سه گناه که مجازات آن در همین دنیاست  , آثار دنیوی گناه 

اگرچه خداوند برخی از معاصی را مورد عفو قرار داده و مجازات برخی از آنها را به قیامت موکول می فرماید اما برخی اعمال ،موجب غضب او می شود به طوری که در همین دنیا فرد خطاکار را مجازات می کند .

سفارش اکید خداوند به احسان نمودن والدین نشان می دهد که او توجه ویژه ای به والدین دارد و خشنودی والدین از فرزندان خشنودی او را درپی دارد و از سویی چنانچه رفتار فرزندان با والدین موجب خشم آنها شود خداوند نیز نظر رحمت خود را از آن فرزندان بر می دارد.

پیامبر اعظم صلی الله علیه واله و سلم در حدیثی به سه گناه اشاره می فرماید که خداوند عامل آن را در همین دنیا مجازات می کند که یکی از آنها نافرمانی والدین می باشد .

ایشان می فرمایند:

سه گناه است که در کیفر آنها شتاب می شود و برای آخرت به تاخیر نمی افتد

1- نافرمانی پدر و مادر

2- ستم نمودن بر مردم 

3- و ناسپاسی در برابر احسان (به عبارتی در برابر نیکی دیگران ،به آنان بدی کند)

هفت سؤال در هفت ایستگاه پل صراط!

مصطفی لعل شاطری: بنا بر نقل اکثر مفسران، صراط پلی است که بر روی آتش جهنم، به امر خداوند متعال کشیده شده و به نیکوکاران و بدکاران امر می شود که از آن عبور نمایند و بی تردید یکی از سخت ترین حالات قیامت، گذشتن از پل صراط می باشد!

این پل که به امر خداوند ظاهر می گردد بنا به فرمایش امام صادق (ع): اَلفُ سَنَةٍ صُعُودُ، وَ الَف سَنَة هُبوط، و اَلف سَنة حِدال؛ (آن سه هزار سال راه است) که هزار سال آن سربالایی، هزار سال سرازیری و هزار سال مسیر صاف و همواری می باشد و در روایتی دیگر از این امام همام در باب کیفیت گذشتن از روی این پل آمده است که: 

اشخاصی که در دنیا ایمان به اصول دین و فروع آن نداشته اند و یا ایمانشان ضعیف بوده است، پاهایشان در آنجا خواهد لغزید، ولی آنان که در دنیا ایمان قوی داشته و وظایف شرعی و الهی را به نحو احسنت انجام داده اند، به آسانی از آن عبور خواهند نمود، به نحوی که بعضی از مردم مثل برق با سرعت تمام از آن می گذرند و بعضی مانند اسب دونده از آن عبور می کنند و بعضی دیگر به مانند انسان عادی با پای پیاده از روی آن عبور می کنند، و بعضی بر روی دست ها و زانوها و روی شکم (مانند بچه کوچکی که هنوز راه رفتن را یاد نگرفته) از روی صراط عبور می نمایند، و بعضی نیز خود را به پل صراط آویخته و گاهی گوشه های آتش به آن ها اصابت می نماید.

در این پل که بنا بر روایات متعدد از مو باریکتر و از شمشیر برنده تر می باشد، ایستگاه های بازرسی متعددی وجود دارد که در هر کدام از آن ها چیزی می پرسند و اگر کسی نتواند جواب درستی بدهد، نمی گذارند از آن جا عبور نماید .خداوند در باب این ایستگاه های بازرسی در قرآن کریم می فرماید: وَقِفُوهُم اِنَهُم مَسُلُون؛ آنان را نگه دارید، متوقف سازید، چرا که باید مورد بازرسی و بازپرسی قرار گیرند (صافات: آیه 24)، و از همین روی از حضرت محمد مصطفی (ص) نقل شده است که: در روز قیامت به فرمان خداوند پل صراط کشیده می شود، و آن هفت موقف (ایستگاه بازرسی) خواهد داشت و در هر بازرسی، در مورد چیزی از افراد سوال می گردد که آن سوال ها عبارتند از:

1- از ولایت علی (ع) و محبت اهل البیت (ع)؛

2- از نماز؛

3- از زکات؛

4- از روزه؛

5- از حج؛

6- از جهاد؛

7- از عدل و عدالت.

در ادامه پیامبر (ص) می فرمایند: و در هر موقفی از آنچه می پرسند، اگر نتوانید جواب دهید، از همان جا به جهنم پرتاب می گردید و اگر درست پاسخ دهید، با سرعت زیاد از آن جا عبور می نمایید، و همچنین در روایات متواتری نقل شده است که هنگامی که روز قیامت برپا می گردد و صراط بر روی جهنم گسترانده می شود، هیچ کس نمی تواند از آن عبور کند (به سوال های مواقف صراط پاسخ دهد)، مگر این که جوازی در دست داشته باشد که در آن ولایت امیرالمومنین علی (ع) ثبت شده باشد.

مصطفی لعل شاطری: خداوند در سوره اسراء، آیه 44 می فرماید: آسمان های هفتگانه و زمین و کسانی که در آن ها هستند، همگی تسبیح خداوند می گویند، و هیچ موجودی نیست مگر این که تسبیح و حمد می گوید، ولی شما تسبیح آن را درک نمی کنید.

