مردهای دیگر گرایش پیدا می کنند. 

نقطه مقابل خانم ها، آقایان قرار دارند؛ آن دسته از خانم هایی که با نیازهای همسرشان آشنایی ندارند، چه توقعی دارند که مرد زندگی شان سر از بیرون از خانه و روابط پنهانی در نیاورد؟ زمانی که مرد برای ارضای نیاز جنسی خود به سمت همسرش می رود و بارها طرد می شود و نیاز جنسی اش تنها به شهوانی بودن تغییر می شود، بدون اینکه شناخت یا مطالعه ای نسبت به نیاز جنسی مرد و جود داشته باشد، در چنین شرایطی احتمال اینکه مرد خیانت کند وجود دارد. 

خانم ها باید بدانند که مردها از نظر غریزی بصری هستند و هر تصویری در بیرون از خانه می تواند آنها را دچار هیجان کند و این هیجانات باید به صورت سالم در مرد توسط همسر ارضا شوند تا به انحرافات بیرون از خانه تبدیل نشوند. مردها گاهی برای کاهش خستگی و فشار ناشی از کار، ارتباط جنسی برقرار می کنند و برخی خانم ها به دلیل نداشتن شناخت کافی از مرد، او را رد می کنند یا بدرفتاری می کنند، در چنین شرایطی احتمال اینکه مرد به فرد دیگری به غیر از همسرش گرایش پیدا کند، وجوددارد.

 پس در مسئله خیانت باید زن و مرد به رفتارهای خود نگاه دقیق تری داشته باشند البته طرح این مسائل برای تایید خیانت نیست و خیانت رفتار اشتباه و نادرستی محسوب می شود ولی به طور کلی عدم شناخت نیازها و برطرف نکردن نیازها به شکل صحیح می توانند مهمترین دلایل خیانت باشند. وقتی اعتقادات ضعیف و توان مقابله با وسوسه های شیطانی وجود نداشته باشد، افراد در صورت فراهم شدن زمینه، نیازهای عاطفی و جنسی خود را در جای دیگری خارج از خانه ارضا می کنند.

اینها مستعدترند!

افرادی که قبل از ازدواج دوستی های بی بند و بار دارند و خارج از چارچوب اخلاقی رفتار می کنند و حتی رابطه جنسی هم دارند، بیش از بقیه افراد که به صورت سالم ازدواج می کنند و تجربه چنین دوستی هایی را ندارند، مستعد خیانت هستند. این افراد بعد از ازدواج دچار مشکل با درجات متفاوت می شوند درست مثل فردی که سال ها غذای ناسالم خورده و کبد او مشکل پیدا کرده است. 

افرادی که رفتارهای لجام گسیخته پیش از ازدواج داشته اند، باید آن رفتارها را کنار بگذارند و درمان بشوند، زیرا همین رفتارها به شکل عادت در می آید و به صورت خیانت در زندگی مشترک ادامه پیدا می کند. اگر ظرفیت های کم و نواقص ناشی از روابط بی بند و بار قبل از ازدواج به کمک یک مشاور خوب درمان شوند. انتظار می رود که خاطرات روابط ناسالم پیش از ازدواج کمرنگ شود، در غیر این صورت مشکلات زیادی در ازدواج سالم این افراد وجود خواهدداشت.

افرادی که پیش از ازدواج با جنس مخالف رابطه دارند، کنترل کمتری بر وسوسه های درونی می توانند داشته باشند و احتمال خیانت در این افراد بالاتر می رود.

 

اول شناخت بعد ازدواج

یکی دیگر از مواردی که در بحث خیانت نباید از نظر دور بماند، مسئله شناخت پیش از ازدواج است و تا زمانی که 2 طرف به خوبی یکدیگر را نشاخته اند، نباید ازدواج کنند. 

برخی از افراد صرفا برای ارضای نیازهای جنسی خود ازدواج می کنند که این مسئله می تواند بعد از گذشت مدت کوتاهی منجر به خیانت و گرایش به رفتارهای خارج از خانه شود. امروزه زمینه های وسوسه شیطانی زیاد شده است و به همین دلیل توجه بیشتر به همسر باید به وجود بیاید. البته شاید برخی از افراد توجه را با سوءظن اشتباه بگیرند، سوءظن یک رفتار بیمارگونه است که باید درمان شود و ارتباطی به توجه ندارد.

توجه کردن به این معنی می تواند باشد که زن و مرد نیازهای یکدیگر را به درستی برطرف کنند تا فرد برای ارضای نیازهای عاطفی یا جنسی خود احتیاجی به ارتباط بیرون از خانه نداشته باشد و در قالب یک رابطه زناشویی سالم نیازهایش ارضا شود. زن و مرد باید به فکر افزایش جذابیت برای یکدیگر باشند و به صورت محترمانه با یکدیگر رفتار کنند.افراد باید به این فکر باشند که موارد تشدیدکننده وسوسه ار از زندگی حذف کنند. برای مثال رفتن به مهمانی های مختلط (پارتی) یکی از زمینه های ایجاد وسوسه و خیانت است.

متهم اصلی؛ ماهواره

ماهواره به راحتی می تواند باعث ایجاد وسوسه شود و بنیان خانواده را نشانه بگیرد. به همین دلیل برای کاهش زمینه های خیانت ماهواره را باید جمع آوری کرد. ماهواره می تواند باعث ایجاد سردی عاطفی در زندگی مشترک شود و تسریع کننده و تقویت کننده خیانت در زن و مرد است. ماهواره و اینترنت کار خودشان را می کنند و برای کاهش آسیب های ناشی از آنها باید به مردم آگاهی بدهیم. مردم باید نسبت به هنجارشکنی هایی که از طریق عوامل بیرونی می آید، واکسینه شوند و در کنار آن باید بحث اخلاق را جلو برد، به این شکل احتمال خیانت در خانواده ها کم می شود.

