برای آن که بگوییم شخصی مبتلا به یبوست است؛ باید نشانه‌های زیر را حداقل به مدت ۳ ماه داشته باشد:

^{زور زدن بیش از حد در حین اجابت مزاج + مدفوع سفت وخشک + احساس تخلیه ناکامل بعد از اجابت مزاج +دو بار یا کمتر عمل دفع درهفته + بو ی مشمئز کننده  +  تعداد دفعات دفع مدفوع +کیفیت دفع +قوام مدفوع +  حجم و جرم مدفوع.}

^{● علائم هشدار دهنده همراه با یبوست شامل این موارد هستند:}

^{▪ یبوست جدید یا تغییر ناگهانی در کارکرد روده.
▪ استفراغ.
▪ نفخ و درد شکم.
▪ خونریزی از روده.
▪ کاهش وزن.
▪ تب.
▪ کم‌خونی.
▪ درد مقعد.
▪ سابقه خانوادگی مثبت از لحاظ سرطان روده یا بیماری التهابی روده.}

^{علل یابی تولید یبوست در بدن آدمی چیست :}

^{1= در صورت ماندگاری مدفوع در بدن و عدم دفع مدفوع با هر وعده غذائی ، به قول شیخ ارئیس بوعلی سینا  در کتاب قانون می فرماید : یبوست ام الامراض است و تا 70 بیماری در کشور تن ایجاد می کند . ما بایستی بدانیم  بدن از راه های مختلفی ( بخارات ، تعرق ، ادرار ،پوست ، موها ، تنفس ، قی و استفراغ ، اسپرم و مجامعت ، ناخن ها ، حجامت و فصد و مدفوع )، اقدام به بیرون ریختن مواد زاید از درون خود می کند. و اگر در کتب دین در امور سلامتی کنکاشی کنیم مشاهده میشود که اسلام با صراحت توصیه فرموده که انسان حتّی در معرض بخارات متصاعد شده از دستشوئی قرار نگیرد و موکدا" توصیه فرموده که سر خودرا به هنگام حضور در دستشوئی بپوشانید . از طرفی چون بخشی از مواد زائد بدن از طریق پوست دفع میشود و اگر این ماندگاری در روده ها و مقعد به خشکی منجر شود پس آب مدفوع به کیسه صفرا بازگشته و باعث لجن گرفتگی کیسه صفرا و فاسد شدن و غلیظ شدن خون میشود و خلط غالب صفراوی میشود و نتیجتا" منجر به کهیر و اگزما و آسم و برونشیت و تنگی نفس فعال میشود و تدریجا" این مواد در مناطق مختلف بدن رسوب می کنند و انواع بیماری ها را به وجود می آورند که اقسام تومورهای خوش خیم و بدخیم ، کید چرب و بیحالی و سکته ها یکی از آنها می باشند.}

^{2= مدفوع ذاتا" مزاج صفرا را دارد ( یعنی گرم و خشک بوده ) و در روده ها می ماند و ایجاد یبوست و کالری منفی و سمی می کند و موجب آزار سیستم بدن میشود .}

^{3= پس ما بایستی مشاوره دهی  را از خلط غالب بدن شروع کنیم .یا مثال دیگر  زیادی خلط غالب سودا در بدن ، گاهی میتواند مزاج همه یا اکثر اندام های بدن شما را تغییر دهد و روی مغز باعث عصبانیت یا افسردگی شود و یا روی دستگاه گوارش باعث پرخوری یا یبوست شود و یا روی پوست باعث تیرگی رنگ پوست و اگزما شود و روی چشم باعث گودی و گردی حدقه چشم شود .}

^{4= براستی درمان یبوست با هر فرمولی قابل درمان است و یا نیاز به علم حکیم باشی در طب سنتی دارد ، امروزه بسیاری از مبتلایان به یبوست با مراجعه به عطاری های بیسواد خواهان رفع یبوست میشوند و عطارباشی هم بدون تجزیه تحلیل مزاج فرد بیمار و یا تشخیص خلط غالب در بدن بیمار ، تصور می کند که مصرف هر سبزی و میوه یا هر گیاه دارویی برای درمان یبوست مفید است، یا دستکم ضرری ندارد، بنابراین برای رهایی از این مشکل بیمار را مصرف انواع خوراکی ها و گیاهان دارویی توصیه می دهند و یا بعضی خانوارها گمان می کنند که هر سبزی ، میوه ، روغنی برای همۀ اقسام یبوست برای همۀ افراد، به طور یکسان کارساز و بی عارضه اند، یا ممکن است فکر کنند که انواع شربتها و قرصهای گیاهی تولید شده برای رفع یبوست، برای همگان موثر و بی عارضه هستند.
اما  باید گفت که درمان اصولی یبوست با خواندن چند کتاب و یا جستجوی یک و یا چند سایت طب سنتی در اینترنت بدون تشخیص گونه و سبب آن ممکن نیست و اگرچه مصرف برخی گیاهان می تواند در ظاهر یبوست را کاهش دهند یا موقتاً از بین ببرد امّا از سوی دیگر ممکن است سبب اصلی یبوست را شدیدتر کند یا ناخوشی های دیگر فرد را افزایش دهد.
تصور کنید زن مسنی که دچار نفخ و چاقی هم هست و از احساس سرمای بدن نیز شکایت دارد بخواهد یبوستش را با خوردن خیار یا آلوبخارا درمان کند، البته این دو میوه یبوست او را موقتاً بهبود می دهند ولی پس از اندک زمانی می توانند موجب تشدید یبوست و ناراحتی های دیگر وی یعنی نفخ و احساس سرما شوند.
همچنین درحال حاضر بیشتر فرآورده های گیاهی موجود در داروخانه ها -که برای درمان یبوست عرضه شده اند- دارای برگ سنا یا عصارۀ آن هستند و از این رو نه از دیدگاه فیتوتراپی و نه از منظر مکتب طب حکمی ایران، نباید آنها را به طور بلندمدت مصرف کرد زیرا سنا در درازمدت موجب تنبلی روده و وابستگی آن می شود و همچنین عارضه ای به نام مگاکولون یعنی گشادی و نارسایی عضلانی روده ایجاد می کند.}

^{5= مصرف مستمر مواد غذایی و تنقلات و هله هوله ها از قبیل : نان بربری ، نان فانتزی ، مواد خمیری ، آش رشته ، برنج (یبوست زایی برنج در حدی است که می توان در درمان بسیاری از اسهال ها به عنوان یک داروی خوب از آن استفاده کرد) ، رشته سوپ و ماکارونی، موز، لبنیات به ویژه لبنیاب پرچرب( دوغ بدون مصلح ، پنیر کهنه و کارخانه ای ، ماست شیرین و کشک)، بادمجان ، ادویه جات زیاد ، خشکبار زیاد ، فرنی ، سبزیجات تند مثل شاهی و تره بدون مصلح خوردن ،  مصرف زیاد موادّ گوشتی بالاخص گوشت گاو و گوساله پیر (به خصوص به صورت خشک مثل کباب) و بسیاری از تغذیه های اروپایی مثل فست فودها از دیگر علل ایجاد یبوست هستند.}

^{مسکن‌ها ، به ویژه مسکن‌های مخدر سبب یبوست می‌شوند. بیشتر کسانی که از داروهای مخدر استفاده می‌کنند دچار مشکلات هاضمه از جمله یبوست هستند. به طور کلی بهتر است که در این موارد از داروهای ملین استفاده شود. بعضی از مطالعات (و نه همه‌ی آنها) نشان می‌دهند کسانی که بطورمرتب از آسپرین یا ایبوپروفن استفاده می‌کنند نیز در خطر ابتلا به یبوست هستند.}

^{6.داروهای ضدافسردگی فلوکستین ممکن است سبب یبوست شوند. در صورتی که از داروهای ضدافسردگی استفاده می‌کنید و یبوست دارید با دستور پزشک از ملین استفاده کنید.}

^{7= درمان یبوست به مدت یک هفته : روغن مالی ستون فقرات هر شب با روغن بادام تلخ + دمکرده دم گیلاس با کاکل ذرت ظهرها یک لیوان صاف کرده میل شود + هر رزو صبح ناشتا شربت خاکشیر با آبلیمو و عسل + هر شب یک لیوان سرکه انگبین و یک لیوان عرق فراسیون .}

^{در بین غذاها ، غذای آبکی و نرم مانند آشها و سوپ ها بهتر از غذاهای سفت است و بهتر است در هفته چند نوبت آشهای ( آلو + انار + زرشک + جو + سماق + گشنیژ) به اندازه یک پیاله مصرف شود و چون آشها دارای مزاج سرد و خنک هستند پس از پایان غذا عسل یا مربا یک قاشق میل شود .}

^{8= یبوست یعنی خشکی مزاج اولیه یا ثانویه بدن و در طب سنتی دومزاج خشکی و سردی ( مزاج صفراوی + مزاج سوداوی ) هر دو یبوست زا هستند پس هر کس یبوست دارد بایستی در ابتدا در فکر درمان خشکی مزاج بوده باشد و پرهیز از خشکی جات ، حرف اول را میزند و یبوست در سوداوی مزاجان بدون گاز و نفخ بوده و لیکن در بلغمی مزاجان با نفخ و باد زیاد همراه است .}

^{9= از خوردن غذاهای متنوع پرهیز شود چون با مصرف متنوع باعث سرگردانی آنزیم های گوارشی میشویم و در هضم مشکل جدی شکل میگیرد و یبوستها تولید میشود .}

^{10= عدم مصرف میوه جات هر فصل و یا زیاده روی در مصرف میوه های غیر فصل و یا میوه هائی مثل پرتقال که یبوست زا هستند .}

^{11= کم کاری تیروئید سبب کندشدن متابولیسم بدن و حتی روده می‌شود. البته همه‌ی افراد مبتلا به این بیماری، دچار یبوست نمی‌شوند و همه کسانی که یبوست دارند دچار کم کاری تیروئید نیستند. البته اگر فرد جوانی بیش از حد نرمال دچار یبوست شود باید در مورد تیروئید مورد آزمایش قرارگیرد.}