علاوه بر قرآن در سخنان ائمه اطهار (ع) فراوان به این امر برمی خوریم، به نحوی که حضرت امام صادق (ع) می فرمایند: هر چیزی تسبیح و حمد خداوند را می گوید، حتی هنگامی که دیواری می شکافد و صدایی از آن به گوش می رسد، آن نیز تسبیح خداوند است و همچنین در روایات مفصلی درباره ی اصوات و اذکار حیوانات از امام حسین (ع) نقل شده است که ایشان فرموده اند: اذا صاحَ الشاهین، یقولُ: سبُحانَ الله حَقاً حَقاً؛ وقتی شاهین صدا می کند، می گوید: سبحان الله، و هنگامی که هُدهُد صدا می زند می گوید: ما اَشقی مَن عَصَی الله؛ چه مجرم و جنایتکار است کسی که به نسبت خداوند عاصی و گنهکار شود، و هنگامی که بلبل نغمه سر می دهد می گوید: لا اله الا الله. (موسوعة کلمات الامام الحسین (ع): 28)

همچنین آمده است، چکاوک که پرنده ای است کوچک و خوش آواز و شبیه گنجشک ولی کمی بزرگتر از او، برای خداوند بسیار تسبیح و ذکر می گوید به نحوی که ذکر و تسبیح آن برای خداوند متعال، لَعن و نفرین کردن بر دشمنان آل محمد (ص) است که می گوید: خداوند دشمنان آل محمد (ص) را لعنت نماید (سفینة البحار، ج2: 299)، و از امام حسین (ع) نقل شده است که ایشان فرموده اند: وَ اِذا صَهَلَ الفَرَسُ یَقولُ: سُبحانَ رَبَّنا سُبحانَه؛ وقتی اسبی شیهه می کشد می گوید: پاک و منزه است پروردگار ما. (موسوعة کلمات الامام الحسین (ع): 32)

در روایتی دیگر نیز آمده است که امام باقر (ع) روزی صدای گنجشکانی را شنیدند و فرمودند: می دانید این ها چه می گویند؟ ابوحمزه ثمالی که همراه امام بود می گوید: عرض کردم: نه!

سپس امام فرمودند: یُسَبحِنَ رَبهُنَ عَزَّوَجَل وَ یسئلنَ قُوتَ یَومِهِنّ؛ این ها تسبیح خداوند بزرگ را می گویند و روزی خود را از او می خواهند (تفسیر المیزان، ج13: 122)، و همچنین اسحاق بن عمار از امام صادق (ع) نقل کرده است که ایشان فرموده اند: هیچ پرنده ای در صحرا و دریا صید نمی شود، و هیچ حیوان وحشی به دام صیاد نمی افتد، مگر به خاطر ترک نمودن تسبیح خداوند. (نورالثقلین، ج3: 168؛ آمال الواعظین، ج1: 81، 83)

چرا مغزتان‌ خاطرات را دستکاری می‌کند؟

دانشمندان به تازگی نتایج حیرت انگیزی‌ در خصوص توانا‌یی‌های ذهن در تحریف و دستکاری خاطرات خوب و بد پیدا کرده‌اند که می‌تواند به درمان مشکلات روانی کمک کند.

دانشمندان به تازگی دریافته‌اند مغز انسان دارای خاصیت منحصر به فردی است که می‌تواند خاطرات قدیمی را متناسب با تجربیات جدید تغییر دهد.

گفتنی است: بر اساس تحقیقات صورت گرفته بر روی داوطلبان، این افراد پس از دیدن یک منظره یا رویداد یک تصوراتی‌ از آن اتفاق پیدا می‌کنند ولی پس از گذشت مدت زمانی با وقوع رخداد‌های جدید ذهن آنها خاطره را به شکل متناسب با تجربیات و یا احساسات جدید تغییر می‌دهد.

دانشمندان دریافته‌اند این موضوع سبب تعریف کردن متفاوت یک خاطره ی واحد بین دو نفر می‌شود.

دانشمندان بروز احساساتی مانند: خشم، ترس، نفرت، شادی، غم و دیگر احساسات را در تغییر دادن خاطره‌ها توسط مغز متناسب با روحیات فرد بسیار موثر می‌دانند.

پزشکان امیدوار هستند با این روش بتوانند درمان‌های جدیدی برای مبارزه با بیماری‌های روحی- روانی و یا آلزایمر پیدا نمایند.

سؤالاتی که در قبر از ما می‌شود

یکی از ضروریات دین اسلام، که بر هر کسی واجب است به آن ایمان و اعتقاد داشته باشد، سوال در قبر می‌باشد و منکر آن کافر است.

درباره سوال قبر و کیفیت آن چند قول وارد شده است:

بعضی گفته‌اند: روح وارد جسد می‌شود همان طور که در دنیا بوده، او را می‌نشانند و از او سوال می‌کنند.

عده‌ای گفته‌اند: روح تا سینه داخل بدن می‌شود و از او سوال می‌نمایند.

قول سوم این‌که: سوال قبر از روح است نه از جسم.

قول چهارم این‌که: روح بین جسد و کفن واقع می‌شود در این حال از او سوال می‌کنند. در میان این چهار قول به نظر می‌رسد قول سوم از همه صحیح‌تر باشد.