رسانه های داخلی باید یک چارچوب برای طرح مسائل جنسی درست کنند. البته به شکلی که این مسئله منجر به بیدارشدن غرایز جنسی در نوجوانان نشود. آموزش پیش از ازدواج، یکی دیگر از مواردی است که نباید از یاد برود. آموزش شناخت نیازهای عاطفی و جنسی در افرادی که در شرف ازدواج هستند، ضروری است و از زمانی که برای دخترها خواستگار می آید یا پسرها به خواستگاری می روند، این آموزش ها باید وجود داشته باشد. آموزش کپسول نیست که یک مرتبه به فرد بدهیم و انتظار داشته باشیم سریعا از آن نتیجه بگیرد. البته این آموزش ها نباید برای نوجوان ها باشد، زیرا باعث ایجاد فساد می شود و غریزه خفته را بیدار می کند.

زندگی پس از خیانت 

اگر فردی متوجه خیانت همسر خود شد در صورت اطمینان از خیانت همسر، برای تصمیم گیری درست و منطقی برای ادامه دادن یا قطع ارتباط با او، باید به یک مشاور باتجربه، دلسوز و متعهد مراجعه کند و برای مدیریت خیانت مشاوره بگیرد، زیرا به تنهای نمی توان این مشکل را حل کرد و هرگونه اقدام به تنهایی شرایط را بدتر می کند. 

اگر همسری از خیانت خود پشیمان است، چنانچه او بخشیده شده و همچنان زندگی زناشویی با او ادامه می یابد، نباید مدام فرد را به دلیل اشتباهی که مرتکب شده، تحقیر کرد. هر فردی دارای ویژگی های بد و خوب است و زمانی که خیانتی اتفاق می افتد، باید خیانت را یک رفتار بد و غلط دانست و نباید شخصیت فرد را خرد کرد و صرفا کار بد و اشتباه فرد مدنظر است. بعد از اینکه خیانت همسر مشخص شد باید علت های آن را ریشه یابی کرد و به فکر برطرف کردن علت ها بود و تا زمانی که زن و مرد اصلاح نشوند، خیانت ادامه پیدا خواهدکرد. 

وقتی خیانت اتفاق می افتد، یک زندگی فرو می ریزد و یک واحد از اجتماع فاسد می شود و این آسیب اجتماعی، متوجه کل جامعه خواهدبود. برای حل مشکل خیانت باید به فکر توسعه کلینیک های سلامت خانواده در سراسر کشور باشیم تا در صورتی که زن یا مرد متوجه خیانت همسرشان شدند، بتوانند به راحتی از مشاوران این مراکز کمک بگیرند. متاسفانه تعداد این کلینیک ها در سطح کشور بسیار کم است و مسئولان باید به صورت فوریتی به فکر گسترش این کلینیک ها باشند.

طلاق و خیانت: 

برخی تصور می کنند طلاق بهترین کاری است که بعد از خیانت می توان انجام داد در حالی که شرایط را بدتر می کند و راه درمان خیانت نیست.

 آیات و روایات زیادی در زمینه «رزق» بندگان داریم که تأمل و تفکر در آنها موجب آرامش انسان و از بین رفتن حرص و طمع می شود. مطابق آیات و روایات، خداوند متعال ضامن رزق و روزی بندگان و مخلوقات خود می باشد کما این که یکی از صفات خداوند صفت «رزاق» است. رزاقیت خداوند شامل تمام مخلوقات است و مختص به طلاب علوم دینی نیست. قرآن مجید می فرماید: «قل ان ربی یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر و لکن اکثر الناس لا یعلمون» یعنی: بگو پروردگار من روزی را برای هر کس بخواهد وسیع یا تنگ می کند، ولی بیشتر مردم نمی دانند.[1]

در آیه دیگری می فرماید: «ان ربک یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر انه کان بعباده خبیرا بصیرا» یعنی: به درستی که پروردگارت روزی را برای هر کس که بخواهد توسعه می دهد یا تنگ می کند و او به بندگانش آگاه و بیناست.»[2]

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «نه حرص باعث جلب روزی می شود و نه ناخوشایند داشتن آن باعث برگشت آن می شود.»[3]

حضرت علی(ع) می فرماید: «خداوند رزق شما را کفالت کرده و شما را به عمل امر نموده است، پس نباید آن چه که خداوند آن را برایتان ضمانت کرده است، مطلق و در خواستش برای شما مهم تر باشد از آن چه خداوند انجام آن را بر شما واجب کرده است....»[4]

بنابراین طبق این روایات و ده ها روایت دیگر، خداوند روزی همه بندگانش را ضامن شده است و آن چه را از آنان خواسته است، کار و تلاش و عمل به دستورات الهی است. و از جمله طلاب و دانشجویان علوم دینی هم حتماً روزی شان از طرف خداوند ضمانت شده است و نباید به خاطر روزی و در آمد وظیفه اصلی خود که تحصیل علم است را فراموش کند و یا آن را کنار بگذارند.

در زمینه رزق و رزاقیت خداوند متعال باید نکات زیر را هم در نظر گرفت:

1- گاهی رزق انسان از نظر کمیت بسیار پائین است و شاید به ذهن انسان بیاید خداوند متعال توجهی به او ندارد ولی این طور نیست بلکه این کمی رزق، باعث تلاش و کوشش بیشتر او و در نتیجه باعث پیشرفت بیشتر او می شود. اگر انسان زندگی اش از هر نظر تأمین باشد، کمتر به دنبال آموختن و تجربه اندوختن می رود و به مهارتی دست نمی یابد و این سختی و کمبودها و مشقت هاست که باعث ساخته شدن انسان می شود. یک انسان خود ساخته بالاترین سرمایه را دارد و در هر شرایطی می تواند نه تنها خود بلکه جامعه ای را اداره کند.