^{13= عدم مصرف مایعات سالم مثل آب معمولی ، عدم مصرف نوشیدنی قدیم الایام از قبیل شربت سکنجبین و شربت خاکشیر و شربت شیره انگور ، یا عدم مصرف نوشیدنی های سنتی مثل دوغ با مصلح آن و یا عدم مصرف دمنوش طبیعی بیش از چهل نوع مواد گیاهی ( البته چای سیاه مورد نظر ما نمیباشد چون اسید معده ، سوزش فم معده و اضطراب و دلشوره تولید می کند + نوشیدنی های گازدار رنگی و کارخانه ای بشدت تولید یبوست دارند  ) .}

^{14= آب ملین خوردن صبحگاهی!تردیدی در این نیست که خوردن مقداری آب در اول صبح(ناشتا)، اثر ملینی بسیار خوبی دارد؛ اما این کار باعث افزایش خلط بلغم در بدن می شود و لذا برای درمان طولانی تجویز نمی شود. در صورت انجام این کار هم بهتر است از آب عسل استفاده شود.}

^{15= مصارف بخشی از گیاهان ممنوعه برای بعضی ، مصرف سیر با خردل ، به علت گرمی و خشکی شدید سبب سوزش سر دل ، ایجاد کهیر ، خارش تمام بدن و یبوست میکند و یا}

^{خوردن پیاز با پونه ، به علت گرمی شدید سبب سوزش سر دل ، ایجاد کهیر ، خارش تمام بدن و یبوست میشود .}

^{16= یکی از مسهل های درمانی برای یبوست را میتوان گیاهان گل خطمی و گل بنفشه توصیه کرد که دوست پوست گرم مزاج و دشمن سرسخت یبوستها هستند ختمی دارای خاصیت ملین مزاجی ، محلل و منضج (معتدل‌کنندۀ اخلاط بسیار بد و کهنه ) در بدن است و جهت رفع شقاق و رفع پوسته پوسته شدن پوست کف دست و پا نافع است. از طرفیامام کاظم علیه السلام  می فرماید «شستن سر با خطمى در روز جمعه، از سنّت است، روزى را سرشار مى‌سازد، فقر را باز مى‌دارد، مو و پوست را نکو مى‌کند و مایه ایمنى از سردرد است.»}

^{امام على علیه السلام: «شستن سر با خطمى، چرک را مى‌بَرَد و آلودگى‌ها را از میان برمى‌دارد.»}

^{17= خواننده گرامی دقت ویژه در این متن بنما ، یبوست و خشکى مزاج ، معمولا پس از بهبودى اسهال ممکن است چند روزى یبوست پیدا شود که اگر مزاحم باشد میتوان دستور زیر را بکار برند، مبتلایان به یبوست بایستى از غذاهاى سبزى دار، سوپ ها، میوه هاى پخته ، استفاده نمایند ساده تر از همه اینکه مقدارى آلوچه خشکه را در شکر پخته تا مربا شود سپس هسته ها را جدا کرده شب هنگام خواب یک قاشق غذاخورى میل نمایند.}

^{18= پاک کردن معده و روده ها از فضولات قدیمی :ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﺟﻮﺩ ﯾﺒﻮﺳﺖ، ﺭﻭﺩﻩ ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺻﻮﺭﺕ ﺑﺎﯾﺪ ﯾﺒﻮﺳﺖ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻏﺬﺍﻫﺎی ﮔﺮﻡ ﻭ ﻣﻠﻴّﻦ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﮐﺮﺩ. ﻫﺮﭼﻪ ﻏﺬﺍ ﮔﺮﻡ ﺗﺮ ﺷﻮﺩ ،ﺷﺘﺎﺏ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺩﻥ ﯾﺒﻮﺳﺖ ﺯﯾﺎﺩﺗﺮ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ . ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﮔﺮﻣﯽ ﻫﺎ ﺍﺳﻬﺎﻝ ﺁﻭﺭ ﻭ ﺳﺮﺩی ﻫﺎ ﯾﺒﻮﺳﺖ ﺯﺍ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﮔﺮﻣﯽ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺷﺮﺑﺖ ﻋﺴﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻗﻮی ﺗﺮﯾﻦ ﺁﻥ ﻫﺎ ؛ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺪﻭی ﺣﻨﻈﻞ (ﻫﻤﺎﻥ ﻫﻨﺪﻭﺍﻧﻪ ی ﺍﺑﻮﺟﻬﻞ ﮐﻪ ﺑﻪ  ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﭘﺮﺗﻘﺎﻝ ﺍﺳﺖ)،ﻫﻤﮕﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﻮﺛﺮﻧﺪ.}

^{ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭﺗﺮﯾﻦ ﻣﻠﻴّﻦ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻔﺖ ﻋﺪﺩ ﺍﻧﺠﻴﺮ ﺧﺸﮏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ 20 ﺩﻗﻴﻘﻪ}

^{ﺑﺨﻴﺴﺎﻧﻴﻢ ﻭ ﺷﺮﺑﺖ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﯾﺾ ﺑﺪﻫﻴﻢ ﮐﻪ ﻫﻢ ﻣﻌﺪﻩ ﺭﺍ ﮔﺮﻡ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻟﻴﻨﺖ ﻣﯽ ﺩﻫﺪ ﻭ ﻫﻢ ﻏﺬﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻢ ﻣﺤﮑﻢ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺳﺎﻕ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﻏﺬﺍی ﺧﻮﺑﯽ ﺑﺮﺍی ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻬﻨﺴﺎﻻﻥ ﻭ ﺁﻧﺎﻥ ﮐﻪ ﭘﻮﮐﯽ ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻥ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.}

 ^{ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺟﺬﺏ ﻏﺬﺍ ﻭ ﺩﻭﺍ ﺷﺐ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺻﺒﺢ.ﺍﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍﻫﻴﻢ ﺻﺒﺢ ﺑﺎ ﻧﺸﺎﻁﯽ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ،ﺑﺎﯾﺪ ﺷﺐ ﻏﺬﺍی ﮔﺮﻡ ﻣﺰﺍﺝ ﺑﺨﻮﺭﯾﻢ.}

 ^{ﺭﻭﺯﻩ ﻧﻴﺰ ﯾﮏ ﻧﻮﻉ ﺗﻄﻬﻴﺮ ﻣﻌﺪی ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺳﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻣﻌﻨﻮی ﻧﻴﺰ ﺩﺍﺭﺩ.} 

^{19= یبوست و رنگی شدن مدفوع نتیجه چیست : خوردن ادویه جات زیاد با بدن داغ و صفراوی + خستگی زیاد و کاهش رطوبات بدن با ورزش های سنگین + حمام زیاد رفتن + داروی گرم خوردن و رطوبت بدن را بیرون راندن + کثرت بول و عرق زیاد بدن + نگهداری مدفوع در بدن به علل پشت میز نشینی + رنگ زرد بیشتر عامل صفرای زیاد در بدن است .و رنگ مدفوع سفید نتیجه بلغمی شدن بدن است و رنگ سیاه نتیجه سوداوی شدن بدن است .}

^{20= علائم یبوست کهنه : احساس پری در مقعد ، احساس نفخ و گاز ، احساس نیاز به دفع فوری مدفوع اما عدم توانائی در دفع کامل ، درد شکم و گرفتگی عضلات ، تهوع ، زبان باردار زرد رنگ ،بوی بد دهان و آفت دهان ، بواسیر احتمالی ، خستگی و بد حالی ، التهاب و زرد شدن رنگ صورت و بد اخلاقی ، تخلیه مدفوع کم – کاهش اشتها – علاقه به ترشی و تندی و شورمزگی غذا خوردن – دوری از غذای شیرین – آمادگی مستمر برای تهوع و دل بهم خوردن – با بوی غذا تهوع دارد – شکم پیچی مستمر – تشنگی شدید – پشت پا و هر دو ساق پا درد میکند .}

^{21= چرا یبوست بوقوع می پیوندد : عادت های ناپسند – یبوستهای اتفاقی و عادات غلط – بی تحرکی – اشتباهات تغذیه – ریشه های عصبی – نارسائی صفراوی – غدد درون بدن – مصرف بی رویه ملین ها – یبوستهای طبی بر اثر داروهای کدئین دارو مسکنها و افسردگی ها – بزرگ شدن روده ها است}

^{22= امروزه گروهی از علما طب سنتی ، یبوست را تعبیر به قولنج و یا بند آمدن مدفوع تفسیر می کنند  یبوست یکی از بیماری های روده بزرگ است که توام با درد و آزار است علت بیماری تاثیر سردی مزاج روده بزرگ است . بر اساس طب سنتی اگردفع مدفوع کمتر از سه بار در روزانجام نشود را  یبوست می گویند مثلا" اگر افراد سودایی روزی یکبار هم دفع مزاج صورت گیرد خوب است .}

^{23= دور کردن یبوست و صفرا مزاجی دوم در بدن باعث سالم عملکرد چشم میشود – فعال کردن گوارش برای کارکرد خوب چشم موثر است .}

^{24= با نگاهی کلی برای درمان یبوست میتوان از هر یک از مواد زیر استفاده کرد : سیب – انجیر – کنگر فرنگی – سنا – گل محمدی – ریشه ریواس – فلوس – هلیله ها – ختمی – پنیرک – اسفرزه – خاکشیر گرم با آب داغ موثرند . ولیکن درک مزاج اولیه و ثانویه بیمار فوق العاده مهم است .}

^{25= تجویز ملینات به منظور کم کردن یبوست بیمار مثل ترکیبات ( سنا + فلوس + هلیله زرد + بذرکتان ) است .}

^{26 = برای درمان یبوست عصبی ، دمنوش سنبل الطیب و بابونه مفید است .}

^{27= گاهی اوقات یبوست بر اساس ورم است که در روده بزرگ شکل می گیرد که ناشی از گرمی مزاج است و راه خروج مدفوع و خلط و باد ها را می بندد .}

^{28= خوردن تنوع آجیل جات و پرخوری در مصرف آجیل در هر سنی ، بشدت برای کبد مضر است .}

^{29= بحران طبعی سوداوی بیشتر در اشخاصی که دارای مشکلات طحال و بیماری پروستات و کم خونی و یبوست و دیابت دارند مشاهده میشود .}