در این باره به چند روایت از معصومین(ع) اشاره می‌کنیم:

پیامبر خدا(ص) فرمودند: "نخستین مرحله عدالتِ آخرت، قبر است که گمنام و نامدار نمی‏‌شناسد۱".

پیامبر خدا(ص) همچنین درباره این که قبر، چندمین منزل آخرت است؟ می‌فرمایند: " قبر، نخستین منزل آخرت است. اگر کسی از آن به سلامت رسد، منازل بعد آن آسانتر است و اگر به سلامت نرسد، دشواری منازل بعدی کمتر از آن نیست۲".

یکی از سوالاتی که پرسیده می‌شود این است که در قبر از چه چیزهایی سؤال می‌شود؟ امام صادق(ع) در روایتی در این باره چنین فرمودند: " از مرده در گورش پیرامون پنج چیز سؤال می‏‌شود: از نمازش، زکاتش، حجّش، روزه‏‌اش و ولایتش نسبت به ما خاندان. پس، ولایت از گوشه قبر به آن چهار چیز گوید: هر یک از شما کم و کاستی داشتید، کامل کردن آن به عهده من۳".

امام کاظم(ع) نیز در کنار گوری چنین فرمودند: "چیزی که پایانش این است، سزاست که از همان آغاز دل از آن بر کَند و چیزی که آغازش این است، سزاست که از پایانش ترسید۴".

در اين نوشته به ويژگيهاي همسر در خانواده سالم، معيارهاي سلامت خانواده با توجه به ابعاد عاطفي،‌ اجتماعي،  شناختي،‌ اخلاقي و جنسي  پرداخته می­شود که در بخش اول موضوعات مانند گزینش همسر، نقش محبت،‌ نشاط و شادابي،‌ و تفاوت هاي فردي و تأثیرات آن بر بهداشت روانی خانواده را مرور می­کنیم.

زندگي خانواد­گي مرد سالارانه همراه با استبداد وخشونت مبتني بر انديشه برتري مردان بر زنان،  از يك طرف و فرايندي تغييرات خانوادگي  به سوي انواع خانواده­هاي جديد برگرفته از مدل زندگي متداول در فرهنگ و جوامع غربي از طرف ديگر، بهداشت رواني خانواده را در معرض تهديد قرار مي­دهد. فرد گرايي، انديشه­هاي مكاتب فمينيستي، افكار اصالت انسان منهاي خدا، و نگرش­هاي ليبراليستي همراه با تحولات اجتماعی، صنعتی شدن، شهر نشینی، و يكسان سازي جهاني در قالب فرهنگ واحد، اقتصادي واحد و توسعه ارزش­هاي واحد، به فرايند تحولات اجتماعي طوري سرعت مي دهد كه  همپاشي نهاد خانواده كمترين بهايي است كه پرداخت مي­شود. بدين­جهت نهاد خانواده سالم به عنوان اصلي ترين نهاد اجتماعي، با حد اقل كاركردهاي  از قبيل يادگيري­هاي اساسي و اوليه،‌ تأمين نيازهاي اقتصادي، ارضاي غريزه جنسي،‌ برآرودن نيازهاي عاطفي،‌ توليد مثل،‌ حمايت و مراقبت،‌ جامعه پذيري، انتقال­ارزشهاي ديني، این نهاد در معرض تهديد است. از طرف ديگر عوامل مانند جنگ، فقدان ناگهاني يكي از اعضاي اصلي و مشكلات و مصائب كه به دنبال آن مي آيد،دغدغه­هاي اقتصادي، احساس نا امني، بيكاري، خشونت خانوادگي، توجه نكردن به مهارت­هاي زندگي زناشويي و سر درگمي در چگونگي تربيت فرزندان، تعارض ارزش­هاي سنتي و جديد و سر درگمي نقش و مسائل بسيار ديگر سبب شده است كه سلامت جامعه كوچك خانواده در معرض آسيب مضاعف قرار گيرد. حال سؤال اين است: خانواده سالم چه ويژگيهاي دارد؟ چگونه مي­توانيم به بهداشت رواني خانواده كمك نماييم؟

پیش از پرداختن به پاسخ، واژگان مانند خانواده، سلامت، بهداشت روانی را توضیح می­دهیم.

خانواده

خانواده نخستين سلول و واحد زندگي اجتماعي و اساسي ترين نهاد جامعه است مركب از يك يا چند زن كه با يك يا چند مرد زندگي مي­كنند و ممكن است كودكاني هم داشته باشند. روابط جنسي معيني كه مورد قبول جامعه است و حقوق و تكاليف افراد نسبت به يكديگر از ويژكيهاي خانواده شمرده مي­شود.[1]

سلامت

 سلامت، «سلامتی» یا برخورداری از سلامت عبارت است از « ضمن نداشتن رنجوری و بیماری برخوردار بودن از آسایش کامل جسمی، ذهنی، و اجتماعی  است»[2] بنابر اين،‌ سالم بودن  به معناي نبود بيماري ،‌ رنج نبردن،  احساس گناه نكردن،‌ كمرو نبودن ،‌ نداشتن افسردگي و يا نداشتن ديگر بيماريهاي جسمي و رواني نيست بلكه سلامتي به معناي داشتن توانمندي اجراي نقش و كاركرد جسمي، عقلي و اجتماعي است.