2- در آیات و روایات ما توصیه شده که توکل خالص به خداوند متعال داشته باشیم، اما معنی توکل چیست؟ روزی پیامبر اکرم(ص) بر جمعی می گذشت که آنها زراعت نمی کردند! حضرت فرمودند شما چکاره اید و چگونه زندگی خود را اداره می کنید؟ گفتند یا رسول الله، ما به خدا توکل می کنیم. حضرت فرمودند که شما متوکل نیستید، بلکه سربار جامعه هستید.[5]از این حدیث شریف و احادیث دیگر معلوم می شود معنی توکل خالص، نشستن و دست روی دست گذاشتن و امید به خدا داشتن و دعا کردن برای نزول روزی نیست، بلکه معنی توکل خالص این است که هر شخص در حد متعارف، در شغل خود سعی و تلاش خود را بنماید و نیروی خود را بکار گیرد، اما امیدش تنها به خداوند باشد و او را همه کاره بداند. امام علی(ع) فرمود: «برای توکل تو کفایت می کند که تنها خدا را مجری رزق خود بدانی.»[6]

پس توکل خالص، جدای از کار و تلاش نیست. زیرا وکیل واقعی از حق انسان و کار و تلاش انسان دفاع می کند و نمی گذارد کسی حق او را پایمال کند، اما وکیل در مزرعه برای انسان کار نمی کند، کما این که دعا کردن و درخواست از خداوند متعال نیز جدای از کار و تلاش و کوشش نیست، باید به همراه کار و تلاش دعا هم کرد و از خدا استعانت جست. زیرا خداوند کارها را از طریق خاص آنها انجام می دهد.

بنابراین، توکل خالص یک طلبه علوم دینی این است که نهایت سعی و تلاش خود را در جهت مجهز شدن به گوهر علم و تقوی بنماید، و خود را برای دفاع از دین و تبیین احکام آن، و اجتهاد در احکام دین آماده سازد. و به وظیفه خود مشغول شود و به خدا توکل نماید و او را وکیل خود قرار دهد، و هیچ گونه طمعی به غیر خدا نداشته باشد. آن گاه در می یابد که خداوند بهترین وکیل و بهترین مدافع اوست و رزق الهی به دنبال او خواهد آمد و لازم نیست که او به سراغ رزق برود. حضرت علی(ع) فرمود: «رزق بر دو قسم است: یک قسم رزقی است که تو او را می طلبی و یک رزقی است که تو را می طلبد و اگر تو به دنبال آن نروی، او به دنبال تو می آید.»[7]

با مطالعه در زندگی علماء بزرگ مراجع تقلید و مجتهدین ما، عملی شدن این وعده های الهی به خوبی مشهود است! زیرا آنها وظیفه خود را به خوبی انجام دادند و به خدا توکل کردند و نتیجه اش را هم دیدند و یک عمر با رضایت کامل زندگی کردند.

3- گاهی ممکن است یک طلبه در اثر فشارهای اقتصادی و گرانی و مشکلات مالی، و وسوسه های شیطانی، با خود بگوید که اگر شغل دیگری داشتم در آمد بیشتری و زندگی بهتری می داشتم. ولی باید توجه داشته باشیم که همه کسانی که در شغل های دیگری مشغول هستند، بدون مشکل اقتصادی و مالی نیستند، بلکه مشکلات بسیار بزرگ مالی دارند، چند برابر مشکلات مالی یک طلبه. و به همین دلیل بسیاری از آنها از کار و شغل خویش ناراضی هستند.

4- آن چه در روایات ما آمده است، این است که یک انسان مومن و معتقد باید در زندگی خود به حالت غنی و بی نیازی برسد، و طمع خود را از آن چه در اختیار دیگران است قطع نماید تا به عزت و سر بلندی برسد. حالت غنی و بی نیازی یک حالت نفسانی است که انسان با تربیت نفس خود بدان می رسد، همگی در اطراف خود افرادی را می بینیم که با داشتن ثروت های کلان، باز از زندگی خود و آنچه خداوند به آنها عطا کرده است، راضی نیستند، و واقعاً فکر می کنند که خداوند نعمت زیادی به آنها نداده است، و در مقام شکر گزاری بر نمی آیند و همواره در آرزوی داشتن اموال و امکانات بیشتری هستند. از نظر روایات ما، این افراد با این همه ثروت غنی نیستند، و بر عکس انسان هایی را می بینیم که امکانات آنها بسیار ابتدایی و در سطح پائین است، ولی هیچطمعیبه مال دیگران ندارند و همواره شاکر پروردگار متعال هستند. اینها غنی و ثروتمند هستند هر چند امکانات آنها برای زندگی یک روز بیشتر کفایت نمی کند. در روایات ما آمده است که برای رزق فردای خود عجله نکنید، همان طوری که خداوند عبادت فردا را از شما نخواسته است.[8]

 یکی از موضوعات بحث‌انگیز و مهم قرآنی مسأله [رزق و رزاق] می‌باشد. روشن شدن ابعاد این مسأله علاوه بر تصحیح برداشت‌های نادرست و نگرش‌های میانه به فعالیت و تلاش و معشیت انسان جهت داده و فرهنگ کسب رزق قرآنی را در متن زندگانی مردم قرار می‌دهد.

رزق؛ رزاق؛ انواع رزق؛ رزق کریم؛ انفاق رزق؛ طیبات رزق؛ رزق بی‌حساب؛ رزاقیت خداوند؛ طلب رزق؛ تقدیر معشیت.

(رزق)، گاهی برعطای جاری در دنیا یا آخرت گفته می‌شود و گاهی به بهره و نصیب و گاهی آنچه به شکم جاندار می‌رسد و با آن تغذیه می‌کند اطلاق می‌شود. (رازق) به خالق رزق و عطاکننده رزق و آن کسی که سبب رزق می‌شود هم گفته می‌شود. بنابراین (رازق) در حقیقت خدای متعال است و به انسانی که در وصول رزق سبب می‌شود هم گفته می‌شود. ولی (رازق) به جز خدای متعال به کسی گفته نمی‌شود.(1) (رزق) در تعبیر دیگر به معنای روزی و هر چیزی که از آن نفع بردارند و موسوم به (جیره) است، گفته می‌شود.(2) و در تعبیر دیگر آمده که علاوه بر معنای معروف، به آمیزه‌ای از عطا و بخشش نیز گفته می‌شود.(3) در وضع اول اختصاص به غذا دارد مانند (و علی المولود له رزقهن و کسوتهن)(4) بر صاحب فرزند [پدر] است که خوراک و پوشش مادر فرزند را بدهد. در این آیه (کسوة) رزق شمرده نشده است و جدا یاد شده. آنگاه معنای رزق توسعه یافته و بر هر چیز نافع و سودمندی که (به شئی و شخص) برسد رزق گفته می‌شود، اگر چه غذا نباشد؛ مانند همه مزایای حیات از مال و جاه و عشیرت و اولاد و جمال و علم و غیره، مانند این آیه: «ام تسئلهم خرجاً فخراج ربک خیر و هو خیر الرازقین»(5) آیا از این مردم درخواست مزد می‌کنی و حال آن که مزد پرورگارت بهتر است و خداوند بهترین روزی‌دهندگان است که در این آیه مزد رسالت که خدا به پیامبرش می‌دهد رزق شمرده شده است. و مانند این آیه: «یا قوم ارأیتم ان کنت علی بینه من ربّی و رزقنی رزقنا حَسَنَا»(6) ای قوم من خبر دهید که اگر من بر دلیل روشنی از جانب پرودگار باشم و رزق نیکویی روزی من کرده باشد… که در آیه، نبوت و علم رزق شمرده شده و شواهد دیگر قرآنی.(7)