^{30= گاهی اوقات یبوست در اثر باد و گاز است که در روده جمع شده است .}

^{31= گاهی اوقات یبوست در اثر تراوش خون از اندام های دیگر بوده که باعث ورم خونی روده میشود .}

^{32= گاهی اوقات یبوست بر اثر خشکی غذا رخ می دهد و یا فردیکه  دارای مزاج خشک است .}

^{33= دلائل دیگر یبوست در صنوف مختلف : مصرف مواد مخدر – عمل جماع مکرر – ضعف اعصاب – آسیب کیسه صفرا – تعریق زیاد – آب تنی مکرر با آب گرم و نزدیکی به حرارتها – زخم بستر – ورم کبد و کلیه – سنگ کلیه – بلغمی شدید بدن با بادهای سنگین معده – شرابخواری – آب با میوه و آب با کدوجات – جماع با شکم سیر – حبس باد شکم – تلاش در سرمای زیاد – عدم دفع مدفوع به علل کارداشتن -هوای گرم تابستان – کارگر کوره ها – گرمی مزاج – سرمای شدید است .}

^{34= پیچیده شدن بیماری یبوست باعث : آپاندیست – دردهای روده ای – فلج دست و پا – درد مفاصل – درد پشت – تشدید بیماری وسواسی و مالیخولیا و صرع – بادکردن و آب آوردن شکم – بادشکم بسیار خطرناک بوده و باعث مردن میشود - اسهال مستمر شکم باعث میشود که ماده غلیظ در روده بماند و ماده آبکی خارج شود .}

^{35=عجله کردن در خرده خوری و هله هوله خوری که زمینه وارد شدن هوا به داخل معده میشود  بنابراین توصیه می شود که غذای خود را به آرامی صرف کنیم و از آن لذت ببریم. توصیه می شود که برای هر وعده غذا ۳۰ دقیقه زمان در نظر بگیرید. و اگر سیره علما دین را تحقیق میدانی کنیم در این بخش مواظبت ویژه ای مشاهده می کنیم .}

^{36= حساسسیت به گندم و عدم تحمل لاکتوز باعث تولید گاز روده می شود. اما تشخیص این حساسیت به عهده پزشک می باشد. زیرا تشخیص های سرخود و حذف بعضی از غذاهای سالم و مقوی می تواند مضر باشد. اگر احساس می کنید که به غذای خاصی حساسیت دارید بهتر است با پزشک مشورت کنید.}

^{37= مصرف بیش از اندازه آدامس و جویدن آدامس نیز باعث تورم معده می شود و جمع شدن گاز در روده را در پی دارد و بهتر است این عادت را تعدیل کنیم و به جای آن از خوراکی های سالم و میوه و سبزیجات استفاده کنید گروهی سقز گیاهی را جای آدامس توصیه دارند .}

^{38=مصرف بیش از اندازه غذاهای بدون شکر یا اصطلاحا" رژیمی باعث افزایش گاز معده می شود.}

^{39=  مصرف بیش از اندازه تغذیه سدیم و دارو غذاهای پردازش شده و به اصطلاح فست فود ها که سرشار از سدیم بوده و فیبر کمتری دارند. بنابر این توصیه می شود که غذاهای سالم و ساده تری را انتخاب کنید و حدالمقدور از مصرف انواع کنسروها اجتناب شود.}

^{40= مصرف لوبیا و سبزیجات نفخ آورمثل سبزیجاتی نظیر بروکلی و کلم و .. نیز باعث تولید گاز در روده می شوند.}

^{41=  مصرف حجم سنگین غذاهای با کیموس بالا و ارزش غذائی کم مثل حلیم ، تخم مرغ کارخانه ای ، کله و پاچه ، سیب زمینی سرخ کرده وبادمجان ...}

^{42= عدم ورزش های ساده و آسان مثل پیاده روی آرام و مستمر و به عبارتی بی تحرّکی که از شایعترین دلایل ایجاد یبوست و یا با نشستن طولانی مدت روی صندلی یبوست مزمنی رخ می دهد که این معضل برای کارمندان اداری و زنان خانه دار بسیار شایع شده است .}

^{43= وضعیت حاملگی در زنان (به علت تغییرات هورمونی که باعث کاهش حرکات روده ها  می شوند و فشار فیزیکی رحم روی روده ها) و افزایش سن(به دلیل کاهش سوخت و ساز بدن در پیری و متعاقب آن کاهش فعالیت روده ها)است .}

^{44= مسافرت به مناطق کوهستانی و دارای آب های غیر بهداشتی که با مصرف آبهای محلی فرد  دچار یبوست می شود . شاید بتوان از عمده دلائل را تغییر در برنامه غذایی و برنامه روزانه زندگی این افراد  است که باعث کاهش عملکرد کبد می شود.}

^{45= مصرف برخی از داروهای شیمیایی می تواند باعث ایجاد یبوست شود از قبیل  برخی داروهای ضد فشارخون بالا؛ داروهای پایین آورنده چربی خون؛ داروهایی که ترکیبات تریاک دارند(مثل داروهای کدئین دار)؛ برخی داروهای مسکّن؛ آنتی اسیدها(داروهای ضد اسید معده)؛ برخی داروهای درمان کننده پارکینسون؛ داروهای ضدّ گرفتگی عضله؛ داروهای ضدّ افسردگی؛ مکمّل های آهن؛ مکمّل های کلسیم؛ آنتی هیستامین ها؛ داروهای ادرارآور؛ داروهای ضدّ تشنّج و ….}

^{46= مصرف مداوم داروهای ملیّن و مسهل: اگر داروهای مسهل به طور مداوم مصرف شوند}

^{پس از مدتی روده کار طبیعی خود را انجام نداده و به اصطلاح تنبل می شود و یبوست به وجود می آید. بنابراین از مصرف خودسرانة داروهای مسهل خودداری کنید و تنها با تجویز پزشک آنها را مصرف کنید مدتی است مشاهده میگردد گروهی از عطاری ها به علل عدم تخصص لازم برای رفع یبوست پی در پی گیاه سنا و گلمحمدی را به بیماران توصیه می کنند که این تجویزها ضررهای سختی به سیستم روده و مقعد افراد وارد میسازد . در افراد بسیار لاغر، مسن و یا کسانی که دوره های طولانی بیماری را پشت سر گذارده و آب بدن آنها کم شده است؛ – به اصطلاح بدن خشکی دارند – تجویز مسهل های قوی مثل، سنا، گل سرخ، فلوس و … که برای عملکرد خود نیاز به جذب آب دارند؛ نه تنها نتیجه ای در بر ندارد و باعث کار کردن روده ها نمی شود؛ بلکه بیماری های شخص را نیز تشدید می کند. در درمان این گونه بیماران بهتر است از داروهایی مانند خاکشی، هویج آب پز و روغن ها استفاده کرد.}

^{47= برخی بیماری هایی که می توانند عامل ایجاد یبوست باشند: کم‌کاری تیروئید و برخی دیگر از غدد داخلی؛ مرض قند، تومورهای روده و مقعد؛ اورمی؛ زیادی کلسیم در بدن؛ کمبود قند خون؛ سل؛ بیماری ام.اس.؛ پارکینسون؛ آسیب های نخاعی؛ بیماری‌های عضلانی مثل دیستروفی عضلانی؛ بیماری روده تحریک‌پذیر یا روده عصبی؛ بیماری‌های مرتبط به عضلات کف لگن؛ افسردگی و ….}

^{48= استفاده از روش شیاف و تنقیه با استفاده از روغن بادام شیرین و صابون های خاص داروخانه ای .}

^{49= بیماران کبدی بیشتر در معرض یبوست قرار دارند زیرا نتیجه ترشح کم صفرا است وکبد رابایستی سالم نگه داشت : خوردن روزی دو قاشق ناشتا روغن زیتون بودار و تصفیه نشده مفید بوده و این اقدام یک صفرا بر قوی بوده و کبد را آرام می کند و یبوست را رفع می کند .}

^{50= کند شدن مواد دفعی در روده بزرگ  مانعی برای دفع است و در این حالت مدفوع سفت شده و بیش از حد هضم شده است و تغییر کاهش در تعداد دفعات اجابت مزاج یبوست تلقی میشود و افرادی که به هنگام دفع مدفوع دچار درد شدید شده و مدفوع خشک و تیزی دارند و در ناحیه مقعد دارای درد و سوزش و یا خارش هستند بایستی روزانه دمکرده رقیق شده از برگ سنا و گل محمدی ( یک قاشق برگ سنا و نیم قاشق گل سرخ ) صاف کرده و میل کنند و یا از مسهل ساده فلوس استفاده کنند و نیز آلو جات خیس کرده با آب داغ و یا انجیر با آب داغ برای بیوست مفید است و صبح و عصر یک لیوان شربت خاکشیر با اندکی عسل میل کنند .}

^{51= علل اصلی یبوست عبارتند از :بی تحرکی و کاهش فعالیت جسمی ، چاقی ، تنبلی روده ها ، استفاده طولانی مدت از دارو های مسهل و ملین ، مصرف کم میوه و سبزی ، مصرف زیاد حبوبات و غلات بدون سبوس ، استفاده از نان های سفید ، مصرف کم آب ، فشار های روحی و عصبی ، کمبود ویتامین های گروه B ، خودداری از دفع به موقع مدفوع به دلیل تنبلی و بی حوصلگی ، کمبود کلسیم و …
باید توجه کرد که وزن زیاد و شکم بزرگ به دلیل بی تحرکی بدن و فشار چربی های شکم روی روده ها مانع حرکت روده ها شده و یبوست ایجاد می کند .}

^{تغذیه های ضد نفخ :}

^{چای نعنا، زنجبیل، سبزی جعفری، عرق بومادران ، عرق زنیان ، عرق زیره سیاه ، عرق آویشن ، آناناس و ماست حاوی پروبیوتیک هستند که مانع از نفخ می شوند.}

^{یبوست در کودکان و راهکار درمانی آن :}

^{ا=کودکان زیر دوسال روزی چند نوبت از روی فم معده تا ناف و سپس پهلوها روغن بادام شیرین به آرامی مالیده شود و تواما"روزی یک قاشق متناسب با سن روغن بادام شیرین و یا روغن زیتون بودار خورانیده شود. این روش عموما" تاثیر گذار بوده است .}

