ورزش، بخشی از زندگی سالم است و در دهه های اخیر هر روز به تعداد کسانی که ورزش می کنند ، افزوده می شود. وجود فضاهای ورزشی در همه جای دنیا حق شهروندی محسوب است، در این راستا، امکاناتی مهیا شده تا شهروندان با کمترین هزینه و امکانات، سلامت جسمی و روانی خود را حفظ کنند؛ نصب وسایل ورزشی در پارک ها گامی موثر برای توسعه ورزش شهروندی بود…

نخستین دستگاه های بدنسازی پارکی، در سال ۱۹۹۸ میلادی در کشور چین ساخته و در سال ۱۳۸۴ وارد ایران و در پارک ملت نصب شدند. نکته ای که از ابتدای ورود این وسایل مدرن به کشور مطرح بوده است، موضوع استاندارد نبودن و عوارض احتمالی استفاده از آنهاست. برخی معتقدند بیشتر کاربران این وسایل، اهل انجام ورزش حرفه ای و با روش های درست حرکات آشنا نیستند و ممکن است استفاده از آنها باعث تشدید یا بروز بیماری هایی نظیر آرتروز شود. اگر برای شما هم این سوال مطرح است، نظر کارشناسان «سلامت» را در ادامه مطلب بخوانید.

● نگاه اول

بیـشتـرشـان استـانـدارد نیـسـتـنـد

انجام فعالیت های ورزشی، تاثیر مهمی بر سلامت جسمی و روانی افراد و به تبع آن جامعه دارد، پس هر قدمی که در راستای افزایش امکانات پرداختن به این فعالیت ها برداشته شود، قابل تقدیر است. پاسخ به این سوال که آیا وسایل ورزشی پارک ها استاندارند یا نه، فقط بیان دیدگاه های تخصصی پزشکی ورزشی است و باید از دیدگاه طراحان و مجریان نصب وسایل ورزشی در پارک ها مطلع بود، اما به طور کلی می توان گفت بیشتر دستگاه های ورزشی موجود در پارک ها به دلیل اینکه در آنها به جنسیت متفاوت کاربران، تناسب جثه ای آنها، آمادگی جسمانی پایه ای و ایمنی لازم توجه نشده، استاندارد نیستند و نمی توان از آنها برای ارتقای آمادگی بدنی سود برد. معمولا ناآشنایی کاربر با روش صحیح استفاده از دستگاه، ندیدن آموزش لازم و نداشتن تناسب جسمی با این وسایل از عوارضی است که به دنبال استفاده از این وسایل به وجود می آیند. متاسفانه بیشتر این وسایل قابلیت تنظیم ندارند بنابراین ممکن است شخص پس از کار با آنها دچار التهاب تاندونی، لیگامانی، عضلانی و مفصلی به علت وارد شدن نیروهای اضافی و در راستای غلط بر اعضا شود. گرچه شاید استفاده از این وسایل برای افرادی که جثه شان با آنها متناسب است و قصد دارند سطوح آمادگی قبلی خود را حفظ کنند، مناسب باشد ولی باید با روش استفاده صحیح از این وسایل و اصول گرم کردن، انعطاف پذیری و سرد کردن و نحوه تنفس صحیح حین تمرین های قدرتی آشنایی کامل داشت.

● نگاه دوم

ضـرورت آموزش و نظـارت بر عملکـرد ورزشـی در پارک هـا

در سال های اخیر، دستگاه های ورزشی در اماکن عمومی به خصوص پارک ها نصب شده اند که نشان دهنده توجه مسوولان شهری به امر ورزش است و قابل ستایش. گرچه استفاده از دستگاه ها در پارک ها قابل قبول است ولی رعایت استانداردهای علمی و فنی آن اهمیت بیشتری دارد. دستگاه های موجود در پارک ها برای آمادگی جسمانی پیش بینی شده اند و به هیچ وجه قابلیت درمانی ندارند، بنابراین افرادی که دچار مشکلات اسکلتی عضلانی هستند، نباید برای بهبود بیماری از آنها استفاده کنند. تمرین های هوازی مانند دوچرخه یا راهپیمایی، تمرین های تقویت عضلات، انعطاف پذیری مفاصل و تعادلی، ۴ جزء مهم در برنامه ورزشی سلامت محور در پارک ها هستند و دستگاه ها باید بر این اساس طراحی و نصب شوند درحالی که در بسیاری از پارک ها این اصول، از استانداردهای اصلی مانند نصب تابلو اعلان برای هر دستگاه گرفته تا آموزش روش استفاده و هشدارهای مربوطه، رعایت نشده است. به جاست با این همه هزینه هایی که شهرداری برای رفاه و سلامت شهروندان انجام می دهد، نظرهای کارشناسان استفاده شود تا شاهد رشد بیشتر سلامت و رفاه در کشور باشیم. توصیه می شود برای استانداردسازی و ارگونومی این دستگاه ها به این نکته ها توجه شود:

دستگاه ها باید از طریق فونداسیون ریزی صحیح ثابت باشند.

گوشه های تیز و لبه های آسیب رسان وجود نداشته باشد.

قطعات ثابت و متحرک با رنگ های متفاوت مشخص شوند.

حفاظ برای تسمه ها، پولی ها، کابل ها و وزنه ها نصب شود.

اجزای دستگاه در برابر تغییرات شرایط محیطی مانند رطوبت بالا و اختلاف دمای زیاد، استحکام و قدرت تحمل بالایی داشته باشند.

در نظر گرفتن ضریب انبساط و انقباض لازم در تمام قطعات ضروری است.

در صورت رعایت نکردن این استانداردهای فنی با توجه به اصول برنامه ورزشی سلامت محور، دستگاه های موجود در پارک ها به تجدیدنظر نیاز خواهند داشت و در غیر این صورت، استفاده از این دستگاه ها می تواند به خصوص برای سالمندان و افرادی با مشکلات جسمی خطرناک باشد. علاوه بر این، توصیه می کنم در پارک ها یک نفر کارشناس ورزشی در ساعت های مشخصی برای امر آموزش و نظارت حضور داشته باشد.

● نگاه سوم

در میان سازمان ها و نهادهای مختلف، شهرداری ها در سال های اخیر اقدام های چشمگیری در توسعه و تجهیز اماکن ورزشی داشته اند. شهرداری تهران نیز به عنوان بزرگ ترین شهرداری کشور، در سال های اخیر فعالیت های بسیار ارزنده ای در توسعه ورزش همگانی در سطح مناطق ۲۲گانه داشته است. از چشمگیرترین این اقدام ها، نصب دستگاه های بدنسازی پارکی در سطح بوستان هاست که یکی از پایگاه های ایستگاه های تندرستی هستند و هزینه های بسیار چشمگیری در این زمینه صرف شده است. یکی از نکات مثبت این اقدام، ایجاد انگیزه ورزش برای تمام اقشار است. اما با نگاهی کارشناسانه به این دستگاه ها، در کنار فواید آن، زیان های بسیاری نیز مشاهده می شود. زمینه اصلی ایجاد این مشکلات، انجام نشدن نظرخواهی در مورد مکان یابی، نوع دستگاه، نحوه چیدمان و … از کارشناسان ورزشی مناطق و نصب این وسایل به وسیله اداره های زیباسازی بدون هماهنگی با اداره های ورزش مناطق و مدیریت مربوطه است. نقاط ضعف قابل مشاهده در نصب این دستگاه ها عبارتند از:

مکان یابی نامناسب: مثلا در نظر نگرفتن جهت طلوع و غروب خورشید.

نصب نشدن تابلوی راهنمای استفاده از دستگاه. البته در تعدادی از بوستان ها این تابلوها وجود دارد ولی بسیار کوچک یا معیوب و روی دستگاه هستند درحالی که باید واضح در کنار دستگاه نصب شوند.