در قرآن کریم آمده است: «انَّ الله هو الرّزاق ذوالقوه المتین»(8) همانا خداوند بسیار روزی دهنده و صاحب نیروی استوار است. آنچه از این آیه حاصل می‌گردد این است که رزق در حقیقت جز به خدای متعال نسبت داده نمی‌شود زیرا مقام، مقام حصر است (منحصر کردن رزاقیت در خدا)(9) و آنجا که رزق به غیرخدا نسبت داده شده، مانند آیه شریفه «وارزقوهم فیها واکسوهم»(10) از مال سفیهان به اندازه نیازشان به آنها روزی و پوشاک بدهید، از قبیل نسبت به غیرحقیقی است.(11) چنانکه ملک و عزّت به حسب ذات از آن خدای متعال است و برای غیر خدا به وسیله اعطاء و اجازه اوست. پس تنها خدا رزّاق است.(12)

رزق برحسب اعتبارات به انواع مختلف تقسیم می‌شود:

- رزق حلال: به رزقی گفته می‌شود که از طریق مشروع (طبق نظر دین) به دست آمده باشد.
- رزق حرام: به رزقی گفته می‌شود که از طریق نامشروع و برخلاف نظر دین به دست آمده باشد.
در این ارتباط رسول گرامی اسلام (ص) فرموده‌اند: «العبادة سبعون جزء وافضلها جزء طلب الحلال»(13) – عبادت هفتاد بخش است و بهترین بخش آن طلب رزق حلال است). همچنین حضرت فرموده‌اند: «مَنْ اکل من کدّیده حلالاً فتح له ابواب الجنّة یدخل من ایها شاء»(14) هر کس از دسترنج خود به طور حلال روزی بخورد خداوند درهای بهشت را به روی او می‌گشاید که از هر دری می‌خواهد وارد شود. و همچنین حضرت فرموده‌اند: «طلب الحلال فریضة علی کل مُسلم و مُسلمه»(15) طلب روزی حلال بر هر مرد و زن مسلمانی واجب است. و هرکس از حلال بخورد فرشته‌ای بر سر او می‌ایستد و برای او استغفار می‌کند تا از خوردن فارغ شود.(16)
رسول گرامی (ص) اسلام در باره رزق حرام فرموده‌اند: «من اکتسب مالاً من غیر حله کان زاده الی النار»(17) هر کس مالی را از غیر حلال به دست بیاورد همان توشه او به سوی آتش دوزخ است. همچنین فرموده‌اند که خدای تبارک و تعالی فرموده است: «هر که باک نداشته باشد که از چه راهی دینار و درهم به دست می‌آورد من هم باکی ندارم که روز قیامت از کدام در او را به دوزخ وارد کنم».(18) همچنین حضرت فرموده‌اند: «هرگاه لقمه‌ای از حرام در شکم بنده قرار گیرد هر فرشته‌ای در آسمان‌ها و زمین او را لعنت می‌کند.» (19)
- سؤال قابل طرح این است که اگر روزی دهنده هر بنده‌ای خداست و آنکه از راه حرام کسب معاش می‌کند گناهکار است، چگونه خداوند نسبت گناه (روزی او را به خود) می‌دهد و حال آنکه به حسب عقل و نقل هر نسبت گناهی از خدا نفی شده است و او منزه است از اینکه چیزی را نهی کند و آنگاه به آن فرمان دهد و یا چیزی را نهی کند و راه رزق را در آن منحصر سازد؟
پاسخ این سؤال این است که رازقیت عامی که خداوند در قرآن بیان فرموده(20) برحسب تکوین است نه تشریع، توضیح اینکه: همه چیزهایی که آدمیان یا موجودات دیگر در این عالم از آن بهره می‌برند خداوند آفریده و راه استفاده از آنها را برای ایشان مقرر فرموده است، هرچه هر انسانی می‌خورد و می‌نوشد و می‌پوشد و… خدا آفریده و در دسترس او قرار داده است، پس خداوند رازق و رزاق همه است، مؤمن باشد یا کافر، متقی باشد یا فاجر.
ولی برحسب تشریع، خداوند مقرر فرموده که این مواهب خدادادی را از راه مشروع، یعنی مطابق دستور او به دست آورند و به طریق مشروع هم مصرف کنند، و در این صورت است که رزق به صفت حلال متصف می‌گردد، و هرگاه از طریق نامشروع به دست آورند و مصرف کنند به صفت حرام متصف می‌گردد، و از این جهت روانیست به خدا نسبت داده شود، هرچند برحسب تکوین و آفرینش هر دو از خداست.
و خلاصه: همه وظیفه خوار و جیره‌خوار خداوندند، چیزی که هست بعضی این جیره را از راهی که او مقرر کرده می‌گیرند و بعضی از غیر آن راهی که مقرر فرموده است.(21)