^{۲- شربت خاکشیر شامل یک الی دوقاشق خاکشیر شسته را با نصف لیوان گلاب و بقیه را با آب ولرم و یک نخود عسل مخلوط کرده و متناسب با سن کودک خورانیده شود .}

^{3= میتوان از ترکیبات عرق کاسنی ( با مزاج سرد و تر ) با عرق شاهتره ( مزاج گرم و تر ) بصورت مخلوطی در یک استکان و یا لیوان استفاده کرد و مصرف جداگانه هیچ کدام توصیه نمیشود چون هریک مصلح دیگری است .}

^{4= برای فعال سازی روده ها بایستی یکی از ساده ترین مسهل ها بنام مغز فلوس بصورت دمنوش استفاده کرد که از یک قاشق تا یک استکان برای کودک میتوان استفاده کرد البته استفاده نوبه ای این گیاه برای همه خانواده ها بصورت دمنوش بجای چای بسیار مفید و کاربری برای رفع یبوست دارد. اگر همچنان مقاومتی در یبوست وجود دارد میتوان از هلیله سیاه آسیاب کرده به اندازه یک گرم در آبجوش مخلوط کرده و با اندکی عسل بصورت عسلاب خورانده شود .}

^{5= اگر کودک شیرخوار است از طریق مادر میتوان مزاج خشک کودک را معتدل کرد .}

^{کم‌ تحرکی و نوشیدن کم مایعات از علل ابتلای سالمندان به یبوست است}

^{سالمندان به علت کم‌ تحرکی و کم نوشیدن آب دچار یبوست می‌شوند. آنان دندان‌های سالمی ندارند بنابراین کمتر سبزی و میوه با پوست می‌خورند این در حالیست که فیبر یکی از عوامل موثر در پیشگیری از ابتلا به یبوست است که در پوست میوه‌ها وجود دارد.
دکتر ناصر ابراهیمی دریانی افزود: تجویز داروی ضد اسهال برای سالمندان دچار یبوست باعث سفت‌ترشدن مدفوع می‌شود. در خانه‌های سالمندان بسیاری از مواقع شاهد هستیم که آنان به علت یبوست طولانی دچار مدفوع سنگ‌ مانند می‌شوند و برای درمان آنان باید از ملین استفاده کرد.
سالمندان دچار ضعف عضلات جدار شکم هستند این در حالیست که یکی از مکانیسم‌های موثر در دفع، حرکات عضلات شکم است از سوی دیگر چون عضلات لگن قدرت انقباض کافی را ندارند سالمندان دچار یبوست می‌شوند.
گاهی اوقات آنقدر یبوست سالمندان شدت می‌یابد که مدفوع آنان مانند گلوله سفت می‌شود و داخل روده باقی می‌ماند و از اطراف مدفوع مایع تراوش می‌شود اما گاهی اوقات این حالت با اسهال اشتباه گرفته و داروهای ضد اسهال تجویز می‌شود.
به علت ضعف ایجاد شده در جدار روده بزرگ برخی سالمندان، قسمتی از جداره روده بزرگ حالت برآمدگی مانند بادکنک پیدا می‌کند. دو خطر مبتلایان به این بیماری را تهدید می‌کند که خونریزی یکی از آنهاست. برخی بیماران به میزان زیاد خون روشن در مدفوع خود دارند. گاهی اوقات نیز مدفوع در بادکنک‌ها گیر می‌کند در نتیجه فرد دچار درد شدید شکمی همراه با تب می‌شود که به آن دیبرتی کولیت می‌گویند.
این بیماری از جمله عوارضی است به علت افزایش سن، فرد به آن مبتلا می‌شود بنابراین معمولا به افراد بالای 50 سال توصیه می‌شود که کولونوسکوپی انجام دهند چون پولیپ‌ها احتمال ابتلا به سرطان کولون را افزایش می‌دهند و چه بهتر که در مراحل اولیه، پولیپ از طریق اندوسکوپی یا کولونوسکپی برداشته شود. متاسفانه اغلب پولیپ‌ها بدون علامت هستند البته برخی از آنان موجب خونریزی می‌شود.
سالمندان برای تسکین دردهای ناشی از بیماری‌هایی مانند آرتروز معمولا مسکن‌هایی مثل بروفن، ایندوسین و ‌دیکلوفناک را ‌مصرف می‌کنند این در حالیست که با افزایش سن، مصرف مسکن‌ها خطر ایجاد زخم و خونریزی معده را بیشتر می‌کند بگونه‌ای که بسیاری از سالمندان با مصرف حتی یک قرص بروفن ممکن است دچار خونریزی معده شوند و باید توجه داشت خیلی اوقات زخم معده بدون درد است.
سرطان‌های روده بزرگ و لوزالمعده از جمله این سرطان‌ها هستند که افراد مسن از 50 سالگی به بعد به آن‌ها مبتلا می‌شود و معمولا جوانان به این سرطان‌ها دچار نمی‌شوند مگر اینکه فرد زمینه ژنتیک داشته باشد.
سرطان لوزالمعده جزو سرطانهایی است که با درد ناحیه معده همراه است که درد به پشت سرایت می‌کند. گاهی اوقات نیز باعث افزایش قند خون می‌شود در نتیجه بیمار گمان می‌کند که مبتلا به دیابت است در صورتی که منشا اصلی این بیماری، سرطان لوزالمعده است.
اگر فردی در سالمندی دچار دیابت شده و زمینه خانوادگی ابتلا به این بیماری را نداشته است، وضعیت لوزالمعده خود را بررسی کند. از سوی دیگر گاهی اوقات سرطان لوزالمعده باعث انسداد مجاری صفراوی می‌شود و بیمار با خارش بدن و زردی چشم به پزشک مراجعه می‌کند.}

 بیماری MS (ام اس) یک بیماری خودایمنی دستگاه عصبی مرکزی است، یعنی مغز و نخاع را درگیر می کند. علت دقیق این بیماری معلوم نیست، اما دانشمندان معتقدند که عوامل ژنتیکی، ایمنی و محیطی در بروز این بیماری موثرند.

راه های تشخیص ام اس

ممکن است این بیماری ماه ها تا سال ها بعد از شروع علائم آن تشخیص داده نشود.

روش های پزشکی تشخیص این بیماری عبارتند از:

- ام آر آی

- آزمایش الکتروفیزیولوژیک

- گرفتن مایع مغزی نخاعی

در مجموع این سه آزمایش به تشخیص این بیماری کمک می کنند.

هدف از درمان بیماری ام اس

- افزایش سرعت بهبودی (با داروهای استروئیدی درمان می شود)

- کاهش تعداد حملات بیماری و یا عوارض آن

- کند کردن پیشرفت بیماری

- تسکین عوارض ناشی از دست دادن عملکردهای بدن

درمان ام اس

درمان اولیه ممکن است شامل مصرف داروهایی برای کنترل حملات بیماری، علائم آن و یا هر دوی آنها باشد.

دانستن عوارض جانبی داروها لازم است، زیرا برخی مواقع، عوارض جانبی داروها به تنهایی موجب کنار گذاشتن دارو می شود.

بیماران باید از مصرف همزمان انواع دارو جلوگیری کنند و یا یک داروی دیگر را که دارای عوارض جانبی کمتری است، با تجویز پزشک خود مصرف کنند.

مشورت بیمار با پزشک درباره مصرف داروها، تاثیر مهمی در درمان دارد.

داروهای موثر بر سیستم ایمنی بدن، از داروهای مفید برای درمان این بیماری می باشند.

تحقیقات درباره بیماری MS

تحقیقات زیادی درباره این بیماری در حال انجام است.

- دانشمندان می خواهند روشی را کشف کنند که به سلول های مغز اجازه دهد میلین جدید بسازند و یا از مرگ اعصاب جلوگیری کنند.

- استفاده از سلول پیشرو (ساقه عصبی) که می تواند در مغز و یا طناب نخاعی گذاشته شود تا سلول های از دست رفته را دوباره بازسازی کند.

- دانشمندان همچنین در حال بررسی اثرات تغذیه و دیگر عوامل محیطی بر این بیماری می باشند.

اختلالات شناختی در بیماری ام اس

- از دست دادن حافظه کوتاه مدت

- خستگی روانی

- حواس پرتی

- مشکلات گفتاری

- اختلال در برنامه ریزی

7 نکته برای از بین بردن اختلالات شناختی ناشی از MS

1- لیست کارهایتان را بنویسید.

لیست کارهایی را که باید انجام دهید، به ترتیب اولویت در یک دفترچه بنویسید.

به این ترتیب، کارهای خود را بدون خستگی انجام می دهید.

2- یک تقویم همراه خودتان داشته باشید.

قرار ملاقات ها و روزهای مهم را در یک تقویم، با حروف بزرگ و خودکار قرمز یادداشت کنید.

اگر تلفن همراهتان دارای تقویم دیجیتالی می باشد، روزهای مهم را در تقویم تلفن همراهتان ثبت کنید تا در آن روز مهم، تلفن همراهتان با یک پیغام و یا صدا، شما را آگاه کند.

3- هر چیزی را در جای مشخصی قرار دهید.

وسایل خودتان مثل کلید، عینکی و غیره را در جای مخصوصی قرار دهید.

به اعضای خانواده تان هم بگویید که هر وسیله ای را در کجا باید بگذارند.

4- اسم و شماره را یادداشت کنید.

یک دفترچه کوچک داشته باشید. در آن دفترچه اطلاعات و چیزهای مهم را بنویسید، این کار کمک می کند تا اطلاعات از ذهن شما پاک نشود.

به علاوه، نوشتن باعث تقویت حافظه در تلفن زدن و یا ملاقات کردن با افراد می شود.

5- عجله نکنید.

کارها را به آرامی و با خونسردی انجام دهید.

از ماشین حساب و فرهنگ لغت برای حساب کردن و یادآوری لغات استفاده کنید.

6- جعبه قرص داشته باشید.