نصب نشدن ضربه گیر در کف محوطه ای که دستگاه در آن نصب شده تا از فشار وارده در زمان فرود جلوگیری شود.

وجود صندلی های فلزی روی دستگاه هایی که فرد برای انجام حرکت های ورزشی مجبور به نشستن روی آنهاست که باعث می شود فشار وارده به ناحیه نشیمنگاه آسیب هایی را به دنبال داشته باشد.

وجود برآمدگی (مانند مهره های مهارکننده) و برجستگی های تیز و خطرناک روی دستگاه ها.

چیدمان نامناسب که توجه به آن بسیار مهم است زیرا در انجام حرکت های ورزشی باید نظم و ترتیبی در نحوه انجام حرکات وجود داشته باشد؛ از بالا به پایین یا از پایین به بالا، ولی متاسفانه چیدمان به صورتی است که شخص ۲ یا ۳ حرکت در بالاتنه انجام می دهد، چند حرکت در پایین تنه و سپس چند حرکت در بالاتنه. در بعضی موارد نیز برای برخی حرکت های ورزشی، دستگاهی در نظر گرفته نشده است.

در نظر نگرفتن فاصله مناسب بین دستگاه ها (در بعضی موارد).

دستگاه ها برای رده های سنی مختلف مجزا و مشخص نشده اند. (بیشتر علاقه مندان به این دستگاه ها افراد سالمند هستند ولی آیا آنها مجازند از همه دستگا ه ها استفاده کنند؟)

مشخص نبودن برنامه تمرینی، حداقل حرکات و حداکثر آن برای رده های سنی مختلف.

● نگاه چهارم

نصب وسایل و تجهیزات ورزشی در پارک ها و فضاهای عمومی به دلایل مختلفی سطح فعالیت فیزیکی را در اجتماع بالا می برد و جامعه فعال، جامعه سالم تری است. نصب این وسایل در پارک ها افراد را به استفاده از آنها ترغیب می کند و علاوه بر ایجاد و انگیزه شروع ورزش، به دلیل در دسترس و رایگان بودن، با اقبال عمومی روبرو شده است. علاوه بر این برای بسیاری از کاربران استفاده از این دستگاه ها، یک نوع صرفه جویی در وقت محسوب می شود زیرا در کنار تفریح و سرگرمی با خانواده یا دوستان در پارک، ورزش هم انجام داده اند. این دستگاه ها امکان انجام ورزش های مختلف و به کارگیری قسمت های مختلف بدن را در حالت های ایستاده، نشسته و حتی خوابیده و حتی به کارگیری چند گروه از عضلات بزرگ را در یک زمان فراهم می کنند. این تجهیزات ورزشی در پارک ها برای رواج ورزش همگانی و با اهداف مختلفی از جمله پیشگیری از بروز اختلال ها و آسیب های جسمانی و تناسب اندام نصب شده اند، اما در مواردی آسیب رسان هستند و حتی برای فرد کاربر مشکلات جدی پدید می آورند. ایجاد این آسیب ها فقط به دلیل غیرقابل تنظیم بودن یا در مواردی غیراستانداردبودن این دستگاه ها نیست، بلکه عوامل مهم تری هم در بروز این آسیب ها دخالت دارند. با رعایت این نکته ها می توان از این آسیب ها جلوگیری کرد یا شدت آنها را به حداقل رساند.

● معیارهای انتخاب تجهیزات ورزشی مستقر در پارک ها را بدانید

باید با توجه به هدفی که از انجام ورزش دارید، وسیله ورزشی مناسب را انتخاب کنید زیرا تجهیزات ورزشی نصب شده در پارک ها، طراحی ها و اهداف مختلف دارند. مثلا دستگاه «لیفت نشسته»، برای تقویت عضلات زیربغل، پشت بازو و سرشانه و دستگاه «گام زن دست و پا»، برای تقویت عملکرد قلبی و ریوی و همچنین سوزاندن چربی مناسب است. برای انتخاب دستگاه ورزشی مناسب، باید مزایا و کاربرد هر دستگاه را شناخت و استقامت آن را در نظر گرفت؛ مثلا اگر قصد تقویت عضلات ناحیه ای از بدن را دارید، باید بدانید کدام وسیله برای این کار مناسب است. توجه به اینکه وسیله ورزشی مورد نظر برای چه گروه از افراد و چه محدوده سنی ای طراحی شده نیز ضرورت دارد. حتی اگر دستگاه مناسب تمام سنین باشد، در صورتی که جزو گروه های آسیب پذیر، (سالمندان، کودکان یا زنان باردار) هستید، بدون مشورت با پزشک از انجام هرگونه فعالیت ورزشی با این دستگاه ها خودداری کنید.

● شیوه استفاده صحیح و کار با دستگاه ها را بدانید

یکی از علل ایجاد آسیب، استفاده غیراصولی و نامناسب از تجهیزات ورزشی است. برای دانستن نحوه کار با وسیله انتخابی، باید به تابلوهای راهنمای نصب شده روی دستگاه یا نزدیک آن دقت کنید. این تابلوها اطلاعات مهمی را در مورد دستگاه، مزایای استفاده از آن و… در اختیار شما می گذارند. اگر تابلوی راهنمایی وجود نداشت، از یک مربی یا افراد باتجربه کمک بگیرید.

● شروع ورزشتان با برنامه باشد

داشتن برنامه ورزشی مناسب بعد از انتخاب دستگاه بسیار مهم است. در برنامه ریزی ورزشی باید به ۵ عامل نوع ورزش، شدت، مدت و فرکانس ورزش و همچنین سرعت پیشرفت فعالیت فیزیکی توجه داشت زیرا این معیارها برای افراد سالم و افراد بیمار و همچنین برای افراد با سطح آمادگی جسمانی مختلف متفاوت است. اگر به بیماری های زمینه ای داخلی مانند فشارخون، دیابت یا آسم یا بیماری های سیستم اسکلتی عضلاتی (آرتروز، پوکی استخوان، کمردرد، زانودرد، بیماری های روماتیسمی) مبتلا هستید، برای برنامه ریزی ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.

● اگر بیمار هستید، در انتخاب نوع ورزش دقت کنید

دقت نکردن در انتخاب نوع ورزش می تواند در افراد بیمار صدمه های جدی ایجاد کند:

۱. افراد مبتلا به فشارخون بالا، به خصوص اگر فشارخونشان کنترل نشده باشد، باید از انجام و انتخاب ورزش های مقاومتی و بلندکردن وزنه و ورزش های ایزومتریک به مدت طولانی خودداری کنند.

۲. آویزان شدن از میله ها برای افرادی که دچار پارگی تاندون روتاتور کاف شانه هستند، مضر است.

۳. استفاده از دستگاه مسگری (به دلیل ایجاد چرخش در ناحیه کمر) و دستگاه تخته شکم گرچه در افراد سالم مفید است ولی در افراد باسابقه جدید کمردرد و آسیب دیسک کمری می تواند خطرساز باشد.

● حرکت های خطرساز و ممنوع را بشناسید

باید اصول کلی پیشگیری از آسیب را رعایت و از انجام حرکت هایی که فکر می کنید بیش از حد توانتان است، خودداری کنید و بیش از حد ورزش نکنید. شروع ورزش باید تدریجی باشد و بین فعالیت ها زمان کوتاهی را به استراحت های متناوب و معین اختصاص دهید. قبل و بعد از انجام هرگونه فعالیت ورزشی، عمل گرم کردن و سردکردن بدن را انجام دهید. فراموش نکنید برخی از حرکت های فیزیکی و ورزشی با دستگاه ها برای افراد سالم هم می تواند مشکل ساز باشد و باید از انجام آنها خودداری کرد:

۱. حرکت یا ورزش هایی که با خم و راست شدن بیش ازحد مفاصل یعنی بیش از محدوده طبیعی حرکتی مفصل همراه هستند؛ مانند خم کردن بیش از حد زانوها و افزایش بیش ازحد قوس کمری و پریدن در حالت قورباغه ای.