بهداشت رواني

سازمان جهانی بهداشت، بهداشت روانی را چنین تعریف می کند: «بهداشت روانی در درون مفهوم کلی بهداشت جای می گیرد و بهداشت یعنی توانایی کامل برای ایفای نقشهای اجتماعی، روانی، و جسمی؛ بهداشت تنها نبود بیماری یا عقب ماندگی نیست.»[3]

ويژگي  خانواده سالم

خانواده سالم ويژگيهاي بسيار دارد و مي­توانيم از منظر ديدگاههاي مختلف بررسي كرد  و بطور اجمال نمونه خانواده سالم، خانواده­ي است كه ضمن داشتن سلامت رواني، جسمي، عاطفی، اخلاقی، شناختی، اجتماعی،  در ايفاي نقش هاي اصلي موفق باشد.

زيربناي بهداشت خانواده

در بهداشت رواني خانواده، انتخاب همسر به عنوان زيرساخت خانواده سالم توجه مي­شود. بدین­جهت انتخاب همسر از اهمیت بنیادی برخوردار است.

در انتخاب همسر چه از ناحيه پسر و چه از ناحيه دختر توجه به ويژگيهاي خانوادگي،  از نظر سلامت جسمي سلامت اخلاقي و ديني، سلامت رواني، تربيت خانوادگي، و سلامت شخصيتي، ضروري است. بسيار از صفات جسمي مانند شكل ظاهري  و صفات شخصيتي مثل شجاعت صفات ذهني مثل داشتن ميزان از بهره­ي هوشي ارتباط با وراثت دارد[4]

براي داشتن خانواده سالم در كنار توجه به عوامل محيطي و تربيت عوامل ارثي نقش اساسي دارد به همين دليل حضرت علي (ع) كه به دنبال همسري بود كه فرزند شجاع به دنيا بياورد و پيش از اينكه با فاطمه بنی کلاب ازدواج نمايد از برادرش كه نسب شناس بود  در باره ازدواج  تقاضاي مشورت نمود  و ايشان فاطمه را به دليل شجاعت خانوادگي ايشان پيشنهاد نمود و حضرت علي (ع) پذيرفت. بنابر اين زير بناي تشكيل يك خانواده سالم داشتن همسری است که از نظر وراثتی علاوه بر سلامت جسمی دارای ویژگی­های شخصیتی دیگر مثل شجاعت باشد.

ملاك عاطفي سلامت خانواده

1.      محبت

انسان در كنار نيازهاي اساسي بدن مثل نياز به آب،‌ هوا،‌ غذا، مسكن،‌ نيازهاي رواني و عاطفي و ايمني جويي نيز دارد، يكي از اين نيازها نياز به مهر و محبت است بطوري كه عوامل اساسي تشكيل خانواده برآوردن نياز مهرجويي و مهر ورزي است، از طرف ديگر مودت و محبت عامل بقاء، استحكام و دوام خانواده  شمرده مي­شود  بطوري در قرآن كريم به صراحت به اين توجه مي دهد :«وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ»[5]  از نشانه­هاي قدرت اوست كه برايتان از جنس خودتان همسراني آفريد تا به ايشان آرامش يابيد و ميان شما دوستي و مهرباني نهاد در اين عبرتهايي است براي مردمي كه تفكر مي­كنند.

يكي از دلائل كه زن و مرد  به سمت همديگر جذب مي­شود اين است كه  مي­خواهند كمبود  و نيازشان را برآورند و بدينوسيله به كمال برسند[6]. نياز طبيعي محبت فرد اگر به وسيله محبت هاي همسر برآورده نشود چه بسا فرد دچارپيامدهاي ناگواري مثل عقده رواني، اختلال شخصيت، و احساس كم بيني و كم ارزشي و دوست داشته نشدن  مواجه شود.

محبت كردن در ضمن اينكه هزينه جانبي و عوارضي منفي ندارد در استحكام خانواده، برآرودن نياز به صميميت، و پيوند جويي را هم برآورده مي­كند. و بدينوسيله خانواده مي­تواند  راهكار معقول خروج از تنهايي را تجربه كند،‌ راه ميانبر براي ايجاد ارتباط با دوام، پيدا نمايد و در نتيجه بر احساس تنهايي و انزوا خاتمه دهد. 

اولين راهكار ايجاد فضاي عاطفي و صميمانه اين است كه ابتدا نگرش­هاي خود را نسبت به ديگران به نگرش مثبت تبديل نماييم، دل آزردگي­ها را  به وسعت انديشه هاي سبزمان راه ندهيم و اگر قبلا در حياط خلوت وجودي ما نفوذ كرده است را  برون كنيم.