با استفاده از جعبه مصرف روزانه داروها (تصویر روبرو)، داروها را اشتباهی مصرف نمی کنید و یا مصرف دارویی را فراموش نمی کنید.

7- یادآوری کننده چشمی داشته باشید.

از برچسب روی وسایل و مواد مختلف استفاده کنید و آنها را در خانه، محل کار و کیفتان داشته باشید.

اگر دو ظرف مشابه دارید، با نوارهای رنگی آن دو را از هم جدا کنید.

 بیماری ام اس یا multiple sclerosis (MS) یک بیماری عصبی شایع می باشد. این بیماری عصبی غالبا افراد 20 تا 40 سال را درگیر می کند.

اگر به تازگی شما و یا یکی از دوستانتان به این بیماری مبتلا شده اید، این کارها را انجام دهید:

1- اطلاعات خود را درباره این بیماری بالا ببرید.

MS یک بیماری خود ایمنی مزمن می باشد که اثر خود را روی سیستم اعصاب مرکزی نشان می دهد.

زمانی که سیستم ایمنی بدن به میلین حمله می کند، MS ظاهر می شود. میلین، غلاف محافظت کننده از فیبرهای عصبی در مغز و نخاع می باشد. میلین تخریب می شود و برخی اعصاب زمینه ای آسیب می بینند.

پزشک می تواند آخرین اطلاعات در مورد این بیماری را به شما بدهد.

2- بیماری MS به آسانی تشخیص داده نمی شود.

بسیاری از آزمایشات برای تشخیص وجود دارد، از جمله: ام آر آی و تجزیه و تحلیل مایع نخاع.

در طی مدت کمتر از یک ماه، این تخریب عصبی صورت می پذیرد.

3- علائم بیماری MS را بشناسید.

علائم این بیماری شامل:

بی حسی

تاری دید

عدم تعادل بدن

هماهنگی ضعیف عضلات

لکنت زبان

رعشه

خستگی بیش از حد

مشکلات حافظه

اختلال عملکرد مثانه

فلج

نابینایی

4- درمان بیماری MS را به تاخیر نیندازید.

درمان این بیماری شامل: کنترل علائم و بهبود زندگی بیمار است.

در حال حاضر بسیاری از داروها، موجب کاهش شدت حملات MS و کاهش سرعت پیشرفت این بیماری می گردند.

اگر به محض تشخیص این بیماری، درمان صورت نگیرد، موجب از کارافتادگی فرد می گردد.

5- علائم MS را خودتان پیگیری کنید.

در یک دفتر، نشانه های بیماری MS را بنویسید.

به این وسیله به پزشک کمک خواهید کرد که پیشرفت بیماری را بداند و نیز بداند که آیا داروهای مورد استفاده برای شما مناسب است یا نه.

6- از عوامل زیر پرهیز کنید.

این عوامل بیماری MS را بدتر می کنند.

خستگی شدید

استرس

سیگار

تب

حمام گرفتن با آب گرم  و یا در مکان های خیلی گرم بودن

در معرض نور خورشید قرار گرفتن

نوشیدن الکل

7- دکتر ماهر و مجرب برای بیماری خود بیابید.

وقتی که پزشک تشخیص بیماری MS را داد، باید به دنبال یک پزشک متخصص اعصاب که بیماران MS را نیز درمان می کند، باشید.

این بیماری، یک بیماری مزمن است و نیاز به یک پزشک متخصص MS دارد.

8- به درمان های طبیعی نیز توجه داشته باشید.

علاوه بر داروهای شیمیایی که پزشک برای شما تجویز کرده است، ممکن است تمایل به درمان های طبیعی نیز داشته باشید. از جمله این درمان ها می توان به طب سوزنی، ماساژ، تای چی، یوگا و مکمل های غذایی اشاره کرد.

بیشتر از 30 درصد افراد مبتلا به MS، از این درمان ها برای کاهش درد، استرس و خستگی استفاده می کنند.

9- شغل و بیماری MS

اگر مبتلا به بیماری MS هستید، ممکن است فکر کنید اگر کارفرمایتان بداند که مبتلا به این بیماری هستید، بر امنیت شغلی، گزینه های اشتغال و مسیر شغلی شما تاثیر بگذارد.

قبل از گفتن به کارفرما، راجع به بیماری خود اطلاعات کافی کسب کنید و جای هیچ گونه ابهام را باقی نگذارید.

10- امید خود را از دست ندهید.

گرچه در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، ولی درمان های جدید می توانند تسکین دهنده باشند. دانشمندان و محققان در حال بررسی روش های درمانی جدیدی می باشند.

11- بیماری MS و گیاهخواران

مطالعات نشان داده که بیماران مبتلا به MS، دچار کمبود ویتامین B12 می باشند. اگر فردی مبتلا به MS باشد و غذاهای حاوی ویتامین B12 را کم مصرف کند، زودتر دچار کمبود این ویتامین می شود. رژیم غذایی گیاهخواری ویتامین ب12 کمی دارد.

علائم کمبود ویتامین B12 عبارت است از: خستگی، سردرد و از دست دادن حافظه. این ویتامین در گوشت، تخم مرغ، ماهی و لبنیات یافت می شود.

ویتامین B12 برای انتقال دهنده های عصبی یک جزء مهم است. در غلاف میلین که اطراف فیبرهای عصبی را می پوشاند، ویتامین B12 وجود دارد.

12- بیماری MS و ویتامین D

یک مطالعه نشان داد که دریافت زیاد ویتامین D موجب کاهش علائم بیماری MS می شود.

به 25 نفر بیمار مبتلا به MS، روزانه 14000 واحد بین المللی (IU) ویتامین D در مدت یک سال داده شد. بررسی ها نشان داد که 1 درصد از بیماران، عدم پیشرفت بیماری را نشان دادند. 

یکی از منابع ویتامین D، نور خورشید است. افرادی که دور از خط استوا زندگی می کنند، ابتلا به بیماری MS در آن ها بیشتر است.

این نکته را از یاد نبرید که افراد بزرگسال نباید بیشتر از 4000 IU ویتامین D در روز مصرف کنند.

در صورت مصرف بیش از اندازه ویتامین D دچار عوارض زیادی می شوید، از جمله: تهوع، استفراغ، یبوست، بی اشتهایی، ضعف وکاهش وزن.

در عین حال مصرف بیش از اندازه این ویتامین باعث می شود که کلسیم بدن زیاد شود و منجر به تشکیل سنگ کلیه گردد.

بهتر است میزان مورد نیاز خود را از پزشک بپرسید.

 مطالعات نشان می دهند، در زمان تحمل استرس وقوع حملات بیماری دو برابر بیشتر از شرایط معمول می باشد.

1- گرما

گرمای محیط به خصوص اگر همراه با رطوبت باشد، می تواند بسیار آزار دهنده باشد. گرمای زیاد می تواند ضعف عضلانی شدید ایجاد کند، گرچه برخی بیماران ام اس بوسیله گرما اذیت نمی شوند و ممکن است از حمام گرم لذت ببرند.

باید بدانیم که حتی افزایش مختصر درجه حرارت مرکزی بدن می تواند توسط فرد تحمل نشود و او را دچار مشکل نماید. قبل از تماس با گرمای زیاد، تا وقتی نمی دانید که چگونه واکنش نشان خواهید داد، بسیار مراقب خود باشید. وارد وان داغ یا سونا نشوید، مگر کسی نزدیک شما باشد که در صورت نیاز شما را بیرون بکشد. اگر متوجه بدتر شدن علائم و نشانه ها در اثر گرما شدید، تنها چند ساعت خنک شدن شما را به حالت طبیعی برمی گرداند.

شایع ترین علایم ایجاد شده در اثر گرما در بیماران مبتلا به ام اس، ضعف و تاری دید است. هر عاملی که دمای مرکزی بدن را افزایش دهد، موجب تشدید علایم بیماران و یا ظاهر شدن علایم جدید می شود. علت این امر، این است که انتقال امواج عصبی، شدیدا نسبت به افزایش درجه حرارت حساس است.

جلوگری از تاثیر گرما

- در گرما از لباس های نخی و رنگ روشن استفاده کنید.

-  از حجم زیاد مایعات استفاده کنید تا مایعات از دست رفته بدن شما جبران شود.

- در فصل گرما، تا حد امکان بیرون نروید و در محیط خنک استراحت کنید.

- در صورت نیاز به بیرون رفتن در فصل گرما، از لباس خنک استفاده کنید و در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرید .

- از محیط های گرم به خصوص گرم و مرطوب مانند حمام گرم، سونا، تابش شدید آفتاب و ورزش های سنگین پرهیز نمایند.

- مطالعات نشان داده است بیمارانی که نسبت به افزایش درجه حرارت بسیار حساسند، به کاهش درجه حرارت خیلی خوب جواب می دهند. به طوریکه با نوشیدن یک نوشیدنی خنک یا مکیدن یخ می توانند از تشدید علایم خود جلوگیری کنند.

- در صورت بروز تب هرچه سریع تر برای تشخیص علت و درمان آن اقدام کنید.

2- استرس

استرس های روحی و جسمی، چه  صورت مزمن و چه به صورت حاد و ناگهانی می توانند سبب تشدید بیماری شوند. چنانچه مطالعات نشان می دهند، در زمان تحمل استرس وقوع حملات بیماری دو برابر بیشتر از شرایط معمول می باشد.

به نظر می رسد استرس ها سبب آزاد شدن موادی در بدن می شوند که این مواد از طریق تاثیر روی سیستم ایمنی می توانند بیماری را متاثر سازند.

3- خستگی

عبارتست از افت توانایی های جسمی یا ذهنی به طور برگشت پذیر که می تواند خود به خود یا بعد از فعالیت بدنی یا ذهنی روی می دهد.

خستگی، هم علامتی از بیماری ام اس است و هم عامل تشدید کننده آن و با خستگی معمولی تفاوت هایی دارد؛ مثلا این که شدت این خستگی بیشتر از یک خستگی معمولی است. معمولا در اوایل روز (صبح) احساس می شود و به تدریج در طول روز شدت می یابد و اغلب با یک استراحت کوتاه مدت ساده برطرف نمی شود.