۲. حرکات و ورزش هایی که در مفصل علاوه بر خم شدن، ایجاد چرخش و پیچش می کنند مانند حرکات چرخشی و دایره وار گردن .

۳. هرگونه حرکت غیرمعمول و غیرطبیعی که هنگام انجام آن احساس ناراحتی و درد کنید.

منبع:روزنامه سلامت

ورزش های خانگی ارزان اما موثر
اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که فکر می کنند ورزش کردن فقط به بیرون از خانه و در فضای آزاد یا به باشگاه های ورزشی اختصاص دارد، سخت در اشتباهید. چون شما می توانید با انجام دادن حرکاتی ساده در منزل که نوعی ورزش محسوب می شود، در حفظ تناسب اندام تان کوشا باشید.
قرار نیست که فقط با صرف هزینه های گزاف دستگاه های وزرشی آنچنانی تهیه کنید یا این که فکر کنید وسایل ورزشی باشگاه ها فقط می تواند اندام شما را زیبا کند.باور کنید خیلی هم سخت نیست. همین حیاط خانه تان که شاید روزی چند بار از آن برای رفت و آمد استفاده می کنید، می تواند بهترین مکان برای این یک ورزش ۲۰ دقیقه ای در طول شبانه روز باشد.
ورزش سن و جنس نمی شناسد
«کسانی که نمی توانند بیرون از منزل فعالیت ورزشی داشته باشند ولی می خواهند سالم بمانند، می توانند در منزل ورزش هایی انجام دهند که هم جنبه پیشگیرانه دارد و هم درمان.»
اینها صحبت های دکتر مصطفی نجاتیان، فیزیکال تراپیست و رییس کلینیک توانبخشی مرکز قلب تهران است.
ضمن این که به عقیده او انتخاب ورزش ها براساس سن و جنس می تواند متفاوت باشد، ولی یک سری از اصول در همه آنها جاری است.گرچه تمام ورزش های خانگی باید زیر نظر متخصص ورزشی یا فیزیوتراپیست انجام شود، اما به گفته این فیزیکال تراپ این ورزش ها ضمن این که نیاز به وسایل و تجهیزات پیچیده و گران قیمت ندارد، ولی باید درست انجام شود و ارزش انجام آنها زمانی است که منظم و مرتب باشد.
گام اول:
حرکات کششی
برای انجام هر ورزشی باید از حرکات کششی شروع کرد. به عقیده دکتر نجاتیان بعد از آن حرکات گرم کردن بدن، بعد حرکات ایروبیک هوازی و در نهایت حرکات مقاومتی هم باید انجام شود. تمام این حرکات به حرکات کششی مجدد و پایان سیکل ورزشی ختم می شود. فقط این که تقدم و تاخر این حرکات باید حتما رعایت شود وگرنه این ورزش ها می تواند مضر باشد.
مراقب نواحی حساس باشید
«فرد باید در ابتدای ورزش از حرکات کششی گردن، شانه، اندام های فوقانی و مچ شروع کند و بعد حرکات کششی ستون فقرات به صورت کشش آنها به جلو و عقب و پهلوها انجام شود. حرکت بعد کشش لگن، زانو و مچ پاست. این کار دو تا سه دقیقه زمان می برد.»
رییس کلینیک توانبخشی مرکز قلب تهران ضمن توضیح موارد بالا می گوید: حرکات روی عضلات دست، پا، سر و گردن را با احتیاط کامل انجام دهید و مواظب باشید این حرکات، آسیبی به این نواحی از بدن شما وارد نسازد، زیرا این اعضا بسیار حساس هستند و با کوچک ترین ضربه ای آسیب می بینند.
البته به گفته این فیزیکال تراپ، این نکته را هم باید یادآور شد که شما در یک یا دو ماه اول این حرکات را هر روز و به مدت ۱۰ دقیقه می توانید انجام دهید، اما بعد از مدتی، شما می توانید این زمان را از ۱۰ دقیقه به ۳۰ دقیقه افزایش دهید. زیرا پس از گذشت یک یا دو ماه بدن شما آمادگی بیشتری را برای افزایش زمان ورزش کردن دارد و با مشکل جدی مواجه نخواهید شد.
هر جایی ورزش نکنید
این نکته را هیچ وقت نباید فراموش کرد که مکانی را که برای ورزش کردن انتخاب می کنید، باید محیطی کاملا آزاد باشد و شما حین ورزش کردن نگران این موضوع نباشید که دست یا پای شما حین انجام حرکات ورزشی به گلدان یا میز می خورد و باعث دغدغه خاطر شود.
این توصیه دکتر نجاتیان است ضمن این که به گفته او اگر هنگام حرکات ورزشی متوجه شدید که در نواحی مانند کمر، گردن و سر دچار عارضه شده اید، بهتر است ورزش را متوقف کنید، زیرا این موضوع نشانه ای است که شما آن حرکت ورزشی مربوط به این ناحیه را درست انجام نداده اید. به همین دلیل در این ناحیه احساس درد و ناراحتی می کنید.
موضوع دیگری که فوق العاده اهمیت دارد، نحوه صحیح دم و بازدم شما در حین ورزش کردن است. شما باید بدرستی تنفس خود را کنترل کنید و بدانید چه زمانی باید دم یا چه زمانی بازدم را انجام دهید زیرا در غیر این صورت حین انجام حرکات ورزشی با کمبود اکسیژن مواجه می شوید.
ضربان قلب را بالا ببرید
پس از انجام حرکات کششی باید ضربان قلب را ۵۰ تا بیشتر از ضربان قلب در حالت عادی بالا ببریم. این توصیه دکتر نجاتیان است.برای این کار اگر وسیله ای مثل دوچرخه ثابت داشته باشیم، خیلی خوب است. یادمان باشد که برای ورزش کردن لباس مناسب داشته باشیم و اگر قرار است حرکات جهشی انجام شود باید کفش ورزشی داشته باشیم. حتی اگر این کار در منزل انجام شود. چون به گفته این فیزیکال تراپ انجام ورزش بدون کفش برای برخی اندام ها خطرناک است.
دکتر نجاتیان یادآور می شود که باید ضربان قلب را نیز از روی نبض رادیال در طول ورزش های ایروبیک گرفت: مثلا اگر ضربان قلب ۷۰ بود، باید آن را تا ۱۲۰ بالا برد. می توان حتی برای بالا بردن ضربان قلب از پله استفاده کرد.
باندهای درمانی:
بهترین وسایل ورزشی خانگی
«توصیه ای که امروزه برای تقویت عضلات و بهبود وضع مفاصل می شود، استفاده از تراباند یا باندهای درمانی است.»
این باندها کشی است و قیمت بسیار ناچیزی دارد. البته دکتر نجاتیان در مورد این باندها به این نکته اشاره می کند که آنها رنگ بندی مختلف دارد و هر کدام از رنگ های آن میزان کشش خاصی را به عضو وارد می کند. به طوری که معمولا رنگ زرد آنها سبک و رنگ نقره ای آن محکم است.حرکات تحت کنترل این باندها که بسیار هم متنوع است، می تواند تک تک مفاصل و عضلات را تقویت کند.
گام آخر، سرد کردن بدن
بعد از استفاده از این کش ها و انجام تمامی حرکات ورزشی باید به حرکات کششی پایین به بالا پرداخت که این کار برای سرد کردن بدن انجام می شود. در نهایت ما یک سیکل ورزشی ۲۰ دقیقه تا نیم ساعت را انجام داده ایم و به سلامت روان و جسم کمک زیادی کرده ایم، اما دکتر نجاتیان می گوید: برای این که انگیزه بیشتری برای ورزش کردن در منزل داشته باشید، توصیه می شود هنگامی که می خواهید حرکات ورزشی را آغاز کنید، بهتر است موزیکی در سالن یا اتاقی که در حال ورزش کردن هستید، پخش شود زیرا در این صورت حرکات ورزشی را با شوق بیشتری انجام می دهید.
ضمن این که تمام افراد از کودکان گرفته تا افراد مسن می توانند این حرکات را انجام دهند. البته کسانی که آرتروز گردن یا زانو دارند یا پا پرانتزی هستند، یا آسیب دیدگی تاندون دارند، باید زیر نظر متخصص ورزش های خاص خود را آموزش ببینند.
ورزش زمان نمی شناسد
«ما الان گرفتار زندگی شهرنشینی شدیم. اما با این حال خیلی از مردم فکر می کنند که ببینند کدام ساعت شبانه روز برای انجام حرکات ورزشی برای آنها بهتر است. واقعیت این است که بهترین زمان زمانی است که به شما استرس نمی دهد.»
اینها عباراتی است که رئیس کلینیک توانبخشی مرکز قلب تهران به آنها اشاره کرده و می گوید: اگر ما بگوییم ساعت شش صبح بهترین زمان برای ورزش است، در نهایت کسی که باید همین ساعت از منزل بیرون برود، بعد از ظهر هم ورزشی نخواهد کرد. چون تصور او این است که شش صبح از هر زمان دیگری برای ورزش مناسب تر است. البته این را هم بگویم که از نظر فیزیولوژیک ساعت صبح بهتر است.
آب بخورید، هم قبل و هم حین ورزش
فردی که بیماری ندارد، بهتر است با خوردن مایعات ورزش را شروع کند. این توصیه دکتر نجاتیان است. چون با ورزش و عرق کردن تعادل الکترولیت بدن به هم می ریزد و سرگیجه و ضعف به همراه دارد.
به خاطر همین قبل از ورزش و حین ورزش باید آب خورد. بهتر است ورزش با معده پر انجام نشود. برای بیماران دیابتی توصیه می شود ماده ای کم حجم و قند دار مثل خرما یا موز قبل از ورزش بخورند. همچنین برای کسانی که فشار خونشان پایین است، نیز این کار توصیه می شود.