محبت و فرزندان

وقتي فرزندي به دنيا مي­آيد ساعات اوليه تماس نوزاد با مادر بسيار حياتي است به گونه اي موجب وزن بيشتر، گريه كمتر و لبخندهاي زيادتر را فراهم مي­كند حتي نوزاد نيز از تحريكات فيزيكي حاصل از بازي پدر لذت مي­برد.  اشخاصي كه در خردسالي و كودكي از محبت­هاي خانوادگي محروم مي­مانند به شدت احساس رنج مي­كنند. تحقيقات در 49 فرهنگ ابتدايي متفاوت و روي زندانيان انجام گرفته  اين نتيجه را داده است كه محروميت از تماسها و نوازشهاي بدني عامل بنيادي در رشد بيگانگي  عاطفي،‌ روان پريشي،‌تجاوز، پرخاشگري و حتي سوء استفاده از مواد مخدر  و الكل است. بنابر اين والدين با دريغ كردن نوازشهاي جسمي از كودكان،  فرزنداني را به اجتماع تحويل مي­دهند كه در ايجاد رابطه با ديگران ناتوان مي­مانند و حتي براي انجام دادن رفتارهاي خشن و جنايت آميز آمادگي نشان مي­دهند. نبود عشق و محبت در طول اولين سالهاي زندگي و در دراز مدت آثار منفي دارد.[7] 

اگر در زندگي به دليل فرصت نداشتن والدين و گرفتاريهاي دوران جنگ، يا فقدان مهارت والدين يا فقدان يكي از آنها يكي ازما از محبت هاي والدين محروم بوديم در باره آنها صحبت كنيم، يك ديگر را درك كنيم و اگر كوچ داريم با بغل گرفتن،‌ گرم پذيرفتن، و دوست داشتن فرزندان خود را از محبت سيراب نماييم، بدين طريق كودكان با اعتماد،‌ سازگار و با محبت و برخوردار از بهداشت رواني كامل تحويل جامعه خواهيم داد.

2.      نشاط و شادابي در خانواده

نشاط و شادابي در زندگي خانوادگي هيجان مثبت مي آفريند و همواره اميد، توانمندي،‌ اعتماد به نفس و عزت نفس را افزايش مي­دهد، افراد جوان خانواده به دليل نيروي شگرف جواني بيشتر پرهيجان،‌ شاد و پر انرژي هستند اما شادي اختصاص به افراد جوان و نوجوان ندارد همه اعضا و حتي كهن سالان از طريق معني بخشي به زندگي از يكطرف،‌ و ديدن شكوفه هاي عمر و ثمرات زندگي احساس خوشايند لذت و احساس رضايتمندي و شادابي داشته باشند. همواره به ياد داشته باشيم كه در هر موقعيتي بهانه براي شاد بودن و رضايت از زندگي وجود دارد.

احساس نشاط و شادابي علاوه بر اينكه انرژي حركت به سمت هدف را به انسان مي­دهد از بروز احساس پوچي، احساس منفي مثل افسردگي و اضطراب ترس،‌ خشم، نفرت، و غم را از بين مي­برد. بدين جهت روان شناسان معتقدند كه رویدادهای شادی آور آثار  خوشایند را شامل می شوند مانند موفقیت در یک کار، جلب احترام، مورد محبت و لطف قرار گرفتن، تجربه کردن احساس های لذت بخش. روشن است كه احساس خوشايند در خانواده توان نسان را در مقابل گرفتاري­ها و مشكلات و حوادث غير مترقبه زندگي افزايش مي­دهد به عبارت ديگر آثار شادی احساس علاقه و معاشرتی بودن، کمک به تعامل اجتماعی بهتر، خوشبینی و احساس مثبت کردن  را افزایش می دهد و تجربیات زندگی ناکامی، ناامیدی، و عاطفه منفی را متعادل می سازد. احساس شادی کمک می کند که حتی در مقابل وقایع ناراحت کننده سلامت روانی خود را حفظ کنیم. و راهی برای خنثی کردن تأثیرات غم انگیز هیجانهای ناخوشایند زندگی است، مثل زمانی که والدین برای آرام کردن کودک ناراحت، آواز می خوانند یا شکلک در می آورند[8]. بنابر اين در خانواده هاي معمولي و مسلمان هميشه عوامل به وجود آورنده احساس نشاط و شادابي وجود دارد،‌ عوامل به وجود آورنده نشاط و شادابي عبارت است از معني داشتن زندگي، نگرش هاي مثبت توانمندي جسمي،‌  توانمندي ذهني و رواني.

3.      توجه به تفاوت­هاي فردي و جنسيتي

هرچند انسانها در گوهر هستي مشتركند ولي استعدادها و توانمندي و دارايي هاي شخصي هر كس و همين­طور شيوه تربيتي افراد متفاوت است.تفاوت­هاي فردي افراد سبب مي­شود كه انسانها در سلايق،‌خواسته ها،‌ انتظارات،‌ و عملكرد بسيارگوناگون ظاهر شود. از طرف ديگر توانمنديهاي مختلف افراد و محدوديت هاي آنان ممكن است انتظارات و خواسته هاي طرف ديگر را نتواند به نحو شايسته برآورده نمايد در نتيجه ممكن است سبب بروز ناسازگاري و نابهنجاري­هاي در بين اعضاي خانواده شود. بدين­جهت لازم است به تفاوت­هاي فردي،‌ تفاوت هاي جنسيتي شرايط تربيتي توجه شود، و انتظارات به حد معقول و مناسب سامان يابد.

خودآگاهی

خودآگاهی ، توانایی شناخت و آگاهی از خصوصیات ، نقاط ضعف و قدرت ، خواسته ها ، ترس و انزجار است. رشد خودآگاهی به فرد کمک می کند تا دریابد تحت استرس قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط ضروری روابط اجتماعی و روابط بین فردی مؤثر و همدلانه است.