امام علی (ع) در وصیت‌نامه خود به فرزندش امام مجتبی(ع) می‌فرماید: «واعلم یا بنی ان الرزق رزقان. رزق تطلبه و رزق یطلبک. فان لم تأته اتاک»(22) ای فرزند من! روز بر دو قسم است، یکی آن که تو در پی آنی، و دیگری آنکه او به دنبال تو می‌گردد، که اگر تو به سوی او نروی او به سوی تو می‌آید.
و نیز می‌فرماید: «الرزق رزقان طالب و مطلوب فمن طلب الدنیا طلبه الموت حتی یخرجه منها و من طلب الآخره طلبته الدنیا حتی یستوفی رزقه منها»(23) روزی، دو نوع است، یکی تو را می‌جوید و دیگری را تو می‌جویی، پس کسی که دنیا خواه باشد (برای روزی به هر راهی برود) مرگ او را می‌جوید تا از دنیا بیرونش برد، وکسی که طالب آخرت باشد (و بیش از نیاز و حد مشروع برای روزی تلاش نکند) دنیا او را می‌جوید تا از آن، روزی خود را کامل بستاند. (تا آن شخص روزی کامل خود را از دنیا بگیرد) و نیز می‌فرماید: «الرزق رزقان: رزق تطلبه و رزق یطلبک فان لم تأته اتاک، فلا تحمل هم سنتک علی هم یومک، کفاک کل یوم ما فیه، فان تکن السنه من عمرک فان‌ الله تعالی سیؤتیک فی کل غد جدید ما قسم لک، و ان لم تکن السنه من عمرک فما تصنع بالهم لما لیس لک، ولن یسبقک الی رزقک طالب و لن یقلبک علیه غالب و لن یبطی عنک ما قد قدرلک»(24) روزی دو گونه است روزیی که تو می‌جوی و روزیی که ترا می‌جوید، که اگر تو به سویش نروی او به سویت خواهد آمد، پس اندوه سال خود را بر اندوه روز خویش بار مکن، که روزیِ هر روز تو را بس است، پس اگر آن سال در شمار عمر تو آید، خدای بزرگ در فردای هر روز آنچه قسمت تو کرده است به تو می‌دهد، و اگر آن سال در شمار عمر تو نیست، پس غم تو بر آنچه از آن تو نیست چیست؟ و در آنچه روزی تو است هیچ خواهنده‌ا‌ی بر تو سبقت نگیرد و هیچ غالبی بر تو چیره نگردد و آنچه برایت مقدر شده تأخیر نپذیرد. (25) 
و از امام رضا (ع): «اتق فی طلب الرزق واجمل بالطلب واحفظ فی‌المکسب، واعلم ان الرزق رزقان: فرزق تطلبه و رزق یطلبک فاما الذی تطلبه فاطلبه من حلال فان اکله حلال ان طلبته فی وجهه والا اکلته حراما و هو رزقک لابدله من اکله» در طلب روزی تقوا را رعایت کن و حد اعتدال وجمیل را در طلب روزی در پیش‌گیر ، و کسب خود را از آلوده شدن به حرام حفظ کن و بدان که روزی دو گونه است: روزی که تو در طلب آنی و روزی که آن طالب توست. پس آن رزقی را که تو می‌طلبی از طریق حلال دنبال کن، زیرا از خوردن آن گریزی نداری،(26) (واگر حرامش کرده‌ای خود کرده‌ای).
در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید در ذیل جمله‌ای که از نامه امام به فرزندشان نقل شد می‌نویسد:
این مطلب درست و مطابق با واقع است، زیرا رازقیت برحسب علم او نسبت به مصلحت مکلف است، پس گاهی روزیِ او بدون اکتساب و زحمت تلاش و رنجِ کوشش، حاصل می‌شود و گاهی هم با اکتساب و تلاش و کوشش(27) بنابراین رزقِ طالب همان رزقِ بدون رنج است و رزقِ مطلوب، رزق همراه با رنج اکتساب، و همانطور که در روایت منقول از امام هشتم (ع) آمده است در این مورد است که انسان باید مواظب باشد از حلال طلب کند ودنبال حرام نرود و اگر دنبال حرام رفت بالاخره روزی، همان است و خود آن را حرام کرده است.

در ضمن بیان رزق حلال و رزق حرام به این مطلب اشاره‌ای شد و توضیح این است که خداوند چون خالق همه موجودات است، روزی آنها را نیز برعهده گرفته است؛ چنانکه در قرآن کریم می‌فرماید: «و ما من دابه فی‌الارض الاعلی الله رزقها و یعلم مستقرها و مستودعها»(28) جنبده‌ای در زمین نیست جز اینکه روزی او برخداست و جای ثابت و متغیر آن را هم می‌داند. خداوند در عالم وجود، هر موجودی را که آفریده و نیاز به تأمین زندگی دارد موادی را که زندگی او را تأمین کند و اسباب داخلی و راهنمایی‌های طبیعی را هم برای او انجام داده تا بتواند به حیات خود ادامه دهد و این رزاقیت عام خداوندی که همه از آن بهره‌مندند و این کرم خداوندی است که همه از آن بهره‌ور و وظیفه‌خوارند و اوست که حاجت موری را به علم غیب در بن چاهی به زیر صخره صماء می‌داند و تأمین می‌کند. 
ولی خداوند برای بشر در رابطه با تحصیل این مواد که روزی او را تأمین می‌کند مقررات و احکامی قرار داده است، که اگر از راه آن مقررات مواد روزی را به دست آورد حلال و طیب است و اگر از غیر آن راه به دست آورد حرام و پلید است و این قسم روزی را روزی تشریعی می‌گویند که در واقع همان روزی تکوینی است ولی راه تحصیلش متفاوت است.