این خستگی به دلیل اثرات مخرب بیماری روی سلول های عصبی حرکتی و حسی ایجاد می شود و لذا منطقی است که در نتیجه آنکلیه علائم بیماری تشدید یابند و یا علامتی جدید ایجاد شود.

شایع ترین عوامل ایجاد کننده خستگی عبارتند از : گرما و رطوبت، غذای سنگین، آلرژی غذایی، فعالیت زیاد، سیگار، گرسنگی و افت قند خون، استرس ها.

جلوگیری از خستگی

- ورزش در حدی که خسته و گرم نشویم.

- یوگا و شنا

- پرهیز از گرما

- پرهیز از کار زیاد (در خانه یا محل کار)

- استراحت در فواصل کار

- دراز کشیدن و قرار دادن پاها بالاتر از سطح بدن

- ایجاد نظم در خواب

- پرهیز از گرسنگی، غذای سنگین و غذای شیرین

- صبحانه فراموش نشود

4- ضربه ها

مطابق آمار موجود 10 تا 15 درصد افراد مبتلا به ام اس، شروع بیماری شان را پس از ضربه به مغز یا نخاع ذکر می کنند و 50 درصد آنان عود حملات را به ضربه نسبت می دهند. به نظر می رسد که ضربه سبب ایجاد تغییراتی در نسج مغز یا نخاع می شود که با توجه به آسیب های قبلی ناشی از خود بیماری در این محل ها، علائم جدید ایجاد می گردند.

چرا باید عوامل تشدید کننده ام اس را بشناسیم؟

باید بدانیم در صورت عدم تشخیص به موقع و رفع این عوامل نه تنها خود، علائم بیماری را تشدید می کنند، بلکه قادرند سایر عوامل تشدید کننده را ایجاد و یا تشدید کنند؛ مثلا اضطراب و افسردگی علاوه بر اینکه می توانند علائم بیماری را تشدید کنند، باعث می شوند فرد درد موجود را شدیدتر احساس کند یا دچار اختلال خواب شود و همانگونه که ذکر شد هر دوی این ها عوامل تشدید کننده بیماری هستند.

لذا تا جایی که ممکن است باید از استرس های عاطفی و جسمی و قرار گرفتن در گرما پرهیز کرد، زیرا افزایش درجه حرارت بدن، خستگی و استرس سبب تشدید گذرای علائم بیماری می‌شوند.

رژیم غذایی صحیح و متعادل نقش مثبتی در جلوگیری از پیشرفت M.S دارد. بیمار مبتلا به M.S بهتر است از رژیم با چربی حیوانی کم و دارای چربی های غیراشباع و روغن های گیاهی و رژیم حاوی اسید لینولئیک استفاده کنند.

 

«مالتیپل اسکلروزیس» یا «ام.اس» بیماری مزمن و ناتوان کننده‌ای است که سیستم اعصاب مرکزی یعنی مغز و نخاع را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری ماهیت اتو ایمیون (خود ایمنی) دارد؛ به این معنی که دستگاه ایمنی بدن، علیه قسمتی دیگر از بدن به‌عنوان یک ماده خارجی واکنش غیرعادی نشان می‌دهد. برای این که دقیقاً بدانیم در این بیماری چه اتفاقی برای سلول‌های عصبی می‌افتد، بهتر است با ساختمان این رشته‌های عصبی آشنا شویم. سیستم اعصاب مرکزی شامل میلیون‌ها سلول عصبی است که توسط رشته‌های عصبی به یکدیگر متصل شده‌اند. پیام‌های عصبی از سلول‌های عصبی منشاء می‌گیرند و در طول رشته‌های عصبی به‌طرف مغز و نخاع حرکت می کنند یا از آنها خارج می‌شوند. ماده‌ای به‌نام «میلین» رشته‌های عصبی را می‌پوشاند و از آنها محافظت می‌کند درست مثل عایق‌هایی که سیم برق را می‌پوشانند؛ اما در بیماری ام. اس سلول‌های ایمنی بدن به داخل سیستم اعصاب مرکزی هجوم می‌آورند و به غلط سلول‌هایی که غلاف میلین را می سازند از بین می‌برند. نتیجه چنین اشتباهی از بین رفتن پوشش میلین رشته‌های عصبی و بر جای ماندن لکه‌‌هایی روی این رشته‌هاست. این مسئله منجر به توقف یا اختلال در انتقال پیام‌های عصبی در ناحیه آسیب دیده می‌شود و در پایان شاهد استحاله رشته عصبی هستیم که نتیجه آن بروز علائم ناتوان کننده‌ای است که در اثر پیشرفت بیماری ام. اس، دیده می شود.

علائم این بیماری شامل ضعف و کرختی یا فلج در یک یا چند عضو بدن، احساس مورمور شدن اندام‌ها، فقدان توازن یا مشکل در راه رفتن، اختلال در بینایی، احساس خستگی و گیجی است. با پیشرفت بیماری انقباضات شدید عضلانی، بریده بریده صحبت کردن و بروز مشکل در رفع ادرار و مدفوع احتمالا دیده می شود.

 

این که چه عواملی باعث بروز بیماری می شوند، مسئله‌ای است که هنوز جواب قطعی برای آن یافت نشده است؛ اما متخصصان، وراثت و بعضی از عوامل محیطی مثل برخی ویروس‌ها و باکتری‌ها را در این زمینه دخیل می‌دانند؛ اگر چه تأثیر اینها هم قطعی و صد‌در‌صد نیست. بد نیست بدانید نحوه بروز علائم و سیر پیشرفت این بیماری در همه افراد یکسان نیست. در 10 تا 15 درصد بیماران، علائم ملایم است و منجر به ناتوانی دایمی نمی شود؛ در حالی که در گروه کثیری از بیماران حالتی از عود شدید بیماری همراه با دوره‌‌هایی از بهبود هر 1 تا 3 سال اتفاق می افتد. در عده کمی از بیماران هم بدون این که دوره‌هایی از بهبود مشاهده شود، مدام شاهد شدت یافتن علائم هستیم. احتمالاً به علت گوناگونی نحوه بروز علائم، گاهی اختلاف نظرهایی در تشخیص بیماری دیده می‌شود. به هر حال آزمایشات گوناگون برای تشخیص بیماری موجود است که پزشکان از آن استفاده می‌کنند. امروزه درمان‌های دارویی گوناگونی برای تخفیف و تسکین علائم بیماری ارائه شده است که به بیمار کمک می‌کند به‌ زندگی عادی و روز‌مره خود ادامه دهد. آنچه باید به آن توجه داشته باشید، یادگیری مهارت‌های تطابق با این بیماری است؛ زیرا ماهیت این بیماری مزمن و پیشرونده است و به همین علت گاهی وضعیت روحی بیمار دچار آسیب می‌شود. بنابراین به بیماران مبتلا به ام.‌اس پیشنهاد می کنیم: تا حد امکان فعالیت‌های روزمره خود را طبق روال عادی انجام دهید. ارتباطات فردی و اجتماعی خود را حفظ کنید. به‌خاطر داشته باشید که انکار بیماری، عصبانیت و استیصال در مواجهه با بیماری، کوچکترین کمکی به‌بهبود اوضاع نمی کند. بنابراین ضمن مراجعه منظم به پزشکتان، تا زمانی که درمان قطعی این بیماری یافت شود روحیه خود را حفظ کنید. شکی نیست که این بیماری زندگی شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما این که اثر آن بر کیفیّت زندگی شما تا چه حد است، بستگی به راهی دارد که شما برای ادامه زندگی خود و کنار آمدن با این بیماری پیدا می‌کنید.

 

مقالات پزشکی و بهداشتی - tebyan.net

محققان بنیاد ملی خواب آمریکا در تازه ترین تحقیقات خود نشان دادند که علاوه بر تلویزیون، رایانه و تلفن های همراه نیز موجب بی خوابی می شوند. این بنیاد با بررسی هزار و 508 فرد 13 تا 64 ساله کشف کردند که 43 درصد از آمریکایی ها شب ها بد می خوابند و 63 درصد نیز معتقدند که به اندازه کافی نمی خوابند.

15 درصد از کسانی که بین 19 تا 64 سال دارند و 5 درصد از کسانی که بین 13 تا 18 سال دارند کمتر از 6 ساعت در شب می خوابند.

تقریبا تمام مصاحبه شوندگان (95 درصد) اظهار داشتند که پیش از خواب از یک دستگاه فناورانه استفاده می کنند که این دستگاه می تواند تلویزیون، رایانه، کنسول بازی های ویدیویی و یا یک تلفن همراه باشد.

این تحقیقات نشان می دهد که تمایل به استفاده از تلویزیون به نسبت سن متغیر است، به طوری که 67 درصد از افراد بین 46 تا 64 سال شب ها تلویزیون تماشا می کنند، درحالی که این رقم در بین افراد 13 تا 18 سال تنها 49 درصد است.

این محققان در این خصوص توضیح دادند:

«استفاده از نور مصنوعی در ساعات بین غروب تا قبل از خواب، موجب توقف ترشح ملاتونین یعنی هورمون خواب می شود. به این ترتیب ریتم های شبانه روز به میزان یک ساعت و یا بیشتر تغییر می کنند و باعث می شود فرد دشوارتر به خواب برود».

به گفته این پژوهشگران، تماشای تلویزیون نسبت به استفاده از یک بازی ویدیویی و یا جستجو در اینترنت خطرات کمتری دارد، به طوری که 61 درصد از کسانی که قبل از خواب از رایانه استفاده می کنند بسیار بد می خوابند.

بر پایه این تحقیقات ، حتی ارسال اس ام‌ اس پیش از بستن چشم ها نیز موجب می شود که خواب کوتاه تر شود. این پژوهش نشان می دهد که 42 درصد از افراد بین 19 تا 29 سال و 56 درصد از افراد 13 تا 18 سال پیش از خواب «اس. ام. اس» ارسال می کنند.

نتایج این بررسی ها حاکی از آن است که نوجوانان امروز به خاطر استفاده از ابزارهای فناورانه به طور متوسط 7 ساعت و 26 دقیقه می خوابند، در حالی که 9 ساعت و 15 دقیقه خواب برای این گروه سنی توصیه می شود.