 همدلی

همدلی یعنی اینکه فرد بتواند زندگی دیگران را حتی زمانی که در آن شرایط قرار ندارد  درک کند. همدلی به فرد کمک می کند تا بتوانند انسانهای دیگر را حتی وقتی با آنها متفاوت است بپذیرد و به آنها احترام گذارد. همدلی روابط اجتماعی را بهبود می بخشد و به ایجار رفتارهای حمایت کننده و پذیرنده ، نسبت به انسان های دیگر منجر می شود.

 ارتباط مؤثر

این توانایی به فرد کمک می کند تا بتواند کلامی و غیر کلامی و مناسب با فرهنگ ، جامعه و موقعیت، خود را بیان کند بدین معنی که فرد بتواندنظرها ، عقاید ، خواسته ها ، نیازها و هیجان های خود را ابراز و به هنگام نیاز بتواند از دیگران درخواست کمک و راهنمایی نماید. مهارت تقاضای کمک و راهنمایی از دیگران ، در مواقع ضروری، از عوامل مهم یک رابطه سالم است.

 روابط بین فردی

این توانایی به ایجاد روابط بین فردی مثبت و مؤثر فرد با انسانهای دیگر کمک می کند. یکی از این موارد ، توانایی ایجاد روابط دوستانه است.که در سلامت روانی و اجتماعی ، روابط گرم خانوادگی ، به عنوان یک منبع مهم روابط اجتماعی ناسالم نقش بسیار مهمی دارد.

 تصمیم گیری

این توانایی به فرد کمک می کند تا به نحو مؤثرتری در مورد مسائل تصمیم گیری نماید. اگر کودکان و نوجوانان بتوانند فعالانه در مورد اعمالشان تصمیم گیری کنند ، جوانب مختلف انتخاب را بررسی و پیامد هر انتخاب را ارزیابی کنند ، مسلما در سطوح بالاتر بهداشت روانی قرار خواهند گرفت.

 حل مسأله

این توانایی فرد را قادر می سازد تا به طور مؤثرتری مسائل زندگی را حل نماید . مسائل مهم زندگی چنانچه حل نشده باقی بمانند ، استرس روانی ایجاد می کنند که به فشار جسمی منجر می شود.

 تفکر خلاق

این نوع تفکر هم به مسأله و هم به تصمیم گیری های مناسب کمک می کند . با استفاده از این نوع تفکر ، راه حلهای مختلف مسأله و پیامدهای هر یک از آنها بررسی می شوند . این مهارت ، فرد را قادر می سازد تا مسائل را از ورای تجارب مستقیم خود را دریابد و حتی زمانی که مشکلی وجود ندارد و تصمیم گیری خاصی مطرح نیست ، با سازگاری و انعطاف بیشتر به زندگی روزمره بپردازد.

 تفکر انتقادی

تفکر انتقادی ، توانایی تحلیل اطلاعات و تجارب است . آموزش این مهارت ها ، نوجوانان را قادر می سازد تا در برخورد با ارزش ها ، فشار گروه و رسانه های گروهی مقاومت کنند و از آسیب های ناشی از آن در امان بمانند.

  توانایی حل مسأله

این توانایی فرد را قادر می سازد تا هیجان ها را در خود و دیگران تشخیص دهد ، نحوه تأثیر هیجان ها بر رفتار را بداند و بتواند واکنش مناسبی به هیجان های مختلف نشان دهد . اگر با حالات هیجانی ، مثل غم و خشم یا اضطراب درست برخورد نشود این هیجان تأثیر منفی بر سلامت جسمی و روانی خواهد گذاشت و برای سلامت پیامدهای منفی به دنبال خواهند داشت.

 توانایی مقابله با استرس

این توانایی شامل شناخت استرس های مختلف زندگی و تأثیر آنها بر فرد است . شناسایی منابع استرس و نحوه تأثیر آن بر انسان ، فرد را قادر می سازد تا با اعمال و موضع گیری های خود فشار و استرس را کاهش دهد.

 اجزای مهارتهای ده گانه زندگی

 خودآگاهی

·          آگاهی از نقاط قوت

·          آگاهی از نقاط ضعف

·          تصویر خود واقع بینانه

·          آگاهی از حقوق و مسئولیت ها

·          توضیح ارزشها

·          انگیزش برای شناخت

 مهارتهای ارتباطی

·          ارتباط کلامی و غیرکلامی موثر

·          ابراز وجود

·          مذاکره

·          امتناع

·          غلبه بر خجالت

·          گوش دادن

 همدلی

·          علاقه داشتن به دیگران

·          تحمل افراد مختلف

·          رفتار بین فردی همراه با پرخاشگری کمتر

·          دوست داشتنی تر شدن (دوستیابی)

·          احترام قائل شدن برای دیگران

 مهارتهای بین فردی

·          همکاری و مشارکت

·          اعتماد به گروه

·          تشخیص مرزهای بین فردی مناسب

·          دوستیابی

·          شروع و خاتمه ارتباطات

 مهارتهای حل مسأله

·          تشخیص مشکلات علل و ارزیابی دقیق

·          درخواست کمک

·          مصالحه (برای حل تعارض)