در مواردی از قرآن کریم از بعضی از روزی‌ها به «رزق کریم» یاد شده است، علامه طباطبائی (ره) می‌نویسد: «خداوند از روزی کریم، بهشت و نعمت‌های بهشت را در مواردی از کلام خود اراده کرده است.» مانند آیه «شریفه فالذین امنوا و عملوالصالحات لهم مغفره و رزق کریم، والذین سعوافی آیاتنا معاجزین اولئک اصاحب الجحیم»(29) کسانی که ایمان آورده و اعمال شایسته انجام دادند آمرزش و رزق کریم از آن ایشان است، و کسانیکه در محو آیات ما تلاش کردند و پنداشتند ما را درمانده می‌کنند اینان یاران دوزخند.
که از مقابله جزای این دو دسته معلوم می‌شود که رزق کری،م بهشت و نعم بهشتی است، و جالب آن که در عموم آیاتی که رزق کریم یاد شده، پیش از آن مغفرت آمده است. (30) 
و رزق کریم آن روزیی است که همراه با کرامت باشد و روزی بهشتیان است که به طور قطع همراه با کرامت است، زیرا بهشت جای اهل تقوی است و بیشترین کرامت را خداوند از آن اهل تقوی یاد نموده است «ان اکرمکم عندالله اتقاکم». (31) و درمقابل روزی کریم روزی است که همراه با ذلت و خواری باشد و آن طعام دوزخیان است خداوند می‌فرماید: «ان شجره الزقوم طعام الاثیم……...ذق انک انت العزیز الکریم»(32) درخت زقوم خوراک گناهکاران است….. به آنها گفته می‌شود بچش که تو آن فردی هستی که پنداشتی عزیز و بزرگواری.
البته در دنیا نیز رزق کریم و غیرکریم می‌تواند مصداق داشته باشد، آن روزیی که عزت و کرامت و شرافت و مناعت نفس آدمی را حفظ کند، رزق کریم است. اگرچه از کمیت و کیفیت بالایی برخوردار نباشد. و آن روزیی که با دنائت نفس و زبونی و ذلت همراه باشد روزی پست است. انوری می‌گوید:
آلـوده منـت خسـان کـم شــو تا یک شبه در وثاق تو نان است
یک نفس بـه رستـه قناعـت شـو کانجا همه چیـز نیـک ارزان است
تـا بتـوانی حــذر کـن از منـت کاین منت خلق کاهش جان است
چندانـکه مـروت اسـت در دادن در ناستـدن هـزار چنـدان اسـت