تمامی این موارد، تاثیرات مضری بر روی خلق و خو، سلامت و بازده کاری فرد در طول روز برجای می گذارند.

خواب شبانه باید کافی باشد

بدیهی است خواب وضعیتی است که به فرد کمک می‌کند تا با افزایش توانمندی‌های ذهنی خود و همچنین پی بردن به وجود الگوهای مشخص بین آموزه‌های خود حتی در صورت عدم اطلاع از وجود چنین الگوهایی، حافظه خود را تقویت کند.

همچنین از آنجا که برخی از مراحل ثبت اطلاعات در حافظه مستلزم بیش از شش ساعت خواب است، بنابراین باید پذیرفت که کمبود خواب شبانه‌روزی مانع یادگیری و انجام فرآیندهای مبتنی بر شناخت در حافظه خواهد شد.

ممکن است برخی سوالات، ذهن بسیاری از محققان را به خود مشغول کرده باشد: چرا برخی از وظایف شناختی مغز در خواب انجام می‌شود؟ آیا نمی‌توان چنین شرایطی را در طول روز تجربه کرد؟

چنین سوالاتی را می‌توان تا حدودی با توجه به لزوم استراحت و خواب شبانه برای کاهش خستگی‌های روزانه و افزایش توانایی‌های ذهنی مورد نیاز برای انجام امور مختلف در روز بعد پاسخ داد.

از گذشته‌های بسیار دور همواره رسم بر این بوده است که انسان‌ها روز را به فعالیت و کار اختصاص می‌دادند و شب را برای بازیابی توان از دست رفته به استراحت می‌پرداختند.

تنظیم سیستم ایمنی بدن و مصرف بهینه انرژی بدن برای انجام کارها و وظایف مختلف نیز از جمله علل بی‌شماری هستند که نیاز بدن به استراحت شبانه را مورد تایید قرار می‌دهند.

مغز به گونه‌ای تنظیم شده است که زمان استراحت بدن هنگام خواب و کاهش مصرف انرژی در دیگر قسمت‌های بدن، به پردازش اطلاعاتی که در طول روز به دست آورده است مشغول می شود. به این ترتیب مغز انسان در طول روز فقط اطلاعات را جمع‌آوری و ثبت می‌کند و موقع خواب و استراحت، آن ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد تا به نتایج ارزشمندی دست یابد.

به نظر می‌رسد پردازش اطلاعات در حافظه تنها فرآیندی است که انجام آن مستلزم استراحت دیگر بخش‌های بدن می باشد، چرا که در این فرآیند لازم است فرد برای افزایش عملکرد حافظه، نسبت به محیط اطرافش ناآگاه بوده و پردازش علائم حسی که با آنها مواجه شده است، اختلالی را در عملکرد مغز به وجود نیاورد.

به نظر می‌رسد تحلیل ناخودآگاه اطلاعات در مغز مستلزم استفاده از منابعی است که هنگام بیداری فرد برای پردازش علائمی که با آنها مواجه شده است، از آن استفاده می‌کند.

بنابراین برای این‌که مغز بتواند به نحو مطلوبی اطلاعات موجود در حافظه را تجزیه و تحلیل کند، باید مانع ورود علائم خارجی از محیط اطراف به مغز شد.

اگرچه غیرفعال بودن اعضای بدن در سهولت انجام فعالیت‌هایی مانند تنظیم سیستم ایمنی بدن بسیار موثر خواهد بود، اما به نظر می‌رسد کاهش آگاهی و هوشیاری انسان هنگام خواب در این موضوع چندان حائز اهمیت نباشد. بنابراین شاید بتوان گفت انجام چنین فعالیت‌هایی مانند تنظیم سیستم ایمنی بدن نیز می‌تواند عملکرد مغز را هنگام خواب توجیه کند.

اسید چرب امگا 3

در بدن بیماران MS ، مقدار کم اسید چرب امگا 3 دیده شده است. برخی تحقیقات نشان می دهد که امگا 3 می تواند در بهبود علائم بیماری MS مفید باشد.

اسید چرب امگا 6

این اسید چرب نیز در بدن بیماران MS ممکن است کم باشد، ولی در مردمی که در کشورهای صنعتی زندگی می کنند، این اسید چرب زیاد دیده شده است.

به بیماران MS پیشنهاد می شود که روغن دانه کتان ( Flaxseed oil) را مصرف کنند،

کلیه حرکات بدن ما با حمایت استخوان ها انجام می شود. استخوان های ما یک بافت مرده نیستند بلکه دارای سلول های زنده و فعالی است که دائما در حال شکسته شدن و ساخت مجدد است. حفظ سلامت استخوان ها در گرو رعایت یک سری نکات تغذیهای است.

از 25 سالگی به بعد اگر مراقب استخوان های مان نباشیم شکسته شدن بافت استخوانی یا اتلاف آن بیشتر از ساخت سلولی می شود در نتیجه به مرور استخوان ها باریک تر و ضعیف تر شده و در سنین بالا احتمال پوکی استخوان و شکستگی افزایش می یابد. شکستگی هایی که منجر به ناتوانی و از کارافتادگی می شود.

به گفته ی دکتر جری نیو، از متخصصان موسسه ملی پوکی استخوان آمریکا، یک رژیم غذایی متعادل که سرشار از غذاهای تازه و سالم و مقوی باشد موجب افزایش سلامت استخوان می شود. برای این منظور رعایت 6 راهکار تغذیه ای ضروری است.

1- سهم پروتئین مورد نیازتان را بخورید؛ بیشتر از نوع کم چربی و به اندازه

تحقیقات نشان داده است بزرگسالانی که بالاتر از 80 سال سن دارند و کمتر از حد مورد نیاز پروتئین دریافت می کنند، استخوان های شان با سرعت بیشتری تحلیل می رود و احتمال شکستگی در آن ها افزایش می یابد.

آن چه باید از آن پرهیز کنید: گوشت قرمز، پوست مرغ، چربی و دنبه، کره، خامه و روغن نارگیل و نخل است زیرا روغن های اشباع علاوه بر عوارض قلبی و عروقی موجب لاغر شدن استخوان می شوند.

اگر یک رژیم غذایی لاغری دارید که پروتئین زیاد و مواد نشاسته ای کمی دارد، دقت کنید که به اندازه کافی کلسیم مصرف کنید زیرا دریافت پروتئین زیاد هم مشکل زا است و موجب خروج کلسیم از استخوان ها و ضعیف شدن استخوان می شود.

2- به مصرف مقدار کافی سبزیجات دقت کنید؛ از انواع مختلف

ویتامین، املاح و آنتی اکسیدان های زیاد موجود در سبزیجات هم استخوان ها را محکم تر می کند و هم عضلات حمایت کننده استخوان را سالم تر می سازد.

مقدار مورد نیاز: روزانه حداقل دو عدد میوه متوسط که به اندازه یک و نیم لیوان باشد مصرف کنید. هر روز سبزیجات زیادی مصرف کنید، معادل دو لیوان یا بیشتر.

رنگین کمانی از سبزیجات را انتخاب کنید، زرد، نارنجی، قرمز، سبز کم رنگ و پر رنگ و ...حس چشایی تان را با مزه های مختلفسبزیجات آشنا کنید زیرا هر سبزی دارای ترکیب خاصی از املاح، ویتامین ها و مواد مغذی است. 

3- غذاهای پر کلسیم را فراموش نکنید

سعی کنید سوپ یا آبگوشتی درست کنید که محتوی عصاره ی استخوان های نرم مرغ و گوسفند باشد و سعی کنید استخوان ها را هم بجوید. سبزیجاتی با رنگ سبز تیره، بروکلی، انجیر خشک و مغزها کلسیم زیادی دارند(اسفناج، ریواس و چغندر ترکیبی به نام اگزالات دارند که جذب کلسیم را کاهش می دهد). برای جذب کلسیم شما نیاز به ویتامین D  دارید برای دریافت آن بایدروزانه نیم ساعت مقابل آفتاب باشید.

اگر زیر 50 سال هستید بر اساس توصیه ی انجمن ملی استئوپروز آمریکا روزانه 1000 میلی گرم کلسیم نیاز دارید و 400 تا 800 واحد ویتامین D. اگر بالای 50 سال دارید نیاز شما به کلسیم بیشتر شده و روزانه 1200 میلی گرم نیاز دارید به علاوه ی 800 تا 1000 واحد ویتامین D. این ویتامین در صورت تشخیص پزشک می تواند به صورت مکمل تجویز شود و به استحکام بیشتر استخوان کمک می کند.

هر باری که غذا می خورید روده ی شما توان جذب تنها 500 تا 600 میلی گرم کلسیم را دارد پس منابع کلسیم را در چند وعده میل کنید. برای مثال در بین ناهار و شام دوغ یا ماست و قبل از خواب یک لیوان شیر میل کنید.

 

4- تحرک داشته باشید

مطالعات نشان داده است افرادی که در سنین بالا تمرینات ورزشی انجام می دهند کمتر اتفاق می افتد که در حین راه رفتن زمین بخورند و احتمال شکستگی استخوان در این افراد کمتر است.

اگر نمی توانید ورزش های سنگین مثل دویدن انجام دهید، ورزش های سبک تر مثل پیاده روی، بالا و پایین رفتن از پله، تمرینات نرمشی سبک و مناسب سن تان انجام دهید. همچنین ورزش هایی انجام دهید که عضلات شما را محکم تر کند.

 5- ویتامین ها و دیگر املاح مورد نیاز استخوان را به مقدار مورد نیاز دریافت کنید

* منیزیم دریافت کنید که در اسفناج، چغندر، بامیه، گوجه فرنگی، سیب زمینی، کشمش و بارهنگ وجود دارد.

* پتاسیم دریافت کنید که در گوجه فرنگی، کشمش، سیب زمینی، اسفناج، پرتقال، آب پرتقال، موز و آلو وجود دارد.

* ویتامین C مصرف کنید که در فلفل قرمز، فلفل سبز، پرتقال، گریپ فروت، بروکلی، توت فرنگی و آناناس وجود دارد.

* ویتامین K مصرف کنید که در سبزیجات برگ سبز تیره مثل کلم برگ، سبزی خوردن، اسفناج و شلغم سبز وجود دارد.