·          آشنایی با مراکزی برای حل مشکلات

·          تشخیص راه حل های مشترک برای جامعه

 مهارتهای تفکر خلاق

·          تفکر مثبت

·          یادگیری فعال ( جستجوی اطلاعات جدید )

·          ابراز خود

·          تشخیص حق انتخاب های دیگر ( برای تصمیم گیری )

·          تشخیص راه حل های جدید برای مشکلات

 مهارتهای مقابله با هیجانات

·          شناخت هیجان های خود و دیگران

·          ارتباط هیجان ها با احساسات ، تفکر و رفتار

·          مقابله با ناکامی ، خشم ، بی حوصلگی ، ترس و اضطراب

·          مقابله با هیجان های شدید دیگران

 مهارتهای تصمیم گیری

·          تصمیم گیری فعالانه بر مبنای آگاهی از حقایق کارهایی که می توان انجام داد که انتخاب را تحت تأثیر قرار دهد.

·          تصمیم گیری بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیت ها

·          تعیین اهداف واقع بینانه

·          برنامه ریزی و پذیرش مسئولیت اعمال خود

·          آمادگی برای تغییر دادن تصمیم ها برای انطباق با موقعیت های جدید

 مهارتهای تفکر انتقادی

·          ادراک تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ، نگرشها و رفتار

·          آگاهی از نابرابری ، پیشداوری ها و بی عدالتی ها

·          واقف شدن به این مسئله که دیگران همیشه درست نمی گویند

·          آگاهی از نقش یک شهروند مسئول

 مهارتهای مقابله با استرس

·          مقابله با موقعیتهایی که قابل تغییر نیستند

·          استراتژی های مقابله ای برای موقعیت های دشوار ( فقدان ، طرد ، انتقاد)

·          مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرف مواد

·          آرام ماندن در شرایط فشار

·          تنظیم وقت

متن عشقولانه و فانتزي

اگر چه يادمان مي رود که عشق تنها دليل زندگي است اما خدا را شکر که نوروز هر سال اين فکر را به يادمان مي آورد. پس نوروزت مبارک که سالت را سرشار از عشق کند.

 ******************************************

 متن اداري

يا مقلب القلوب و الابصار يا مدبراليل و النهار

يا محول الحول و الاحوال حول حالنا الي احسن الحال

حلول سال نو و بهار پرطراوت را که نشانه قدرت لايزال الهي و تجديد حيات طبيعت مي باشد

را به تمامي عزيزان تبريک و تهنيت عرض نموده و سالي سرشار از برکت و معنويت

را از درگاه خداوند متعال و سبحان براي شماعزيزان مسئلت مي نماييم

 ******************************************

متن ادبي

سال نومي شود. زمين نفسي دوباره مي کشد.برگ ها به رنگ در مي آيند و گل ها لبخند مي زند

و پرنده هاي خسته بر مي گردند و دراين رويش سبز دوباره...من...تو...ما...

کجا ايستاده اييم. سهم ما چيست؟..نقش ما چيست؟...پيوند ما در دوباره شدن با کيست؟...

زمين سلامت مي کنيم و ابرها درودتان باد و

چون هميشه اميدوار و سال نومبارک...

 ******************************************

متن زيبا و دوستانه

يادم باشد که زيبايي هاي کوچک را دوست بدارم حتي اگر در ميان زشتي هاي بزرگ باشند

يادم باشد که ديگران را دوست بدارم آن گونه که هستند ، نه آن گونه که مي خواهم باشند

يادم باشد که هرگز خود را از دريچه نگاه ديگران ننگرم

که من اگر خود با خويشتن آشتي نکنم هيچ شخصي نمي تواند مرا با خود آشتي دهد

يادم باشد که خودم با خودم مهربان باشم

چرا که شخصي که با خود مهربان نيست نمي تواند با ديگران مهربان باش

******************************************

عمري با حسرت و انده زيستن نه براي خود فايده اي دارد و نه براي ديگران بايد

اوج گرفت تا بتوانيم آن چه را که آموخته ايم با ديگران نيز قسمت کنيم .

 ******************************************

 لحظات از آن توست؛ آبي، سبز، سرخ، سياه، سفيد

رنگهايي را که بايسته است بر آنها بزن

روزهايت رنگارنگ

سال نو مبارک .

 ******************************************

 در شکفتن جشن نوروز برايت در همه ي سال سر سبزي جاودان و شادي

انديشه اي پويا و آزادي و برخورداري از همه نعمتهاي خدادادي آرزومندم .

 ******************************************

 جشن است که نوروز به پا خاسته است.شادي و سعادت جهان ان تو باد.از هر دو جهان فقط تو را مي خواهم .

 ******************************************

 نوروز پاسداشت عشق هاي کوچکي است که زنده مانده اند و روز تعظيم در برابر عشق هاي

بزرگي که عظمت را کوچک مي دانند. پس به تو در نوروز سلام مي کنم که بزرگترين عشق اين کوچکي .

  نوروز اين رفاقت را نگاهباني مي کند که باور کنيم قلب هامان جاي حضور دوستانمان هستند .

 ******************************************

متن عاشقانه

در اين نوروز باستاني خيال آمدنت را به آغوش خسته مي کشم . . .