در قرآن کریم آیات متعددی است که مفاد آنها این است که خداوند روزیِ هر کس را که بخواهد گشاده می‌کند و روزی هرکس را بخواهد تنگ می‌گرداند. مانند: «الله یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر»(33) خداوند روزی هر کس را بخواهد گشاده می‌کند و یا تنگ می‌کند و نیز می‌فرماید «ان ربک یبسط الرزق لمن یشا و یقدر انه کان بعباده خبیرا بصیرا»(34) پروردگار روزی را گشاده می‌کند برای هر کس که بخواهد و تنگ می‌گرداند. او نسبت به بندگانش آگاه و بیناست، ونیز می‌فرماید: «الله یبسط الرزق لمن یشاء من عباده و یقدر له ان الله بکل شیء علیم».(35) خداوند گشاده می‌کند روزی را برای هر که از بندگانش که بخواهد و تنگ می‌کند برای هر که بخواهد و در سوره روم آمده است که:
«واذا اذقنا الناس رحمه فرحوا بها و ان تصبهم سیئه بما قدمت ایدیهم اذاهم یقنطون. اولم یروا ان الله یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر ان فی ذلک لآیات لقوم یؤمنون»(36)
(هرگاه رحمتی را به این مردم بچشانیم به آن شاد می‌گردند و اگر به واسطه کردار بدشان بدی به آنها برسد در آن ناامید می‌شوند، آیا نمی‌دانند که خداوند است که گشاده می‌کند روزی را برای هرکه بخواهد و تنگ می‌گیرد، در این کار خدا، نشانه‌هایی است برای گروهی که ایمان می‌آورند.)
علامه طباطبایی (ره) در ذیل آیه اول می‌نویسد: «مراد این است که مردم نسبت به نعمت یا نقمتی که به آنها می‌رسد سطحی نگرند، هرگاه نعمتی را یافتند به آن شاد می‌گردند، بدون اینکه بدانند آن نعمت با اراده حق‌تعالی به آنها رسیده و اگر مصیبتی به آنها وارد شود ناامید می‌گردند، گویا نمی‌دانند که مصیبت نیز به اذن پروردگار به انسان می‌رسد و اگر او اذن ندهد مصیبتی بر انسان وارد نمی‌شود.»
و در ذیل آیه دوم می‌نویسد: این آیه، خطای انسان را در مبادرت به شادی و ناامیدی را هنگام چشیدن رحمت و برخورد با مصیبت بیان می‌کند، زیرا انسان فکر می‌کند وسعت روزی و یا تنگی آن به دست اوست و هرگاه وسعت در روزی برای او پیدا شده همواره هست و از این جهت شاد می‌گردد، و اگر تنگی معشت پیش آمد نیز همواره گرفتار آن است و از این‌رو ناامید می‌گردد ولی اگر بداند که وسعت و تنگی روزی تابع مشیت الهی است و برای هر دو امکان زوال هست، نه موجبی برای شادی او و نه علتی برای ناامیدی او خواهد بود. (37) 
و اما اینکه فراخی و تنگی روزی به دست خداست وقرآن آن را به عنوان یک امر قطعی و مشهود برای انسان یاد می‌کند (اولم یروا) از این جهت است که رزقی که به دست انسان می‌رسد یا به دست می‌آورد، وجود آن متوقف بر هزارن هزار سبب و شرط است که تلاش آدمی به عنوان یک سبب به‌شمار می‌آید و عموم اسباب به خدای متعال منتهی می‌گردد. پس خداست که عطا می‌کند و منع می‌نماید و روزی را فراخ می‌کند یا تنگ می‌نماید. (38) 
نکته‌ای را که درباره فراخی و تنگی روزی نباید از نظر دور داشت، نقش خود انسان در فراخی و تنگی روزی است، درست است که فراخی و تنگ‌روزی متوقف بر مشیت الهی است ولی نباید مشیت الهی را بدون حساب تلقی کرد، بلکه مشیت او از روی علم و حکمت است و تا محلی قابل فراخی یا تنگی روزی نباشد خداوند روزی او را فراخ یا تنگ نمی‌کند. در آیاتی که یاد شد اگر دقت شود بعد از آنکه می‌فرماید خداست که روزی را برای هر که بخواهد فراخ یا تنگ می‌کند، در یک جا می‌فرماید: «انه کان بعباده خبیرا بصیر» و در جای دیگر می‌فرماید: «ان الله بکل شیء علیم» یعنی این فراخی و تنگی روزی بندگان، بر مبنای علم و حکمت خداوند است.
و از طرف دیگر نباید پنداشت که فراخی و تنگی روزی یک فضای حتمی و غیرقابل تغییر است و گمان کرد که:
گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه به آب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد
بلکه هر دو دگرگونی‌پذیر و قابل زوال است، قرآن کریم می‌فرماید: «ولو ان اهل القری امنوا و اتقوا لفتحنا علیهم برکات من السماء والارض ولکن کذبوا فاخذناهم بما کانوا یکسبون»(39) (واگر اهل شهرستان‌ها ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند برکات آسمان و زمین را به روی آنان می‌گشودیم ولی آیات ما را تکذیب کردند از این‌رو به واسطه اعمالشان ایشان را مؤاخذه نمودیم.)
در کتب حدیث، روایات فراوانی درباره اعمالی که روزی را وسعت می‌بخشد و یا اعمالی که موجب فقر و تنگی روزی می‌شود آمده است. در سفینة البحار حدود چهل عمل را یاد می‌کند که مؤثر در وسعت روزی است، از آن جمله: صله رحم، حسن رفتار با همسایه، تعقیب نماز صبح و عصر، صبح زود برای طلب روزی بیرون آمدن، همواره با طهارت بودن، اجابت مؤذن، ترک حرص، شکر نعمت، اجتناب از قسم دروغ، شستن دست قبل از طعام، هر روز سی مرتبه سبحان‌الله گفتن، استغفار و نماز شب….(40) و در نهج‌البلاغه آمده است که: «الاستغفار تسبیبا لدرور الرزق»(41) طلب آمرزش از خدا، سبب ریزش و فراوانی روزی است و نیز «استنرلواالرزق بالصدقه»(42) به واسطه صدقه دادن، طلب نزول روزی کنید.
و نیز می‌فرماید: «الزکوه تسبیبا للرزق»(43) زکات دادن، سبب وسعت روزی می‌شود.
و نیز در سفینة البحار اعمالی یاد شده که موجب فقر و تنگی روزی می‌شود از آن جمله:
قسم دروغ، زنا، عادت به دروغ، کثرت استماع غناء، اندازه‌گیری نکردن در معیشت، ترک فامیل، خواب میان نماز مغرب و عشاء و پیش از طلوع خورشید، دست نشستن هنگام غذا، ظروف ناشسته در شب گذاردن، و استخفاف به نماز و…(44)
و از امام صادق (ع) آمده که: «کثره السحت یمحق الرزق»(45) مال حرام خوردن روزی را از بین می‌برد. و از امام مجتبی (ع) آمده است که: «ترک الزنا و کنس الفناء و غسل الاناء مجلبه للغنی»(46) ترک زنا و رُفتنِ جلوی در خانه و شستن ظروف غذا، توانگری می‌آورد.
و از طرفی، دعا برای وسعت روزی، یکی از اموری است که در روایات سفارش شده و کمتر دعای مأثوری است که در آن از خدا، وسعت روزی، روزی حلال و طیب خواسته نشده باشد.
امام علی (ع) در وصیت‌نامه خود به فرزندشان امام مجتبی (ع) می‌فرماید: «ثم جعل فی یدیک مفاتیح خزائنه بما اذن لک فیه من مسألته، فمتی شئت استفتحت بالدعاء ابواب نعمته»(47) 
(آنگاه خداوند کلیدهای خزینه‌های خود را در دو دست تو قرار داد، بدینگونه که به تو اجازه داد که از او مسألت نمایی، پس هر زمان بخواهی می‌توانی به وسیله دعا، درخواست کنی که درهای نعمت را به روی تو بگشاید.) 
و در بخش دیگر مهمترین درخواست را سه چیز می‌شمارد:
«و سألته من خزائن رحمته مالایقدر علی اعطائه غیره، من زیاده الاعمار و صحه الابدان و سعه الارزاق»(48) (و از خزائن رحمت خداوند چیزی را درخواست کن که دیگری بر دادن آن توانائی ندارد، مانند: افزایش در عمر و تندرسی و وسعت رزق.)
و کمتر دعایی است که در کتب ادعیه آمده و در آن درخواست وسعت روزی و روزی حلال و طیب نشده، از آنجمله در دعای ابوحمزه در چند مورد این درخواست شده است، مانند: «وارزقنی من فضلک رزقا واسعا حلالا طیبا» و مانند: «اللهم اعطنی السعه فی الرزق» و نیز «وارزقنی رزقا واسعا من فضلک الواسع»(49) و در دعاهای ماه مبارک رمضان می‌خوانیم «واجعل فیما تقضی و تقدر ان تطیل عمری و توسع علی رزقی و تؤدی عنی امانتی و دینی آمین رب العالمین»(50) و در آنچه مقدر می‌کنی قرار داده که عمر من دراز و روزی من وسیع و امانت من ادا شود، ای پروردگار جهانیان مستجاب کن!
نتیجه‌ای که از این مبحث حاصل شد این است که در عین حال که فراخی و تنگی روزی به دست خداست و اوست که روزی را فراخ یا تنگ می‌کند، خودش وسائلی را معین نموده که توسط آنها می‌توان روزی را فراخ و یا تنگ نمود، البته باز، فراخی دهنده و تنگ‌کننده، خداست.

در پاره‌ای از آیات، قرآن رزق را به صفت حَسَن ستوده است، مانند: آنچه از شعیب پیامبر در گفتگوی با قومش حکایت شده «یا قوم ارأیتم ان کنت علی بینه من ربی و رزقا حسنا» ای قوم من خبر دهید اگر من بر دلیل آشکاری از جانب پروردگارم باشم و روزی نیکویی به من داده باشد.
در تفسیر المیزان در ذیل این آیه آمده است که مراد از رزق حسن، وحی نبوت است، که مشتمل بر اصول معارف و شرایع است. (51) و در سوره نحل در دو مورد رزق حسن به کار رفته، یکی در مورد محصولات حلال، خرما و انگور(52) و دیگر در مورد کسی که به نعم الهی متنعم شده و هرگونه انفاق را انجام می‌دهد. (53) 
و در سوره حج از پاداش هجرت و شهادت به رزق حسن، تعبیر شده است. (54) 
و از مجموع می‌توان استفاده کرد که رزق حسن، رزقی است از آلودگی منزه و یا از معنویت والایی برخوردار باشد.