از باشگاه که بیرون می آیید حسابی خسته هستید و دوست دارید یک نوشیدنی خنک یا یک غذای سبک میل کنید. اما همان طور که حتما شنیده اید، پس از ورزش نباید بلافاصله غذاهای چرب و شیرین خورد.

اما ما در اینجا میان وعده هایی به شما معرفی کرده ایم که نه تنها بد نیست پس از ورزش میل کنید، بلکه توصیه هم می کنیم حتما آنها را میل کنید. آنها سرشار از پروتئین و کربو هیدرات هستند که برای ماهیچه ها و تقویت بدن لازمند.

۱-مرغ سرخ شده
مرغ منبع غنی پروتئین و دیگر مواد مغذی همچون نیاسین و ویتامین B مورد نیاز برای سوخت و ساز کربوهیدرات است. برنج قهوه ای نیز مواد مغذی بیشتر از برنج سفید دارد. پس از ورزش و آمدن از باشگاه دوست دارید غذاهای شیرین میل کنید. اما از آنجا که قند برای بدن و سلامت انسان ضرر دارد می توانید از غذاهایی که دوباره گلوکز ماهیچه های شما را تامین می کنند، استفاده کنید. از جمله آنها می توان به مرغ سرخ شده و برنج قهوه ای اشاره کرد. برای طعم بهتر این غذا می توانید از انواع سبزیجات بخارپز کمک بگیرید.

۲-حُمُص با نان پیتا
بسیاری از راهنماهای تغذیه ای تاکید دارند هر چند وقت یکبار گوشت را کنار بگذارید و به جای آن مواد مغذیِ جایگزین مصرف کنید. حُمُص یکی از بهترین جایگزین های گوشت است. این غذا از نخود، روغن کنجد و ارده تهیه می شود و سرشار از مواد مغذی، پروتئین و کربوهیدرات است. برای کامل کردن ویتامین های این غذا، آن را با نان پیتا که از گندم تهیه می شود میل کنید.

۳-نان بیگل با کره بادام زمینی
نان بیگل در واقع نان‌ حلقه‌اى شکل‌ و سفت است‌ که‌ خمیر آن‌ را پیش‌ از طبخ‌ آب‌پز کرده‌اند. نان بیگل گندمی کالری بالا و کربوهیدرات زیاد دارد. خوردن نان گندم با کره بادام زمینی همه مواد معدنی موردنیاز بدن همچون پتاسیم و الکترولیت لازم برای انقباض های ماهیچه ها را در خود دارد.

نباید پس از ورزش روغن و چربی مصرف کرد این ماده باعث کندی جذب دیگر مواد مغذی می شود. اما توصیه می شود از روغن های اشباع نشده  همچون روغنی که در کره بادام زمینی یافت می شود، استفاده کنید تا تستوسترون، هورمونی که جذب پروتئین لازم است، در بدن باقی بماند.

۴-میوه خشک و آجیل
برای مواقعی که پس از باشگاه دوست دارید خوراکی میل کنید، می توانید کیف خود را با میوه های خشک و آجیل پر کنید. مصرف میوه های خشک پس از باشگاه پروتئین لازم را به بدن شما می رساند. در ضمن باعث سیر شدن موقت هم می شوند. این میوه ها کربوهیدرات ساده در خود دارند و راحت هضم می شوند و گلیکوژن لازم برای ماهیچه ها را تامین می کنند.

۵-تن ماهی و کراکر گندمی
کراکر به بیسکوئیت بی شکر گفته می شود. کراکرهای گندمی یکی از بهترین میان وعده هایی است که می توان پس از یک ورزش سخت و خسته کننده میل کرد. تن ماهی نیز چربی کمی دارد و مملو از پروتئین و امگا سه است که برای بدن مفید هستد. مقداری از تن ماهی را روی کراکر بگذارید و بدون استفاده از سس مایونز، با چکاندن چند قطره لیموترش، این اسنک ساده و خوشمزه را میل کنید. اگر خیلی دوست دارید سس بزنید خردل و روغن زیتون به آن اضافه کنید.

۶-سالمون، پوره سیب زمینی و سالاد
همچون تن ماهی، سالمون نیز منبع پروتئین و امگا سه است. در کنار سالمون، پوره سیب زمینی که سرشار از نشاسته است، میل کنید. اگر دوست دارید طعمی متفاوت را امتحان کنید، به جای سیب زمینی سفید از سیب زمینی شیرین استفاده کنید که سرشار از ویتامین و پروتئین است. برای لذت بردن از میان وعده خود، ظرفی پر از سالاد با سبزیجات تاره هم در کنار بشقاب غذای خود بگذارید.

۷-کورن فلکس و شیر
کورن فلکس در واقع غلات ورقه شده است که با شیر طعم عالی دارد. خوردن یک کاسه کورن فلکس با شیر پس از ورزش یک وعده سیر کننده و مقوی است. برگه های غلات در این میان وعده سرشار از پروتئین، کربوهیدرات و دیگر ویتامین های لازم برای بدن است.

۸-املت سفیده تخم مرغ و اسفناج
تخم مرغ سرشار از پروتئین است. پروتئین موجود در تخم مرغ بسیار کامل است و به همین دلیل این خوراکی کوچک یک منبع غذایی کامل به شمار می رود. برای رشد بدن باید تخم مرغ مصرف کرد. اگر کارتون پاپای را دیده باشید، می بینید که با یک قوطی اسفناج چه انرژی ای پیدا می کند. اسفناج سرشار از مواد مغذی، آهن و نوعی از استروئید است که باعث افزایش رشد ماهیچه های بدن می شود. برای تهیه این املت باید سفیده تخم مرغ را با شیر و اسفناج مخلوط کنید و درون تابه سرخ کنید.