 ******************************************

 نوروز يعني هيچ زمستاني ماندني نيست اگر چه کوتاهترين شبش يلدا باشد .

 ******************************************

 نوروز پيام آور مهر است که مرا وامي دارد تنها به خاطر تو دوست داشتن را ياد بگيرم .

 ******************************************

متن ادبي و محترمانه

نوروز شعر بي غلطي است که پايان روياهاي ناتمام را تفسير مي کند .

 ******************************************

 زندگي وزن نگاهي است که در خاطر ما مي ماند

نوروز جشن نکوداشت نگاه تو ست پس نوروز بر تو فرخنده باد .

 ******************************************

 متن ادبي

چه افسانه ي زيبايي... زيباتر از واقعيت .. راستي مگر هر شخصي احساس نميکند

که نخستين روز بهار گويي نخستين روز آفرينش است؟

نوروز مبارک

 ******************************************

 باز عالم و آدم و پوسيده گان خزان و زمستان خندان و شتابان به استقبال بهار ميروند

تا اندوه زمستان را به فراموشي سپارند و کابوس غم را در زير خاک مدفون سازند

و آنگه سر مست و با وجد و نشاط و با رقص و پايکوبي با ترنم اين سرود

طرب انگيز نو روز و جشن شگوفه ها را برگزار مي نمايند .

 ******************************************

 و باز گرماي ملايم و فرحبخش روز هاي آفتابي بهار در باغ و راغ و کشتزار ها به سبزه و گل ها

و درختان بشارت مي دهد تا از خواب سنگين زمستان بيدار شوند و روح تازه بخود گيرند

و آنگاه اين نواي جانبخش را ساز بدارند .

 ******************************************

 و باز نسيم گواراي گيسوان مشک بوي بته هاي گلاب را با آهنگ موزون تکان مي دهد

تا با لالهء خوش عذار و نرگس و ريحان و گل هاي دشتي همزمان جوانه زنند

و ترانه عشق را به گوش عشاق برسانند و آنگاه در چمن ها و دشت و دمن طوفان برپا کنند .

******************************************

و باز هواي شاداب به عشرتگاه باغ و لاله زار ها راه مي گشايد و گل هاي سرخ و زرد

و نيلوفري را که در سبزه زار ها مي رويند نوازش مي دهد و آنگاه پربار چمن را

به نظاره مي نشيندو همين که در مرغزاران حرير پوش به ميزباني مردان پاکدل دشت مي شتابد نالهء

ني را مي شنود و وظيفه دار اين پيام مي گردد .

 ******************************************

 رونق عهـــد شبابست دگــر بوستان را / ميرسد مـــژده گل بلبل خوش الحان را

اي صبا گر به جوانان چمـن بـاز رسي / خدمت ما برسان سرو گل ريحـــان را

 ******************************************

 اي نو بهار خنـــدان از لامکان رسيـــــدي / چيزي به يار ماني از يـــار ما چه ديـــدي

خندان و تازه رويي سر سبز و مکشبويي / همرنگ يار مايي يا رنگ از او خريــدي

 ******************************************

 فرا رسيدن نوروز باستاني، يادآور شکوه ايران و يگانه يادگار جمشيد

جم بر همه ايرانيان پاک پندار، راست گفتار و نيک کردار خجسته باد

 ******************************************

 متن اداري

بهار يک نقطه دارد نقطه آغاز بهار زندگيتان بي انتها باد سال نو مبارک

 ******************************************

 متن دوستانه و اداري

با خوبي ها و بدي ها، هرآنچه که بود؛ برگي ديگر از دفتر روزگار ورق خورد،

برگ ديگري از درخت زمان بر زمين افتاد، سالي ديگر گذشت روزهايت بهاري و بهارت جاودانه باد

 ******************************************

 اي خداي دگرگون کننده دلها و ديده ها اي تدبير کننده روز و شب اي دگرگون

کننده حالي به حالي ديگر حال مارا به بهترين حال دگرگون کن سال نو مبارک

 ******************************************

 مثل لحظه اي که باغ, در ترنم ترانه شکوفا ميشود, غرق در شکوفه ميشود روزگارتان بهـار

لحظه هايتان پر از شکوفـه باد. سال نـو مبارک

 ******************************************

 بنگر به رستاخيز طبيعت که چه زيباست . و هر سال ستاخيزي ديگر را تجربه مي کنيم و چه زيباتر رستاخيز انسان در اين عصر آهن و تباهي

 ******************************************

 متن براي دوستان وبلاگي

ورود به اين عيد سعيد باستاني بنا به دلايل فني براي شما مسدود مي باشد . لطفا اصرار نفرماييد!عيد شما مبارک

 ******************************************

متن براي پدر و مادر

عيد نوروز را به گل هاي ياس بهشت آرزوهايم ،پدر و مادر عزيزم

که عطرشان پايدار ومهرشان ستودني است

تبريک مي گويم

******************************************

متن اداري و مودبانه

با سلام-در آستانه فرا رسيدن "عيد نوروز باستاني" و طمطراق پيک بهاران و آغاز سال نو تبريک

و تهنيت صميمانه را تقديم شما و خانواده محترمتان داشته و در پرتو الطاف بيکران خداوندي

، سلامتي و بهروزي، طراوت و شادکامي، عزت و کاميابي را آرزومنديم.