6- عادت نمک خوردن را کنار بگذارید

نمک را برای طعم دهی به غذاها و جلوگیری از فساد غذاهای فرایند شده، زیاد به کار می برند و هر چه ما غذای آماده ی بیشتری مصرف کنیم بیشتر سدیم دریافت می کنیم.

برای این که کمتر نمک مصرف کنید؛

* کمتر غذاهای آماده، سوسیس و کالباس و غذاهای رستورانی بخورید.

* خودتان غذاهای کم نمک تهیه کنید و میل کنید.

* کلم شور، خیار شور و زیتون شور کمتر مصرف کنید.

* از غذاها و سبزیجات کنسرو شده کمتر استفاده کنید.

* نمک را سر سفره نیاورید.

بخورنخورهای ام اس

MS شایع‌ترین بیماری نورولوژیک و عصبی در میان افراد جوان است که امروزه شیوع آن افزایش یافته و از هر 1000 نفر یک نفر به آن مبتلا می‌شود. این بیماری بیشتر افراد را در سنین 40 - 20 سالگی تحت تأثیر قرار می‌دهد و زنان بیشتر از مردان به آن مبتلا می‌شوند. بدین صورت که از هر 5 بیمار 3 نفر زن و 2 نفر مرد هستند.

چه عواملی باعث ابتلا به MS می‌شوند؟

امروزه نقش عوامل متعددی در زمینه‌ی ابتلا به MS شناسایی شده است. نظیر عوامل محیطی، رژیم غذایی، سبک زندگی و نیز ژنتیک. این عوامل بر یکدیگر اثر داشته و تأثیر یکدیگر را تقویت می‌کنند. برای مثال اگرچه گاهی اوقات عاملی مانند ژنتیک بسیار قوی خواهد بود و تصحیح آن تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد، اما همراهی فاکتورهای ژنتیکی با رژیم غذایی نامناسب، آن را قدرتمند تر کرده و در نتیجه خطر ابتلا به MS افزایش می‌یابد.

رژیم درمانی در مبتلایان به ام اس

* رژیم‌های خیلی کم چربی (روزانه کمتر از 20 گرم چربی) برای کاهش میزان تخریب عصبی و مرگ‌ومیر بیماران MS تأیید شده است. اثر این رژیم می‌تواند به این علت باشد که بیماران MS ممکن است به اسیدهای چرب اشباع حساس باشند یا آن را تحمل ننمایند. با توجه به این که پیروی از چنین رژیمی برای تامین انرژی مورد نیاز بسیار مشکل است، هدف اصلی، تشویق افراد به پیروی از یک رژیم متعادل است که با نتیجه‌ی بیماری و سلامتی سازگار است. برای بیشتر بیماران راهنمایی می‌تواند بر اساس اصول سلامتی و با تاکید بر انتخاب غذاهای زیر باشد:

1- مصرف کم اسیدهای چرب اشباع:

برای مثال مصرف کمتر غذاهای گوشتی و لبنیات پر چربی و جایگزینی آن‌ها با جانشین‌های کره یا اسیدهای چرب غیراشباع، اجتناب از مصرف غذاها و میان‌وعده‌های پرچربی مانند غذاهای سرخ‌شده و فست‌فودها، کیک‌ها و بیسکویت.

2- دریافت نسبتاً زیاد اسیدهای چرب امگا 6 و امگا 3 شامل:

* اسید لینولئیک که در روغن‌های مشتق شده از آفتابگردان، گل‌رنگ، سویا، کنجد، دانه کتان، ذرت، تخم ترب، هسته انگور و گردو وجود دارد. البته لازم است بدانیم که حبوبات، دانه‌ها و لوبیا نیز منابع خوبی از اسیدلینولئیک می‌باشند.

* اسید آلفا لینولنیک که در سبزیجات برگ سبز مانند بروکلی، اسفناج، لوبیا سبز و حبوبات یافت می‌شود.

* اسید دوکوزاهگزانوئیک و اسیدایکوزاپنتانوئیک که مشتقات بلندزنجیر اسیدلینولنیک هستند و مصرف روغن ماهی میزان قابل قبولی از آن‌ها را به فرد ارائه می‌دهد. از این رو بیماران باید به مصرف تمام انواع ماهی و غذاهای دریایی تشویق شوند.

* استفاده از روغن زیتون به همراه غذاهایی که نیاز به طبخ و حرارت بالا ندارند، برای مثال به همراه سالاد و هنگام صرف غذا، به تمام افراد برای داشتن رژیمی سالم و پیشگیری از بیماری‌ها توصیه می‌شود.

3- انتخاب غذاهای غنی از میکرونوترینت‌ها و ریزمغذی‌ها شامل مصرف فراوان میوه، سبزی، غلات، حبوبات و مصرف کم گروه‌های غنی از شکر و چربی همواره توصیه می‌شود.

4- فراهم‌سازی دریافت کافی ویتامینC، ویتامین‌های گروه B و ویتامین E مخصوصاً از طریق رژیم غذایی و یا در غیر این صورت، مصرف مکمل‌های مناسب نقش مهمی در کنترل و کاهش شدت بیماری دارد.

مشکلات تغذیه‌ای همراه با  MS 

* سوءتغذیه

یکی از عوارض بیماری MS که به مرور زمان در فرد بروز می‌کند سوءتغذیه است. عوامل متعددی باعث ایجاد این مشکل می‌شوند. برای مثال از دست رفتن علاقه و میل به غذا یا مصرف ناکافی غذا که می‌تواند ناشی از بی‌اشتهایی یا افسردگی ناشی از تشخیص بیماری، عوارض جانبی دارودرمانی، خستگی، فقدان انرژی برای خرید، تهیه، پخت یا حتی خوردن غذا و یا مشکلات در تهیه و فراهم‌سازی غذا به علت ناتوانی فیزیکی. تمام این مشکلات دست به دست هم می‌دهند و آنچه نتیجه می‌شود عدم کفایت دریافت انرژی و مواد مغذی خواهد بود. در واقع بیمار مبتلا به MS به مرور با مصرف رژیم‌های خیلی کم چربی و رژیم‌های غذایی جایگزین، شرایط خود را با شرایط زندگی تطبیق می‌دهد.

* اضافه‌وزن

گرچه MS در بسیاری از بیماران در نهایت منجر به کاهش وزن و سوءتغذیه می‌شود، نتیجه در برخی بیماران نیز عکس خواهد بود و فرد به اضافه‌وزن و چاقی مبتلا می‌شود. این عارضه در بیمارانی که قبل از زمان ابتلا به MS چاق بوده و فعالیت بدنی کمی داشته‌اند بیشتر خواهد بود. با این حال 2 علت اصلی برای این اضافه‌وزن وجود دارد: کاهش میزان فعالیت بدنی به علت مشکلات حرکتی و افزایش اشتها به علت مصرف کورتیکواستروئیدها. کاهش فعالیت بدنی و عدم کنترل صحیح حرکات بدن در درجات مختلف در میان مبتلایان به MS معمول است، از این رو تعدیل انرژی دریافتی برای جلوگیری از افزایش وزن توصیه می‌شود.

* یبوست

یبوست از دیگر مشکلات شایع است و عوامل زیادی رژیم غذایی و سبک زندگی بیمار را مستعد ابتلا به یبوست می‌کنند: انقباضروده به علت بیماری، کاهش تحرک، محدودیت مصرف مایعات به علت مشکلات در دفع ادرار و مصرف رژیم محدود از فیبر از جمله عواملی هستند که فرد را مستعد یبوست می‌کند. جهت کاهش و کنترل این عارضه مصرف آلو به همراه غذا و استفاده از رژیم پر فیبر و دریافت کافی مایعات توصیه همیشگی است. با این حال بسیاری از اوقات برای رفع یبوست استفاده از غذاها و داروهای ملین توسط پزشک و رژیم درمان توصیه می‌شود.

* مشکلات ادراری

مثانه نوروژنیک یکی از مشکلات شایع در مبتلایان به MS می‌باشد که سبب بی‌اختیاری و تکرر ادرار می‌شود. برای به حداقل رساندن این مشکل، توزیع مایعات در طی روز و محدودیت مصرف آن پیش از خواب سودمند خواهد بود. برخی بیماران مصرف مایعات را برای به حداقل رسانیدن تکرر ادرار محدود می‌نمایند که سبب افزایش بروز عفونت مجاری ادراری می‌شود. پس محدودیت مصرف مایعات با هدف کاهش دفع ادرار هرگز توصیه نمی‌شود چرا که باعث افزایش یبوست و عفونت‌های ادراری می‌گردد.

توصیه‌های تغذیه‌ای کلی در مبتلایان به  MS 

* به دلیل اثر داروهای استروئیدی در احتباس آب و نمک در بدن و به منظور جلوگیری از افزایش فشارخون، کاهش مصرف سدیم (اجتناب از افزودن نمک سر سفره و مصرف غذاهای شور) در موقع استروئید درمانی توصیه می‌شود.

* غذاهای کوچک و مکرر بهتر از وعده‌های بزرگ تحمل می‌شوند.

* برای جلوگیری از عفونت مجاری ادراری مصرف روزانه 280 سی‌سی آب زغال‌اخته می‌تواند بسیار مفید باشد.

* در صورت اختلال در بلع و هماهنگی، استفاده از رژیم مایع و یا تغذیه با لوله تحت نظر پزشک نیاز است.

* افزایش مصرف غذاهای غنی از پتاسیم و ویتامین C (مثلاً مرکبات، گوجه‌فرنگی) و مولتی‌ویتامین به خصوص B کمپلکس و همچنین ویتامین E می‌تواند سودمند باشد.

* اهمیت مصرف کافی آب نبایستی فراموش شود و باید افراد به آشامیدن روزانه 10-8 فنجان (8-6 لیوان) آب تشویق شوند.

* در نهایت با توجه به ترویج غلط رژیم‌های خاص برای این بیماران لازم به ذکر است که رژیم‌های فاقد مواد آلرژن، فاقد گلوتن، فاقد پکتین، محدود از فروکتوز، غذاهای خام و یا مصرف ویتامین‌ها و مینرال‌های خاص، تماماً بدون اثر هستند.