۹-اسموتی میوه ها
نوشیدنی ها بسیار سریع تر از غذا هضم می شوند و راحت تر هم خورده می شوند. در ضمن بهتر و سریع تر هم جذب بدن می شوند. برای اینکه یک نوشیدنی کامل و مقوی داشته باشید بهتر است سراغ درست کردن اسموتی میوه ها بروید. برای تهیه این اسموتی، میوه هایی همچون انبه، موز و خربزه که سرشار از پتاسیم هستند را به همراه ماست یا شیر سویا مخلوط کنید. این اسموتی برای ماهیچه ها بسیار مقوی است.

۱۰-شیرشکلات
شاید برایتان عجیب باشد که پس از سوزاندن کالری از باشگاه بیرون بیاییم و شیر شکلات بخوریم. جای تعجب هم دارد. اما منظور ما شیر شکلات معمولی نیست. شیر شکلاتی که چربی کم و پروتئین بالا باید مصرف کنید. شیر شکلاتی که ۴۸ گرم کربوهیدرات و ۲۰ گرم پروتئین دارد بهترین گزینه برای نوشیدن است.
منبع:jamnews.ir

بالاخره کافئین برای ورزشکاران مفید است یا مضر؟
کافئین یک ماده محرک سیستم عصبی مرکزی است و به طور طبیعی در برخی مواد غذایی همچون قهوه، چای، شکلات و نوشابه های سیاه یافت می شود. از کافئین در داروسازی و تولید برخی داروها نیز استفاده می شود.
مدت هاست که در مورد استفاده از کافئین برای افزایش کارایی ورزشکاران اختلاف نظرهایی وجود دارد.تحقیقات قدیمی تاکید داشتند که کافئین موجب افزایش هوشیاری و تمرکز ورزشکاران شده و با افزایش مصرف چربی به جای گلیکوژن (قند) در عضلات، کارایی  و استقامت بافت عضلانی را افزایش می دهد. اما تحقیقات اخیر نشان می دهند که کافئین تنها محرک سیستم عصبی است و نقشی در افزایش قدرت عضلانی ندارد.
کافئین به دلیل افزایش تمرکز و هوشیاری دارای مزایایی برای ورزشکاران است، اما چنانچه در مصرف آن افراط شود خطرات و عوارضی را به دنبال خواهد داشت.مصرف دوزهای بالای کافئین موجب تپش قلب، اضطراب، بی خوابی، تهوع، لرزش و سردرد می شود.
از طرفی کافئین یک ترکیب مدر (ادرار آور) است و مصرف بی رویه آن موجب از دست رفتن مایعات بدن به ویژه در هنگام ورزش در هوای گرم شده و ورزشکار را دچار کم آبی و خطرات ناشی از آن می نماید.
مصرف کافئین از لحاظ قانونی نیز با محدودیت هایی همراه است. کمیته ملی المپیک مصرف ۴۰ ماده محرک را ممنوع اعلام کرده است و مصرف بیش از حد مجاز کافئین نیز دوپینگ محسوب می شود.
بر اساس قانون کمیته ملی المپیک چنانچه سطح ادراری کافئین بالای ۱۲ میکروگرم در هر سی سی باشد غیر مجاز به شمار می رود.

منبع:seemorgh.com

درباره اینکه هدفتان از ورزش، لاغر شدن باشد یا به طور ایده‌آل تناسب اندام پیدا کنید و سلامت خود را بهبود ببخشید، عقاید درست و غلطی هم وجود دارد. بر اساس توصیه کارشناسان، اشتباهات و واقعیات مرتبط با ورزش را گرد آورده‌ایم که اطلاع از آنها برای شما که ورزش می‌کنید مفید است.

اشتباه اول: ورزش، مرا از شکم بزرگم خلاص می‌کند.

واقعیت: هر کسی به گونه‌ای اضافه وزن پیدا می‌کند، اما چاقی شکمی‌ مشکل رایج آقایان است. حتی اگر ورزش کنید و دراز و نشست انجام دهید، شما برای از دست دادن چربی اطراف شکم‌تان به اندازه ی کافی کالری نمی‌سوزانید و نمی‌توانید ماهیچه‌هایی را که رشد کرده‌اند، ببینید. برای قامت صاف‌تر و عضلات شکمی‌خوشایندتر، نیاز دارید که کالری کمتری مصرف کنید و بیشتر ورزش کنید. در حالی که ترکیبی از ورزش‌های قلبی و استقامتی انجام می‌دهید، باید رژیم کم‌چربی و کم کربوهیدرات هم داشته باشید، اما به خاطر داشته باشید که هنوز به برخی ورزش‌های شکمی‌ نیاز دارید.

اشتباه دوم: سریع‌ترین راه برای ساخت ماهیچه‌ها، تمرین بیشتر با وزنه‌های سبک‌تر است.

واقعیت: اگر دنبال این هستید که سریعا عضلانی شوید، از قوانین زیر تبعیت کنید:

وزنه‌های سنگین‌تر با تکرار کمتر، ماهیچه‌های شما را سریع‌تر عضلانی می‌کند. اگر فقط دنبال خوش‌هیکلی هستید، تکرار بیشتر با وزنه سبک‌تر نیز همان اثر را دارد که باعث بهبود قدرت ماهیچه‌هایتان می‌شود. (وزنه سنگین وزنه‌ای است که تنها برای هشت تکرار یا کمتر می‌توانید استفاده کنید. وزنه سبک را می‌توانید برای ۱۲ تا ۲۰ تکرار استفاده کنید).

بهترین برنامه ی بدن‌سازی شامل ترکیبی از بالا بردن قدرت و استقامت بدن است. دلیل دیگر انجام هر دو تمرین این است که اگر همیشه از یک وزنه (سنگین یا سبک) با یک تکرار ثابت استفاده کنید، بدن شما عادت می‌کند و در نتیجه پیشرفت، کم یا حتی متوقف می‌شود.

اشتباه سوم: مردم عادی به کلاس یوگا نمی‌روند.

واقعیت: کسالت یکی از اصلی‌ترین دلایل ترک ورزش است و هنوز اغلب مردم در مقابل رفتن به کلاس ورزشی مقاومت می‌کنند. علی‌رغم این واقعیت که کلاس های ورزشی بهترین روش‌های فعال بودن هستند و امتیازات آنها تنها روانی نیست. وقتی یک ورزش را همیشه انجام دهید، ماهیچه‌هایتان تناسب می‌یابند و شما به اوج می‌رسید. تغییر وزنه‌هایی که بلند می‌کنید، ماهیچه‌هایتان را تغییر می‌دهد و آنها را قوی‌تر می‌سازد.

روابط اجتماعی نیز بسیاری از مردم را از ترک ورزش باز می‌دارد. کسانی که فکر می‌کنند یوگا تنها برای خانم‌های لاغر و کشیده است، دوباره فکر کنند. حتی یک جلسه در هفته، یوگا، کمک می‌کند تا بدنی انعطاف‌پذیر داشته باشید، استرس را کاهش دهید و از صدمات و آسیب‌ها پیشگیری کنید. (آیا نیاز به دلیل دارید؟ بسیاری از ورزشکاران آن را انجام داده‌اند).

اشتباه چهارم: سخت فعالیت کردن در پایان هفته، تناسب اندام را حفظ خواهد کرد.

واقعیت: فعال بودن در آخر هفته برای کسانی که در طول هفته مشغول کار هستند، شاید برنامه خوبی به نظر برسد، اما این فکر که بدن‌تان را فقط برای چند ساعت وادار به تحرک و ورزش کنید تا یک هفته کم فعالیتی را جبران نماید، اشتباه است. این کار باعث آسیب رساندن به بدن نیز خواهد شد.