 در طول هفته های اخیر، عکسی در شبکه های اجتماعی دست به دست شده که نشان از آسیب شدید پوست دور چشم خانم جوانی دارد که به ادعای خودش، برای رفع چین و چروک دور چشم به پزشک مراجعه کرده و تحت درمان با لیزر اربیوم قرار گرفته و عمق نفوذ و شدت درجه لیزری که برای درمانش استفاده شده، به حدی زیاد بوده که باعث تخریب بافت دور چشمش شده است. 

به هیمن بهانه به سراغ دکتر مجتبی امیری، متخصص پوست و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... رفتیم تا با راه های مختلف رفع چروک دور چشم و خطرها و عوارض احتمالی آنها آشنا شویم.

لیزر اربیوم چیست؟

- لیزر اربیوم، نوعی لیزر قدیمی است و در گروه لیزرهای ابلیتیو جای می گیرد. لیزرهای ابیلیتو، به آن گروه از لیزرهایی گفته می شود که قسمتی از پوست را بر می دارند. علاوه بر لیزر اربیوم، لیزر CO2 هم در گروه ابلیتیوها قرار دارد.

منظورتان از برداشتن قسمتی از پوست چیست؟

- مثلا با کمک این لیزر می توان برخی از خال ها، زگیل ها و گروهی از ضایعات پوستی برجسته را برداشت.

کمی هم از عوارض لیزر اربیوم برایمان می گویید؟

- این لیزر با قدرت نفوذ بالایی که دارد، می تواند باعث آسیب به بافت های پوستی شود. قرمزی و التهاب ناشی از اربیوم هم زیاد است. به همین دلیل استفاده از اربیوم، در اصل برای برداشتن توده و ضایعات پوستی است و این لیزر در درمان چین و چروک کاربردی ندارد.

پس چرا برای رفع چین و چروک اطراف چشم خانمی که ابتدای مطلب به ایشان اشاره کردیم، از لیزر اربیوم استفاده شده است؟

- وقتی که تاکید می کنیم برای درمان ناراحتی های پوستی یا درمان های زیبایی در زمینه پوست به متخصصان پوست مراجعه کنید، به همین دلیل است. یک متخصص پوست می داند که چه وسیله ای در چه مواردی کاربرد دارد و چطور باید آن را به نحوی استفاده کرد که بیمار دچار کمترین عارضه شود. از طرف دیگر، پزشک متخصص با عوارض احتمالی روش های درمانی آشناست و می تواند از ایجاد آنها جلوگیری یا حداقل بهترین و سریع ترین راه درمانی را برای رفع عوارض احتمالی ایجاد شده، انتخاب کند. اگر برای درمان یا اعمال زیبایی به افراد غیرمتخصص مراجعه می کنید، باید انتظار هرنوع عارضه ای را داشته باشید. روش نامناسبی برای درمان چروک های دور چشم او انتخاب شده که این روش برای آن مشکل، مناسب و مورد تایید متخصصان پوست نیست.

بهترین روش درمان چروک دور چشم چیست؟

- یک نوع چروک در اطراف چشم بیشتر افراد وجود دارد که به نام «پنجه کلاغی» معروف است. معمولا این نوع چروک در اثر بستن یا تنگ کردن چشم ها هنگام مواجهه با نور، مطالعه یا خندیدن ایجاد می شود.

از آنجا که این چروک ها در دوران جوانی ایجاد می شوند، خط مشخصی از خود باقی نمی گذارند و بیشتر خط ها از میانسالی به بعد تشکیل می شوند و شکل می گیرند. ساده ترین و بی دردسرترین راه برای رفع این چروک ها، استفاده از بوتاکس است. تزریق بوتاکس می تواند حدود 9-6 ماه این خطوط را صاف تر نشان دهد.

نظرتان درباره لیزر CO2 چیست؟

- هرچند که لیزر فراکشنال CO2 هم برای درمان چروک های دور چشم به کار می رود اما اثربخشی آن چندان زیاد و به اندازه بوتاکس نیست. ما می توانیم با کمک این نوع لیزر، کمی به صاف ترشدن پوست دور چشم کمک کنیم اما از آنجا که پوست اطراف چشم ما بسیار نازک است (ضخامتی کمتر از 0.1 میلی متر دارد)، باید لیزر فراکشنال CO2 را با دقت بسیار و به صورت تکراری برای کمترکردن چروک دور چشم به کار برد. از این رو فقط به تشخیص پزشک متخصص در موارد خاص، می توان از آن استفاده کرد.

رادیو فرکوئنسی هم در درمان چروک های دور چشم کاربرد دارد؟

- دستگاه های RF یا همان رادیوفرکوئنسی می توانند تاحدی به جوانسازی پوست اطراف چشم و محکم تر شدن پوست کمک کنند اما نمی توان چروک ها را با این روش کاملا از بین برد.

کرم دور چشم درمان کننده چروک نیست

کرم های دور چشم می توانند رطوبت پوست اطراف چشم را افزایش دهند و باعث شوند که چروک ناشی از خشکی پوست، کمتر خود را نشان بدهد اما این کرم ها نقشی در رفع یا درمان چروک اطراف چشم ها ندارند. علت ایجاد چروک های افقی زیر چشم جوان ها، درماتیت اتوپیک است. معمولا چنین افرادی از دوران کودکی دچار حساسیت پوستی بوده اند و حالا با علائم این حساسیت به صورت چروک زیر چشم مواجه شده اند. درمان های دارویی موضعی با کرم های تجویزی متخصص پوست می تواند در بهبود التهاب و چروک زیر چشم این افراد مفید باشد.