اینکه آخر هفته بسکتبال‌ بازی کنید، یا مسافتی طولانی را بدوید و یا بیش از حد ورزش کنید تا جبران استراحت در طول هفته را کرده باشید، هم غیرموثر و هم خطرناک است. شما نمی‌توانید ماهیچه‌ها، قلب یا شش‌هایتان را به طور موثر تمرین دهید و درد حاصل ممکن است باعث شود نتوانید روزها از رخت‌خواب برخیزید.

کلید رسیدن به تناسب اندام واقعی، تمرین منظم و مرتب است، حتی اگر این تمرین به اندازه ۳۰ دقیقه فعالیت در بیشتر روزهای هفته باشد

اگر زمان کافی برای رفتن به باشگاه ورزشی ندارید و نمی‌خواهید زیاد هزینه کنید، می‌توانید از طناب زدن برای سلامت بودن و وزن کم کردن استفاده کنید. طناب زدن دستگاه گردش خود و تنفس از راه فعالیت هوازی را تقویت می‌کند. این ورزش عضلات بدن را درگیر می‌کند.

پایگاه اینترنتی «utile» به بررسی اصول طناب‌زدن و فواید آن پرداخته است. طناب زدن به کارایی روزانه بدن کمک می‌کند به وسیله این ورزش تمام ماهیچه‌های بدن کار می‌کنند. برخلاف آنچه که افراد اغلب فکر می‌کنند، طناب زدن کار آسانی نیست، باید برای انجام آن اصول را رعایت کرد تا ریتم بهتر و طناب زدن طولانی‌تری را انجام دهیم، اولین تمرین این است که با یک پا بپرید و سعی کنید پایتان به طناب برخورد نکند این تمرین باعث ایجاد تعادل و مقاومت بیشتر می‌شود.

هنگامی‌که ریتم خوبی پیدا کردید، بدن شما از فواید این فعالیت مفید بهره‌مند خواهد شد. طناب زدن باعث تحریک گردش خون می‌شود، درحقیقت، این ورزش روی ماهیچه‌های پا کار می‌کند و رگ‌های پا را ماساژ می‌دهد. این ماساژ باعث گردش خون می‌شود و دیگر خون در رگ‌ها تجمع نمی‌کند، این روش از واریس جلوگیری و ریتم ضربان قلب را منظم می‌کند. همچنین طناب زدن باعث جلوگیری از افزایش وزن نیز می‌شود. به کمک طناب زدن مداوم، می‌توان در هر ساعت ۷۲۵ کالری سوزاند، این میزان کالری سوزانده شده باعث لاغر شدن می‌شود. با طناب زدن می‌توان به وزن ایده‌آل رسید، برای این منظور باید به مدت زمان طناب‌زدن توجه کرد و سریع از آن دست نکشید. برای طناب زدن مداوم باید وسایل موردنیاز را تهیه کرد.

باید طنابی بخرید که اندازه شما باشد اندازه طناب به تجربه و توانایی در طناب‌زدن نیز بستگی دارد. یک مبتدی باید طنابی سبک خریداری کند که وقتی پای خود را روی میانه این طناب می‌گذارد و آن را به سمت بالا می‌کشد، دسته‌های آن به شانه‌ها برسند. کسی که تجربه بیشتری دارد می‌تواند از طناب سنگین‌تر و کوتاه‌تر استفاده کند. برای خانم‌ها توصیه می‌شود که از لباس زیر به هنگام طناب‌زدن استفاده کنند. کفش در طناب‌زدن نقش مهمی‌ایفا می‌کند، زیرا باعث ثبات و تعادل بهتر می‌شود واز سختی تمرین می‌کاهد. طناب زدن ورزشی ساده است که نیاز به تجهیزات زیاد و گران‌قیمت ندارد، تنها با کمک یک طناب و لباس مناسب می‌توانید، وزن کم کنید وبدنی سالم‌تر داشته باشید.

انتخاب یک برنامه ورزشی مناسب که بتواند شما را در رسیدن به وزن و سایز دلخواهتان کمک کند، می تواند مانند برنده شدن در بخت آزمایی باعث خوشحالی شود. اما چنین برنامه ای چگونه در دسترس است؟ برای انتخاب یک برنامه مناسب، رعایت چه نکاتی الزامی است؟

برنامه های مناسب و تاثیر گذار بر تناسب اندام، معمولاً شامل یوگا، ایروبیک، تمرینات قدرتی و بدنی در خانه یا باشگاه و سالن ورزشی می شوند. اما برنامه موثر بر هر یک از ما، می تواند با دیگران متفاوت باشد.

با مطالعه این مطلب، شما در شش قدم راهنمایی می شوید که بهترین و موثرترین برنامه ورزشی را برای رسیدن به وزن دلخواهتان انتخاب و به آن عمل کنید.

● قدم اول؛ ارزیابی وضعیت جسمانی

در حال حاضر، شما احتمالاً رویایی در خصوص چگونگی رسیدن به اندام دلخواهتان دارید. اما ارزیابی وضعیت جسمانی فعلی شما می تواند بر کیفیت و سرعت پیشرفت کار شما موثر باشد.

برای اینکه بتوانید وضعیت عضلات، انعطاف پذیری بدن و قدرت جسمانی خود را اندازه گیری کنید، این موارد را ثبت نمایید:

ضربان نبض خود را قبل و بعد از یک کیلومتر پیاده روی اندازه بگیرید

مدت زمان لازم برای پیاده رفتن این مسافت را حساب کنید

میزان فشاری که احساس می کنید به شما در طی این مسیر وارد شده را یادداشت کنید. (برای مثال می توانید از کلماتی مانند خیلی زیاد، مناسب و کم استفاده کنید)

دور کمر خود را در بخشی که ناف قرار گرفته اندازه بگیرید

وزن خود را نیز یادداشت کنید

پس از اندازه گیری این موارد و مقایسه آنها، می توانید به صورت تقریبی وضعیت بدنی خود را تخمین بزنید. اما در صورتی که دچار ضعف جسمانی در بخش خاصی از بدن خود و یا بیماری مزمن هستید، توصیه می شود مشورت با یک دکتر متخصص و کمک گرفتن از وی را هم برای انتخاب برنامه ورزشی ایده آل تان در دستور کار قرار دهید.

● قدم دوم؛ تعیین اهداف

فکر کنید که شروع یک فعالیت ورزشی از چه لحاظ برای شما ضرورت دارد؟ چه کسی شما را ترغیب کرده است؟ شاید دکتر به شما توصیه کرده که برای کاهش وزن، فعالیت های ورزشی را شروع کنید. در هر صورت، اگر متقاعد شده اید که انجام این فعالیت ها، برای شما ضروری است، آماده شوید و انجامشان دهید. سعی کنید انتظاری که از خود دارید را در ذهن تان تصویر سازی کنید و برای رسیدن به آن، هدف تعیین کرده و به آن برسید.

● قدم سوم؛ بررسی علایق شخصی

وقتی که از وضعیت جسمانی خود مطلع شدید، زمان آن رسیده که از خود بپرسید از کدام فعالیت ورزشی لذت بیشتری می برید. انجام یک فعالیت ورزشی برای رسیدن به اندام ایده آل، کار شاقی نیست، اما بهتر است فعالیتی را که بیشتر دوست دارید انتخاب کنید. بیشتر به دوچرخه سواری علاقمندید یا کلاس رقص و یا ایروبیک را ترجیح می دهید؟ اگر فرد اجتماعی ای هستید، احتمالاً حضور در باشگاه های ورزشی را بیشتر می پسندید. اما اگر فعالیت های فردی را بیشتر دوست دارید، بهتر است به فکر یک ورزش مناسب و قابل انجام در خانه باشید.

● قدم چهارم؛ تنوع در فکر کردن برای انتخاب فعالیت مورد نظر

سعی کنید برای پیشگیری از بروز خستگی، به ورزش ها و فعالیت های بدنی متفاوت فکر کنید و تا جایی که می توانید، فعالیت های بیشتری را برای خود لیست کنید. اینکه فقط یک ورزش خاص را انتخاب کنید، ممکن است استفاده از عضلات خاصی را افزایش داده و منجر به کم کاری برخی دیگر شود. می توانید بر روی فعالیت هایی مانند پیاده روی، نرمش های صبحگاهی، ایروبیک، شنا و … فکر کنید، و هر کدامشان که برای شما مناسب ترند و بیشتر می پسندید، در لیست انتخابی خود قرار دهید.

● قدم پنجم؛ هزینه ها را فراموش نکنید

اطمینان حاصل کنید که هزینه های ثبت نام در کلاس ها و خرید ابزارهای ورزشی مورد نیاز، با بودجه شما متناسب باشند. اگر هزینه های ثبت نام در باشگاه ورزشی برای شما زیاد است، سعی کنید مقدمات انجام فعالیت های ورزشی در باشگاه را، در محیط خانه برای خود فراهم کنید.

همچنین جایگزین کردن فعالیت های بدون هزینه یا با هزینه کمتر مانند پیاده روی و ورزش صبحگاهی در پارک نیز راه حلی مناسب به نظر می رسد.

اگر انسان اجتماعی ای هستید، می توانید با ترغیب دوستان و همسایه های خود، نسبت به خرید گروهی بلیط استخر و یا ثبت نام در باشگاه ورزشی اقدام کرده و از تخفیف نیز برخوردار شوید.

یک راه حل دیگر، خرید تجهیزات ورزشی به صورت مشارکتی است. می توانید با دوست خود شریک شوید و ابزارهایی که مورد نیاز هر دوی شما است را خریداری و به صورت نوبتی مورد استفاده قرار دهید.

● قدم ششم؛ کار را شروع کنید!

اکنون که با علایق خود آشنا و از وضعیت جسمانی تان آگاه هستید، وقت آن رسیده که با در نظر گرفتن اهداف و بودجه تان، برنامه ورزشی مناسب را برای خود طرح ریزی و آن را شروع کنید. یادتان باشد که باید فعالیت فیزیکی را به آهستگی شروع کنید. بهتر است چند روز اول، فشار زیادی به خود نیاورید.

وزارت بهداشت و درمان آمریکا، این نکات را برای افراد سالمی که قصد شروع فعالیت ورزشی جدید دارند، توصیه کرده است:

سعی کنید در طول هفته، حدود دو ساعت و نیم فعالیت نیمه هوازی داشته باشید. مانند پیاده روی و شنا. به جای آن می توانید به مدت یک ساعت و ربع، فعالیت های شدید هوازی مانند دویدن را انجام دهید. البته این زمان باید در طول هفته پخش شود.

حداقل دو بار در هفته، تمرینات قدرتی انجام دهید.

به یاد داشته باشید که هر کدام از این فعالیت ها، شما را یک قدم به وزن و اندام دلخواهتان نزدیک تر می کنند. پس اگر بی حوصله و بدون انگیزه تمرینات خود را انجام دهید، نباید از اضافه وزن احتمالی خود تعجب کنید.

با بهبود اوضاع، هر چند وقت یکبار، قدرت جسمانی خود را ارزیابی کرده و برنامه های ورزشی جدید را برای رسیدن به اندام ایده آل تر پی بگیرید.

با رعایت این نکات، مطمئن باشید که در آینده نه چندان دور، به سلامتی و اندام مورد نظر خود خواهید رسید.

در بین مشکلات عضلانی، استخوانی که برای افراد بی‌تحرک و ورزشکاران وجود دارد، درد در ناحیه مفصل زانو از شایع‌ترین آنهاست. این دردها ممکن است بعد از نشستن طولانی یا به هنگام حرکت‌های عادی ایجاد شوند و حرکات ورزشی را محدود کنند.

تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که دردهای پاتو فمورال (درد به هنگام پایین آمدن از پله‌ها، چمباتمه زدن و ایستادن) به کنترل نادرست عضلات مفصل ران مرتبط است.

به این ترتیب زنان در حرکت پا به سمت جلو و حرکت پا در عرض، مفصل ران شان برجسته است که در این حالت انقباض مفصل زانو بیشتر می‌شود. به علاوه، چرخش داخلی استخوان ران باعث تغییرات حرکتی می‌شود.

بسیاری از مطالعات علمی نشان داده‌اند که قوی کردن عضلات ران و عضلات چهار سر برای درمان درد زانو مفید است. تحقیقات اخیر سعی در این روند که مشخص کنند قوی کردن ماهیچه‌ دور کننده ران و چرخاننده‌های خارجی چه تاثیری بر این دردها دارد؟ برای پاسخ دادن به این سوال که یک گروه تحقیقاتی شامل محققان ایرانی و آمریکایی، ۲۸ زن را که مشکل پاتلو مخورال داشتند مورد بررسی قرار دادند. سپس این افراد به دو گروه تقسیم شدند که یک گروه کنترل و یک گروه آزمایش بودند و هر دوی این گروه‌ها برنامه خاصی را در طی چند هفته‌ دنبال کردند.

این مطالعات به مدت هشت هفته‌ طول کشید و گروه کنترل فعالیت فیزیکی خاصی انجام ندادند و روزانه ۱۰۰ میلی گرم امگا سه ۴۰۰ میلی گرم کلسیم دریافت کردند.

همچنین این افراد می‌توانستند از داروهای ضد درد و ضد تورم استفاده کنند . اعضای گروه آزمایش ، یک برنامه قوی سازی عضلات ران به مدت سه بار در هفته‌ و در هشت هفته‌ انجام دادند. هر جلسه شامل پنج دقیقه‌ گرم کردن بدن، ۲۰ دقیقه‌ قوی سازی عضلات ران و پنج دقیقه‌ آرام کردن و خنک کردن بدن بود.

** ورزش‌های قوی کننده عضلات عبارت بودند از :

- دور کردن مفصل ران، حدود ۳۰ درجه و به صورت ایستاده با پای کشیده

- چرخش داخلی ران ، حدود ۳۰ درجه و به صورت نشسته با پاهای خم.

هر کدام از این ورزش‌ها در سه سری ۲۰ تا ۲۵ دقیقه‌ای با کش‌های لاستیکی انجام شد. برای بررسی تاثیرات این برنامه ورزشی، هر دو گروه زنان به پرسشنامه‌هایی پاسخ دادند تا اندازه درد و شرایط سلامتی آنها مشخص شود. همچنین قدرت ماهیچه‌های دور کننده ران و چرخاننده‌های خارجی ران نیز اندازه گیری شد. همه این تست‌ها قبل و بعد از برنامه‌های ورزش انجام شدند. همچنین گروه آزمایش شش ماه پس از انجام برنامه نیز پرسشنامه‌ها را دوباره پر کردند.

با وجود این که در ابتدا نتایج تست‌های دو گروه یکسان بود، تست‌های بعد از برنامه‌های ورزشی نشان داد که بعد از هشت هفته‌ تمرین ماهیچه‌های دور کننده ران و چرخاننده‌های خارجی قوی‌تر می‌شوند و دردهای ناحیه زانو کمتر می‌شوند، همچنین قدرت آنها نیز بیشتر می‌شود. بعد از شش ماه نیز هم چنان نتایج تست‌ها برای گروه آزمایش یکسان بود.

همه این تحقیقات نشان دادند که قوی کردن ماهیچه‌های دور کننده و چرخاننده‌های خارجی راهی موثر برای مبارزه در برابر مشکل درد زانوست.

تمریناتی که در این تحقیقات مورد بررسی قرار گرفتند آسان هستند و می‌توان در منزل نیز آنها را انجام داد.

یک جراح استخوان و مفاصل گفت: انجام حرکات ورزشی مناسب می‌تواند برای دردهای کمر همزمان ترمیمی و پیشگیرانه باشد.

در این برنامه ورزشی سه نوع تمرین پیشنهاد می‌شود که ابتدا توصیه می شود ، تمرینات ۲ تا ۳ بار در هفته و در ادامه هفته‌ای یک تا ۲ بار انجام شود.

وی ادامه داد: هر زمان فردی که احساس کشیدگی پشت، خستگی گردنی یا کمر درد می‌تواند این حرکات را اجرا کند.

تمرین اول:

وی تمرین اول را اینگونه توضیح داد که فرد به کمر بخوابد، زانوها را خم کرده و فشرده کند و با دست بگیرد، زانوها را به سمت سینه بالا بیاورد و به آرامی خود را به عقب و جلو تاب دهد. فقط به عقب و جلو و نه چپ و راست.سپس به موقعیت اولیه بازگردد و دوباره تمرین کند. حدود بیست بار این حرکت انجام شود.

تمرین دوم:

فرد روی کمر دراز بکشد، دست‌ها پشت سر و پاها خم باشند. زانوی راست را به سمت خود بیاورد. در حالی که بالاتنه و آرنج چپ‌ به سمت زانوی راست برده می شود و به آهستگی بازدم را هم بیرون بدهد.همین حرکت را برای سمت دیگر هم تکرار کند اما این تمرین را به نوبت ۱۲ بار برای هر طرف انجام دهد.

تمرین سوم:

فرد روی یک صندلی بنشیند در این حالت بازوها و پاها باز و کشیده و مچ پاها خم هستند. همزمان بازوها و پاها تا حد ممکن باز شوند و ۸ ثانیه در این حالت نگه داشته شود و سپس رها شوند.این تمرین نیز ۵ تا ۸ بار تکرار شود.

وی گفت: در واقع ماهیچه‌های شکمی، شکم بندهای طبیعی بدن هستند که کمر را کاملاً صاف نگه می‌دارند به همین دلیل نباید به آنها بی‌توجهی کرد.

ورزش کردن بیماری های زیادی را برطرف می کند که یکی از آن ها سندروم روده تحریک پذیر است. گرچه ورزش کردن راه درمان سندروم روده تحریک پذیر نیست، ولی سلامت کلی را افزایش و استرس و اختلال های دستگاه گوارشی مثل یبوست را کاهش می دهد که در افراد مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر شایع است.
چگونه ورزش کردن در سندروم روده تحریک پذیر مفید است؟
اتخاذ سبک زندگی مناسب معمولا یکی از مراحل اولیه در درمان سندروم روده تحریک پذیر است. ورزش کردن بخش مهمی از این تغییر است. دکتر نورمن گیلینسکی استادیار دپارتمان پزشکی داخلی در دانشگاه سین سیناتی در اوهایو می گوید:” ورزش به عنوان بخشی از برنامه اصلاح رفتاری، در سندروم روده تحریک پذیر مفید است. بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر، میل دارند فعالیت کمتری داشته باشند ، اما ورزش کردن بسیار مناسب است.”
ورزش به افراد مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر کمک می کند با مشکلات روحی و جسمی و علایم بیماری کنار بیایند. دکتر گیلینسکی می گوید:” در کل ورزش کردن سلامتی را افزایش می دهد و هرگونه راهکاری که سلامت کلی را ارتقا می دهد، بهبود کلی علایم سندروم روده تحریک پذیر را افزایش می دهد.”
استرس یک علت اصلی علایم سندروم روده تحریک پذیر است.انقباضات کنترل شده و منظم روده بزرگ باعث می شوند غذا در روده حرکت کند. بنابراین در زمان استرس ،این انقباض ها باعث دل درد می شوند. افراد مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر نسبت به علایم شکمی کاهش استرس حساس تر هستند و بنابراین، ورزش در کاهش استرس نقش دارد و نقش مهمی در مدیریت کردن علایم سندروم روده تحریک پذیر بازی می کند.
در بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر که یبوست دارند، ورزش کردن فایده دیگری نیز دارد. ورزش کردن علاوه بر ارتقای سطح تناسب اندام و کاهش استرس زندگی، باعث می شود دستگاه گوارشی به درستی کار کند و وقوع یبوست را کاهش دهد.
اخیرا تحقیقی از سوی محققان انگلستان نشان داد که در بیمارانی که ۳۰ دقیقه در روز و پنج روز در هفته ورزش معمولی انجام می دادند، در مقایسه با گروهی که در این برنامه حضور نداشتند علایم یبوست کاهش زیادی داشته است.
سندروم روده تحریک پذیر و ورزش کردن: تناسب اندام و راه های تمدد اعصاب
با پزشک خود صحبت کنید که چه ورزشی برای شما مفید است. پزشک شما یکی از راه های زیر را پیشنهاد می دهد تا تناسب اندام داشته باشید و استرس را کاهش دهید و علایم سندروم روده تحریک پذیر کاهش پیدا کنند:
- ورزش قلب و عروق: ورزش ایروبیک مثل دوچرخه سواری یا پیاده روی سلامت و تناسب اندام شما را افزایش می دهد و راه های خوبی برای کاهش تنش هستند.
- ورزش های تنفسی: با نفس عمیق کشیدن و فروبردن هوای زیاد به درون شش ها می توانید میزان اکسیژنی را که تنفس می کنید افزایش دهید و این کار استرس را کمتر می کند.
- یوگا: انواع مختلفی از یوگا وجود دارد ،اما همگی آن ها ترکیبی از تنفس و ژست های حرکتی و ساکن هستند. برای استفاده بیشتر از ورزش های تمدد اعصاب به دنبال کلاس های یوگایی باشید که عبارت “ملایم” و “کاهش استرس” را استفاده می کنند یا به دنبال کلاس های مبتدی باشید. اگر می خواهید بیشتر بر تناسب اندام تمرکز کنید، به کلاس هایی با حرکات فشرده بیشتری بروید تا با این فن راحت تر باشید.
- تای چی: این ورزش ذهنی در چین جزء هنرهای رزمی است. طی انجام تای چای در حین تنفس عمیق و مراقبه به آرامی حرکت می کنید. افرادی که تای چای انجام می دهند می گویند این ورزش کمک می کند دستگاه گوارش بهتر کار کند و این بیماران احساس آرام تری داشته و هوشیارتر باشند.
- مراقبه: انواع زیادی از ورزش مراقبه وجود دارد، اما در همه آن ها شما راحت می نشینید و توجه خود را معطوف یک چیز می کنید، مثل صدایی خاص یا نفس کشیدن خودتان.
سندروم روده تحریک پذیر و ورزش: جریانی موثرتر
وقتی یک برنامه ورزشی را برای تناسب اندام، تمدد اعصاب یا هردو انجام می دهید، می خواهید بیشترین سود را از آن ببرید. این موارد را برای داشتن یک برنامه ورزشی لذت بخش و موثرتر انجام دهید:
- هر روز در یک زمان خاص ورزش کنید و زمانی را انتخاب کنید که انجام ورزش برایتان راحت تر است.
- یک ساعت قبل یا بعد از غذاخوردن ورزش نکنید.
- وقتی هشیار هستید ورزش کنید نه زمانی که خواب آلود هستید.
- ورزشی را انتخاب کنید که از آن لذت می برید و با روش زندگی شما متناسب است.
داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش برای سالم ماندن مهم است. اگر سندروم روده تحریک پذیر دارید، دلیل بهتری برای فعال ماندن خواهید داشت: ورزش منظم به شما کمک می کند که استرس را کم کنید و از یبوست جلوگیری می کند.به یاد داشته باشید که قبل از آغاز هر برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید ورزش انتخابی شما برایتان مناسب است.